آیه ۵ سوره هود

سوره هود، آیه ۵ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۲۱

أَلاَ إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ أَلاَ حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَ مَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

آگاه باشید، آنها (سرها را به هم نزدیک ساخته، و) سینه‌هاشان را در کنار هم قرارمی‌دهند، تا خود (و سخنان خویش) را از او [= پیامبر] پنهان دارند! آگاه باشید، آنگاه که آنها لباسهایشان را به خود می‌پیچند و خویش را در آن پنهان می‌کنند، (خداوند) می‌داند آنچه را پنهان می‌کنند و آنچه را آشکار می‌سازند؛ چرا که او، از اسرار درون سینه‌ها، آگاه است!

معنی کلمات و عبارات
«یَثْنُونَ»: خم می‌کنند و پیچ می‌دهند. در هم می‌پیچند و پنهان می‌دارند. از ماده (ثنی). «یَثْنُونَ صُدُورَهُمْ»: سینه‌هایشان را می‌پیچانند و خمیده و دولایش می‌گردانند. مراد پنهان داشتن کارها و مخفی کردن رازها است. «یَسْتَغْشُونَ»: حجاب و پرده می‌گردانند. «یَسْتَغْشُونَ ثِیَابَهُمْ»: با جامه‌هایشان خویشتن را می‌پوشانند (نگا: نوح / . «ذَاتِ الصُّدُورِ»: (نگا: مائده / .
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- مشرکان عصر بعثت ، به منظور مخفى ماندن سخنانشان از خداوند ، سر به گریبان فرو مى بردند و با نجوا ، توطئه هاى طرح شده علیه پیامبر را مبادله مى کردند. «ألا إنّهم یثنون صدورهم لیستخفوا منه» از معانى «ثَنْى» (مصدر یثنون) تاکردن و خم نمودن است. «إستخفاء» به معناى مخفى ساختن خویش است و ضمیر در «منه» به «الله» باز مى گردد. چون غرض مشرکان از خم کردن سینه ها (سر در گریبان کردن) پنهان ساختن خویش از خدا بوده است، معلوم مى شود در آن حال علیه پیامبر سخن مى گفتند و توطئه هاى خویش را مبادله مى کردند. ۲- ناآگاهى خداوند به سخنان و کارهاى پنهانى ، از پندارهاى نادرست مشرکان عصر بعثت «ألا إنّهم یثنون صدورهم لیستخفوا منه» ۳- مشرکان مکه در عصر بعثت ، داراى جلسات مخفى براى توطئه چینى علیه اسلام و پیامبر(ص) «ألا حین یستغشون ثیابهم یعلم مایسرّون ومایعلنون» «إستغشى ثیابه» یعنى با جامه هایش خود را مخفى ساخت تا دیده نشود(لسان العرب) «حین» متعلق به «یعلم» است و لذا جمله «ألا حین یستغشون ثیابهم یعلم ...» مى رساند که مشرکان در همان هنگامى که خود را مخفى و مستور مى کردند مسایلى را مطرح مى کردند برخى از آنها را پنهان مى داشتند (ما یسرّون) و برخى را آشکار مى نمودند (و ما یعلنون) این معنا گویاى آن است که مراد از «یستغشون ثیابهم ...» این است که مشرکان براى توطئه علیه پیامبر جلسات مخفى تشکیل مى دادند نه مجرد پنهان ساختن خویش. ۴- مشرکان مکه ، داراى مواضع علنى و آشکار علیه پیامبر(ص) و توطئه هاى سرّى و محرمانه علیه آن حضرت «ألا حین یستغشون ثیابهم یعلم ما یسرّون و ما یعلنون» ۵- خداوند ، آگاه به توطئه هاى محرمانه و سرّى مشرکان و مطلع از مواضع علنى و آشکار آنان «ألا حین یستغشون ثیابهم یعلم ما یسرّون و ما یعلنون» ۶- خداوند ، به همه افکار و اندیشه ها آگاه است. «إنه علیم بذات الصدور»
تفسیر (۱۲)
روایات و احادیث

۷- «عن أبى جعفر(ع) قال: أخبرنى جابر بن عبدالله أن المشرکین کانوا إذا مرّوا برسول الله(ص) حول البیت طأطأ أحدهم ظهره و رأسه هکذا و غطّى رأسه بثوبه لایراه رسول الله(ص) فأنزل الله عزوجل: «ألا إنّهم یثنون صدورهم لیستخفوا منه ألا حین یستغشون ثیابهم یعلم ما یسرّون و ما یعلنون»; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۱۴۴، ح ۱۱۵; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۳۵، ح ۶.] از امام باقر(ع) روایت شده است که فرمود: جابربن عبدالله به من خبر داد که مشرکان هرگاه در اطراف کعبه از کنار رسول خدا(ص) مى گذشتند، بعضى از آنان سر و پشت خود را خم مى کرد بدین گونه - و جابر خود خم شد - و سر خود را با جامه اش مى پوشانید که آن حضرت او را نبیند. پس خدا این آیه را نازل کرد: «ألا إنّهم یثنون صدورهم لیستخفوا منه ألا حین یستغشون ثیابهم ...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
  • مشرکان و نزدیک کردن سرهای خود به یکدیگر، برای نجوا کردن باهم و توطیه علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • مشرکان و نزدیک کردن سرها و سینه های خود به یکدیگر و نجوا کردن باهم، جهت مخالفت با پیامبر(صلی الله علیه واله) و نشنیدن قران
  • سینه ها، مخزن اسرار ادمیان+۶ آیه
  • جلسات سرّی مشرکان مکّه، برای توطیه علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • اگاهی خداوند، به امور نفسانی و اسرار نهان انسانها+۱۰ آیه
  • علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۱۲ آیه
  • علیم / اسماوصفات+۷ آیه
  • علم همه جانبه خداوند، منشا و پشتوانه توانایی او بر روزی رسانی به موجودات و تدبیر امور انها+۲ آیه
  • قلب ادمی مخزن اسرار او+۱۰ آیه
  • اگاهی خداوند از اسرار قلبها+۱۰ آیه
  • تلاش کافران برای منحرف کردن اندیشه ها و توجه نکردن دلهای شان، هنگام تلاوت شدن قران
  • سر به گریبان فرو بردن مشرکان عصر بعثت و پوشانیدن سر خود، تصویری از توطیههای انان علیه پیامبر صلی الله علیه و اله با سخنان پنهان و نجواهای خود
  • مشرکان، دارای جلسات پنهانی برای توطیهچینی علیه اسلام و پیامبر صلی الله علیه و اله
  • مشرکان، دارای مواضع علنی و اشکار علیه پیامبر صلی الله علیه و اله و توطیههای سرّی و محرمانه برضد ان حضرت
  • سر به گریبان فرو بردن مشرکان، به منظور پنهان ماندن توطیههایشان علیه پیامبر صلی الله علیه و اله از خدا
واژه‌ها