تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
أَلا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ أَلا حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيابَهُمْ يَعْلَمُ ما يُسِرُّونَ وَ ما يُعْلِنُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ «5»
ترجمه
آگاه باشيد همانا آنان خم ميکنند سينه‌هاشان را تا پوشيده دارند از او آگاه باشيد هنگاميکه بر سر ميکشند جامه‌هاشانرا ميداند آنچه را آشکار ميکنند و آنچه را پنهان ميدارند همانا او دانا است بضمائر سينه‌ها.
تفسير
اصل ثنى بمعنى عطف است که در پيچاندن و خم کردن و تا نمودن استعمال ميشود و اينجا مراد آنستکه اهل شرک وقتى بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عبور مينمودند سر و کمرشان را خم مينمودند و جامه خود را بسر ميکشيدند که پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آنها را نبيند چنانچه در کافى و عيّاشى ره از امام باقر عليه السّلام روايت نموده و بنابراين ضمير منه راجع به پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است و بعضى ضمير را راجع به خدا دانسته‌اند بمناسبت ذيل آيه و بنظر حقير ذيل آيه منافى با رجوع ضمير به پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نيست چون علم پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
جلد 3 صفحه 59
بواسطه علم خدا است که بآنحضرت اعلام ميفرمود پس مرجع يکى است و قمّى ره فرموده که مراد کتمان بغض على عليه السّلام است که در سينه‌هاشان جاى داشت و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود علامت منافق است چون بعضى در حضور پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اظهار مودّت با امير المؤمنين عليه السّلام مينمودند با آنکه باطنا دشمن آنحضرت بودند و عداوت خودشان را مستور ميداشتند و بنابراين از پيچاندن سينه معناى کنائى اراده شده و مراد اهل نفاقند و در هر حال آنچه را از خدا و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پنهان مينمودند در آنحال که مشغول به ستر بودند و در غير آنحال و آنچه را آشکار مينمودند در علم خدا و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يکسان بود و تفاوتى روى نميداد و اينکه حال سر کشيدن ثياب مخصوص بذکر شده بنظر حقير براى رغم انف آنها است که بدانند نميتوانند چيزى را از خدا مخفى نمايند و بعضى گفته‌اند اين عمل را براى نشنيدن کلام خدا مينمودند و بعلاوه انگشتهاشانرا در گوشهاشان قرار ميدادند چنانچه در آيه ديگر بيان آن شده است و خداوند تمام حقائق و ذوات اشياء را ميداند که از آن جمله است سينه‌ها که در آن دلها جاى دارد و در آن محبّت و عداوت و غرض صحيح و فاسد قرار گرفته و نميشود کوچکترين امرى را از خدا و رسول مستور داشت ..