سوره طه، آیه ۷۸ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۷
فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُودِهِ فَغَشِيَهُمْ مِنَ الْيَمِ مَا غَشِيَهُمْ
(به این ترتیب) فرعون با لشکریانش آنها را دنبال کردند؛ و دریا آنان را (در میان امواج خروشان خود) بطور کامل پوشانید!
معنی کلمات و عبارات
«أَتْبَعَهُمْ»: دنبالشان کرد. در عقبشان روان شد. «غَشِیَهُمْ»: ایشان را فرا گرفت. آنان را در خود نهان کرد. «الْیَمِّ»: دریا (نگا: اعراف / . «مَا»: آن چیزی که خِردها نمیتوانند به توصیفش بپردازند و خوف و هراسش را بیان دارند. فاعل است.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - موسى(ع) به فرمان خداوند، بنى اسرائیل را شبانه از مصر کوچ داد و از دریا گذراند. «أسر بعبادى ... فأتبعهم »
حرف «فاء» در «فأتبعهم» فصیحه است; یعنى، از یک سرى جملات محذوف قبل از خود حکایت مى کند. حاصل آن جملات این است که موسى(ع) بنى اسرائیل را از مصر کوچ داد و فرعونیان نیز از حرکت آنان آگاه شدند.
۲ - فرعون و لشکریانش، در پى کوچ بنى اسرائیل از مصر، به تعقیب آنان پرداختند. «فأتبعهم فرعون بجنوده»
۳ - در تعقیب بنى اسرائیل، فرعون خود رهبرى سپاهیانش را به عهده داشت. «فأتبعهم فرعون بجنوده»
۴ - ماندن بنى اسرائیل در مصر و جدا نشدن آنان از دیگران، امرى حیاتى براى فرعون و فرعونیان «أسر بعبادى ... فأتبعهم فرعون بجنوده»
تعقیب بنى اسرائیل و تلاش براى جلوگیرى از هجرت آنان، نشانگر این نکته است که جداشدن بنى اسرائیل از جامعه مصر، خسارت و عواقب سنگینى براى آنان به همراه داشت.
۵ - فرعونیان، در تعقیب بنى اسرائیل، به راه خشک شده دریا، وارد شدند. «طریقًا فى البحر یبسًا ... فأتبعهم فرعون بجنوده»
۶ - امواج بزرگ و سهمگین دریا، فرعون و سپاهیانش را فرا گرفت و آنان را در کام خود فرو برد. «فغشیهم من الیمّ ما غشیهم »
«یمّ» به معناى دریا است و نیز به رودخانه بزرگى که آب آن شیرین باشد اطلاق مى گردد (لسان العرب). «غشاوة» (مصدر «غشى») به معناى پوشاندن و فراگرفتن است. ابهامى که در «ما غشیهم» وجود دارد، براى بیان عظمت امواجى است که موجب غرق شدن فرعونیان گردید.
۷ - طبیعت، مقهور اراده خداوند و مجرى فرمان هاى او است. «طریقًا فى البحر یبسًا ... فغشیهم من الیمّ ما غشیهم»
«باز شدن راه برا عبور موس (ع) در درا و به هم آمدن آن پس از ورود فرعونان هر دو از رو اعجاز و به دستور خداوند بوده است .»
« »
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
عوامل بقای حکومت فرعونمسیر حرکت فرعونیاننقش سکونت بنی اسرائیل در مصرفرعون و بنی اسرائیلفرعونیان در دریامسیر هجرت بنی اسرائیلفرمانده سپاه فرعونغرق فرعونهجرت شبانه بنی اسرائیلعمل به تکلیف موسیفرعونیان و بنی اسرائیلمجریان اوامر خدانقش فرعونغرق فرعونیانعبور بنی اسرائیل از دریانقش طبیعتتعقیب بنی اسرائیلحاکمیت اراده خداتاریخ بنی اسرائیلقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- غرق شدن فرعون و فرعونیان در اب دریا و رهایی بنیاسراییل+۷ آیه
- تعقیب بنیاسراییل در دریا، از سوی فرعون و فرعونیان+۴ آیه
- تعقیب بنیاسراییل از سوی فرعون و سپاه وی، هنگام کوچ از مصر+۸ آیه
- اقدام فرعونیان به تعقیب بنیاسراییل، در راه باز شده دریا+۸ آیه
- موسی(علیه السلام) موظّف به خوف نداشتن از حرکت دادن بنی اسراییل و عبور دادن انان از دریا، جهت نجات شان از فرعونیان+۱ آیه
- غرق شدن فرعونیان، در اب دریا+۱۱ آیه
- غرق شدن فرعون در رود نیل+۴ آیه
- غرق شدن فرعونیان در رود نیل پس از عبور بنی اسراییل از ان+۱۰ آیه
- هلاکت فرعونیان، از جانب خداوند، با غرق انها+۱۱ آیه
- نجات بنی اسراییل از غرق شدن، با شکافته شدن دریا و عبور انان+۶ آیه
- تعقیب بنی اسراییل از سوی فرعون و سپاه وی، هنگام کوچ از مصر+۹ آیه
- تعقیب بنی اسراییل، از جانب فرعون و لشکریانش در دریا+۴ آیه
- سپاه فرعون، متشکّل از چند لشکر+۵ آیه
- غرق سپاه فرعون، به همراه خودش در دریا+۷ آیه
- غرق شدن فرعون، در اب دریا+۹ آیه
- شکافته شدن اب دریا و رهایی بنی اسراییل، از نشانههای اعجازی قدرت خدا+۱۰ آیه
- دلداری خدا به موسی علیه السلام مبنی بر نهراسیدن از پیگرد فرعونیان+۱ آیه
- تعقیب موسی علیه السلام و بنیاسراییل، از سوی فرعونیان+۶ آیه
- موسی علیه السلام و بنیاسراییل، تحت تعقیب فرعونیان+۶ آیه
- شکافتن دریا با ضربه عصا برای غرق فرعونیان و نجات بنیاسراییل، معجزهای از موسی علیه السلام+۸ آیه
- وحی الهی، منشا بسیاری از تحولات تاریخ+۱ آیه