آیه ۳۴ سوره عبس

سوره عبس، آیه ۳۴ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۵

يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ

در آن روز که انسان از برادر خود می‌گریزد،

معنی کلمات و عبارات
«یَفِرُّ»: می‌گریزد. علّت گریز این است که هرکسی برای نجات خود می‌کوشد، و از آنان که گمان می‌برد، چه بسا از او درخواست کمک کنند، فرار می‌کند.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - قیامت، روز فرار هر انسانى از برادر خویش است. «یوم یفرّ المرء من أخیه» ۲ - رابطه خویشاوندى - هر چند قوى باشد - براى نجات از سختى هاى قیامت سودى ندارد. «یوم یفرّ المرء من أخیه» فرار از برادر، به معناى تنها گذاشتن او در شداید قیامت است. ۳ - قیامت، روز احساس خطر; حتى از نزدیک ترین خویشاوندان خود* «یفرّ المرء من أخیه» فرار از برادر، حاکى از خطرى است که باقى ماندن در کنار او، آن را محتمل مى سازد; چه خطرى باشد که فرار از آن سودى نمى بخشد (نظیر گذشت نکردن برادر از حقوقى که برادرش آن را پایمال کرده است) و چه خطرى که توهمى بیش نیست (نظیر این گمان که اگر بماند به آتش او بسوزد). ۴ - ناتوانى همگان، از مقاومت در برابر سختى هاى قیامت «یوم یفرّ المرء» فرار مردان - با توجّه به این که ترجیح فرار بر قرار به ویژه براى مرد تحمل نوعى زبونى و حقارت است - نشانگر سنگینى مشکلات قیامت و ناتوانى همه انسان ها از تحمّل آن است. ۵ - حاضران صحنه قیامت، از مؤاخذه دیگران و گرفتن حقوق خود - حتى از نزدیک ترین خویشاوندان - چشم پوشى نخواهند داشت.* «یوم یفرّ المرء من أخیه» فرار از برادر و ترس از روبه رو شدن با او، حاکى از واقع شدن در مؤاخذه شدید از سوى او است; به گونه اى که شخص گمان مى کند که اگر فرار نکند، گرفتار خواهد شد. ۶ - شدّت گرفتارى مردم در قیامت، مانع پرداختن آنان به حلّ مشکلات دیگران; حتى خویشاوندان خویش «یوم یفرّ المرء من أخیه» جمله «لکلّ ... شأن یغنیه» در آیات بعد، مى تواند قرینه بر انگیزه فرار در قیامت باشد; یعنى، هر کس آن قدر به خود مشغول است که گوش و چشم خود را بر فریاد و زارى دیگران فرو مى بندد و از درگیر ساختن خود با مسائل آنان مى گریزد.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
  • انسان، علاقهمند به خود+۷ آیه
  • فرار برادر از برادر، در روز رستاخیز
  • قیامت، صحنه گریزان بودن انسان از پدر و مادر خویش+۲ آیه
  • فرار انسان از پسر خود، در قیامت+۱ آیه
  • قیامت، روزی سخت و دشوار+۴ آیه
  • فرار شوهر از همسر خود، در قیامت+۱ آیه
  • وقوع زلزله شدید در جهان با صیحه اسمانی، در استانه برپایی قیامت+۲ آیه
  • فرار پدر از فرزند خویش، در قیامت+۱ آیه
  • قیامت، روز فرار انسانها از خویشاوندانش و گرفتاری هر کس به اعمال خود+۳ آیه
  • قیامت، روز جدایی خویشاوندان، از یکدیگر+۹ آیه
  • قیامت، روز قطع پیوندهای خویشاوندی+۱۰ آیه
  • فرار انسانها از خویشاوندان خود در عرصه قیامت، به دلیل گرفتاریهای شان+۴ آیه
  • فرار از فرزند، از ویژگیهای قیامت+۲ آیه
  • فرار انسان از برادر خویش بعد از بیرون امدن از قبرها، در پی نفخ صور دوم+۱ آیه
  • نفخ صور دوم، زمینهای برای فرار انسانها از فرزندان خود+۲ آیه
  • فرار انسانها از همسران خود، در پی نفخ صور دوم+۲ آیه
واژه‌ها