سوره یس، آیه ۲۶ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۴۱
قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ
(سرانجام او را شهید کردند و) به او گفته شد: «وارد بهشت شو!» گفت: «ای کاش قوم من میدانستند...
معنی کلمات و عبارات
«قِیلَ»: این سخن، از طرف فرشتگان یا مستقیماً از سوی خدای جهان است. «أُدْخُلِ الْجَنَّةً»: بیشتر آیات قرآن بیانگر این واقعیّت است، شهادت و مرگ مؤمن همان است و داخل شدن به بهشت همان. انگار فاصلهای میان بدرود زندگی دنیوی و دخول به بهشت اخروی نیست (نگا: آلعمران / واقعه / ).
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - مؤمن انطاکیه (حبیب نجار)، پس از اظهار ایمان به خداى یکتا و دفاع از پیامبران، به دست کافران به شهادت رسید. «قال یقوم اتّبعوا المرسلین ... إنّى ءامنت بربّکم فاسمعون . قیل ادخل الجنّة»
جمله «قیل ادخل الجنّة» استئناف بیانى است; یعنى، ممکن است پس از مطالعه داستان مؤمن انطاکیه، به ذهن خواننده خطور کند که این مرد الهى پس از اظهار ایمان و دفاع از پیامبران به چه سرنوشتى دچار شد؟ که آیه شریفه پاسخگوى چنین سؤالى است.
۲ - اظهار ایمان به خداى یکتا و دفاع از پیامبران و دین الهى تا مرز شهادت، در محیط خفقان آور شرک و کفر، امرى پسندیده و عامل سعادت اخروى (بهشت) است. «قال یقوم اتّبعوا المرسلین ... إنّى ءامنت بربّکم فاسمعون . قیل ادخل الجنّة»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که داستان مؤمن انطاکیه همانند دیگر داستان هاى یاد شده در قرآن، به منظور الگوگیرى و درس آموزى نقل مى شود.
۳ - بهشت، پاداش و جایگاه مؤمن انطاکیه «قیل ادخل الجنّة»
در این که مقصود از «الجنّة» چیست؟ میان مفسران دو نظریه وجود دارد: ۱- برخى آن را بهشت اخروى دانسته اند; ۲- برخى دیگر آن را بهشت برزخى گرفته اند. برداشت یاد شده مبتنى بر دیدگاه نخست است.
۴ - بهشت، پاداش جهاد و دفاع از دین تا مرز شهادت «قال یقوم اتّبعوا المرسلین ... إنّى ءامنت بربّکم فاسمعون . قیل ادخل الجنّة»
۵ - بهشت، هدف اصلى و آرزوى نهایى مؤمنان مجاهد «قیل ادخل الجنّة»
برخى از مفسران برآنند که حذف «مقول له» (کسى که سخن درباره او است; یعنى، مؤمن انطاکیه) و ذکر «مقولِ» تنها (آنچه که درباره آن سخن به میان آمده است; یعنى، بهشت) براى بیان این حقیقت است که آنچه اهمیت دارد و باید غرض اصلى و هدف نهایى باشد، بهشت است.
۶ - بهشتِ برزخى پاداش و جایگاه مؤمن انطاکیه «قیل ادخل الجنّة»
۷ - وجود زندگى بهشتى در عالم برزخ «قیل ادخل الجنّة»
۸ - شهیدان، برخوردار از زندگى بهشتى در عالم برزخ «قیل ادخل الجنّة»
۹ - مؤمن انطاکیه (حبیب نجار)، پس از به شهادت رسیدنش، از آگاه نبودن مردم از جایگاه بهشتى خود، اظهار تأسف کرده و آرزو نمود که اى کاش آنان آگاه مى شدند. «یلیت قومى یعلمون»
جمله «یا لیت قومى...» براى استئناف بیانى است; یعنى، بیانگر امرى است که پس از ورود به بهشت [برزخى] اتفاق افتاده است.
