سوره عبس، آیه ۳۴ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۵
معنی کلمات و عبارات
«یَفِرُّ»: میگریزد. علّت گریز این است که هرکسی برای نجات خود میکوشد، و از آنان که گمان میبرد، چه بسا از او درخواست کمک کنند، فرار میکند.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - قیامت، روز فرار هر انسانى از برادر خویش است. «یوم یفرّ المرء من أخیه»
۲ - رابطه خویشاوندى - هر چند قوى باشد - براى نجات از سختى هاى قیامت سودى ندارد. «یوم یفرّ المرء من أخیه»
فرار از برادر، به معناى تنها گذاشتن او در شداید قیامت است.
۳ - قیامت، روز احساس خطر; حتى از نزدیک ترین خویشاوندان خود* «یفرّ المرء من أخیه»
فرار از برادر، حاکى از خطرى است که باقى ماندن در کنار او، آن را محتمل مى سازد; چه خطرى باشد که فرار از آن سودى نمى بخشد (نظیر گذشت نکردن برادر از حقوقى که برادرش آن را پایمال کرده است) و چه خطرى که توهمى بیش نیست (نظیر این گمان که اگر بماند به آتش او بسوزد).
۴ - ناتوانى همگان، از مقاومت در برابر سختى هاى قیامت «یوم یفرّ المرء»
فرار مردان - با توجّه به این که ترجیح فرار بر قرار به ویژه براى مرد تحمل نوعى زبونى و حقارت است - نشانگر سنگینى مشکلات قیامت و ناتوانى همه انسان ها از تحمّل آن است.
۵ - حاضران صحنه قیامت، از مؤاخذه دیگران و گرفتن حقوق خود - حتى از نزدیک ترین خویشاوندان - چشم پوشى نخواهند داشت.* «یوم یفرّ المرء من أخیه»
فرار از برادر و ترس از روبه رو شدن با او، حاکى از واقع شدن در مؤاخذه شدید از سوى او است; به گونه اى که شخص گمان مى کند که اگر فرار نکند، گرفتار خواهد شد.
۶ - شدّت گرفتارى مردم در قیامت، مانع پرداختن آنان به حلّ مشکلات دیگران; حتى خویشاوندان خویش «یوم یفرّ المرء من أخیه»
جمله «لکلّ ... شأن یغنیه» در آیات بعد، مى تواند قرینه بر انگیزه فرار در قیامت باشد; یعنى، هر کس آن قدر به خود مشغول است که گوش و چشم خود را بر فریاد و زارى دیگران فرو مى بندد و از درگیر ساختن خود با مسائل آنان مى گریزد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۳۳–۳۷ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۳۳–۳۷ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۳۳–۳۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۴–۴۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۳۴–۳۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
احساس خطر در قیامتایفای حق در قیامتبی تأثیری خویشاوندی در قیامتفرار از برادر در قیامتموانع رفع مشکلات در قیامتعجز اخروی انسان هاآثار سختیهای قیامتسختیهای قیامتویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
- انسان، علاقهمند به خود+۷ آیه
- فرار برادر از برادر، در روز رستاخیز
- قیامت، صحنه گریزان بودن انسان از پدر و مادر خویش+۲ آیه
- فرار انسان از پسر خود، در قیامت+۱ آیه
- قیامت، روزی سخت و دشوار+۴ آیه
- فرار شوهر از همسر خود، در قیامت+۱ آیه
- وقوع زلزله شدید در جهان با صیحه اسمانی، در استانه برپایی قیامت+۲ آیه
- فرار پدر از فرزند خویش، در قیامت+۱ آیه
- قیامت، روز فرار انسانها از خویشاوندانش و گرفتاری هر کس به اعمال خود+۳ آیه
- قیامت، روز جدایی خویشاوندان، از یکدیگر+۹ آیه
- قیامت، روز قطع پیوندهای خویشاوندی+۱۰ آیه
- فرار انسانها از خویشاوندان خود در عرصه قیامت، به دلیل گرفتاریهای شان+۴ آیه
- فرار از فرزند، از ویژگیهای قیامت+۲ آیه
- فرار انسان از برادر خویش بعد از بیرون امدن از قبرها، در پی نفخ صور دوم+۱ آیه
- نفخ صور دوم، زمینهای برای فرار انسانها از فرزندان خود+۲ آیه
- فرار انسانها از همسران خود، در پی نفخ صور دوم+۲ آیه