سوره عبس، آیه ۱۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۵
معنی کلمات و عبارات
«مِنْ أَیِّ شَیْءٍ ...»: استفهام تحقیر است. یعنی از چه چیز ناچیزی خدا او را آفریده است؟ این همه سرکشی و ناسپاسی چیست؟!
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند، ترغیب کننده انسان ها به اندیشه و دقت در نخستین عنصر آفرینش خود «من أىّ شىء خلقه»
۲ - توجّه به ماده اولیه خلقت انسان و سیر پیدایش وى، مانع کفر به خداوند و قدرت او و زمینه ساز باور به معاد «قتل الإنسن ماأکفره . من أىّ شىء خلقه»
۳ - ماده اصلى در آفرینش انسان، ماده اى پست و ناچیز بوده است. «من أىّ شىء خلقه»
استفهام در این آیه، براى تحقیر است. نکره بودن کلمه «شىء» نیز به قرینه سیاق آیات - که مراحل تکامل انسان از مرحله نطفه تا مرحله حشر را بر مى شمرد - مفید تحقیر است.
۴ - خداوند، خالق همه انسان ها است. «قتل الإنسن ... من أىّ شىء خلقه»
فاعل «خلقه» خداوند است که سیاق آیه شریفه، از تصریح به آن بى نیاز ساخته است.
۵ - توجّه انسان به مراحل آفرینش خویش به دست خداوند، بازدارنده او از کفران نعمت هاى الهى «ما أکفره . من أىّ شىء خلقه»
در برداشت یاد شده، مراد از کفر - در آیه قبل - کفران نعمت دانسته شده است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۷–۲۳ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۷–۲۳ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۷–۲۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۳ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار ذکر مراحل خلقت انسانبی ارزشی عنصر خلقت انسانتعقل در عنصر خلقت انسانآثار ذکر خالقیت خداموانع کفران نعمتآثار ذکر خلقت انسانتشویق به تعقلایمان به معادخالق انسان هاموانع کفرعنصر خلقت انسانزمینه ایمانتشویقهای خداخالقیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰)
- خلق شدن انسان از نطفه، از نشانههای قدرت خداوند+۸ آیه
- نطفه، از عناصر اغازین پیدایش انسان+۷ آیه
- خداوند، خالق و منشا افرینش انسان+۵ آیه
- عنصر و علّت مادّی در افرینش انسان، مورد پرسش خدا برای اقرار و توجّه او به خدا+۵ آیه
- خلقت انسان، بر اساس تقدیر الهی+۶ آیه
- سرباز زدن کافران از ایمان و پرداختن به تکالیف الهی با وجود فراهم بودن شرایط برای رها ساختن کفر جای تعجّب+۴ آیه
- توجّه انسان به مادّه اولیّه خلقت خود و سیر تحوّلات ان، مانع کفرورزی به خدا+۶ آیه
- توجّه به قدرت خداوند بر رویش گیاهان از زمین، زمینهساز دوری از کفر و ایمان به خداوند+۳ آیه
- ناسپاسی در قبال نعمتها، مورد نفرین خداوند+۶ آیه
- ولادت انسان پس از تکمیل مراحل جنین در رحم مادر+۶ آیه