۱۰ - آگاهى از احوال انسان هاى موجود در برزخ براى مردم دنیا، میسر و ممکن نخواهد بود. «یلیت قومى یعلمون»
برداشت یاد شده از به کار رفتن «لیت» در کلام - که براى آرزوى برآورده نشدنى و غیرممکن مى باشد - به دست مى آید.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آرزوی حبیب نجارآرزوی مجاهداناهمیت حمایت از انبیااهمیت حمایت از دینبهشت برزخیحبیب نجار در بهشت برزخیزندگی برزخیزندگی برزخی شهیدانشهادت برای حفظ توحیدعلم به عالم برزخویژگیهای عالم برزخپاداش حبیب نجارپاداش حمایت از دینپاداش شهادت (قتل در راه خدا)حسرت حبیب نجارشهادت حبیب نجارآرزوی مؤمنانآرزوی بهشتقصه حبیب نجارپاداش جهادپاداش بهشتایمان به توحیدموجبات بهشتعمل پسندیده
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۱)
- حبیب نجّار در عالم برزخ، ارزومند اگاهی یافتن قومش از مقام وی+۲ آیه
- حبیب نجّار، ارزومند اگاهی قومش از جایگاه بهشتی وی
- مشاهده مقام برزخی از سوی حبیب نجّار، باعث ارزومندی وی برای اگاهی قومش از جایگاه و گرامیداشت او+۲ آیه
- مشاهده مقام برزخی از سوی حبیب نجّار، باعث ارزومندی وی برای اگاهی قومش از جایگاه و گرامیداشت او+۲ آیه
- حبیب نجّار مورد احترام خداوند در بهشت+۲ آیه
- امرزش و تکریم الهی، فرجام پیروی از رسولان اصحاب القریه+۳ آیه
- نااگاهی اصحاب القریه از امرزش و اکرام حبیب نجّار از سوی خدا+۲ آیه
- باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۲ آیه
- کشته شدن حبیبنجّار از سوی مشرکان، به سبب اعراض از بتپرستی+۴ آیه
- وجود بهشت، در عالم برزخ
- ورود حبیب نجّار به بهشت برزخی، پس از مرگ+۱ آیه
- ارزوی حبیب نجّار در بهشت برزخی برای اگاهی یافتن قومش از موقعیت وی در عالم برزخ+۱ آیه
- بهرهمندی از امرزش الهی در برزخ، پاداش عملکرد حبیبنجّار (مؤمن الیاسین)+۱ آیه
- تکریم الهی در برزخ، پاداش عملکرد حبیب نجّار (مؤمن الیاسین)+۱ آیه
- شهیدان برخوردار از زندگی بهشتی در عالم برزخ
- باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۲ آیه
- وجود بهشت، در عالم برزخ
- ورود حبیبنجّار به بهشت برزخی، پس از مرگ+۱ آیه
- ارزوی حبیبنجّار در بهشت برزخی برای اگاهی یافتن قومش از موقعیّت وی در عالم برزخ+۱ آیه
- بهرهمندی از امرزش الهی در بهشت برزخ، پاداش عملکرد حبیبنجّار+۱ آیه
- تکریم الهی در بهشت برزخی، پاداش عملکرد حبیبنجّار+۱ آیه
- برخورداری بهشتیان از اکرام و احترام در بهشت+۱ آیه
- ارزوی حبیب نجّار و شهید الیاسین، برای نشاندادن جایگاه بهشتی خویش به دیگران
- بهشت، اکرام خداوند به مؤمن الیاسین، در مقابل شهادت او+۱ آیه
- بهشتیان، مشمول امرزش و مغفرت خداوند+۷ آیه
- دعوت از مؤمن الیاسین، برای ورود به بهشت
- بهشت، مهیّا و اماده برای ورود مؤمن الیاسین
- بهشت برزخی، امرزش و جایگاه گرامی پاداش مؤمن الیاسین+۱ آیه
- شهادت در راه خدا، موجب غفران الهی و قرار گرفتن در زمره اکرامشدگان+۱ آیه
- شهادت، موجب سکونت در بهشت+۱ آیه
- شهادت حبیبنجّار، به دلیل ایستادگی بر عقیده توحیدی خود+۴ آیه
- بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای موحّدان+۴ آیه
- جهل مردم انطاکیه، به جایگاه حبیب نجّار در بهشت+۳ آیه
- تاسّف حبیبنجّار (مؤمن انطاکیه)، از بیخبری قومش نسبت به مقام و منزلت وی، پس از شهادت+۲ آیه
- جهل مردم انطاکیه به منزلت حبیب نجّار، پس از شهادت، عامل حسرت وی نسبت به انان+۲ آیه
- بهره مندی شهیدان راه خدا، از حیاتی ویژه در عالم برزخ+۵ آیه
- بهشتیان، مورد تکریم و گرامیداشت خدا+۱ آیه
- احترام خدا به بهشتیان، برخاسته از ربوبیّت او+۱ آیه
- امرزش بهشتیان، مقتضای ربوبیّت خدا+۱ آیه
- بقای روح ادمی، در عالم پس از مرگ+۳ آیه
- حبیب نجّار، فردی شجاع و فداکار، در دعوت بت پرستان به توحید+۶ آیه
- ایمان به خدا، زمینه ساز شجاعت و شهامت در برابر دشمنان+۲ آیه
- قتل حبیب نجّار، به دست مشرکان قومش+۳ آیه
- شهادت در راه خدا، درپی دارنده کرامت پس از مرگ+۲ آیه
- شهادت، موجب بهره مندی انسان از امرزش الهی+۱ آیه
- تبلیغ دین و دفاع از ارزشها، زمینه ساز شهادت در راه خدا+۶ آیه
- ناتوانی اندیشه ها، از درک حیات شهیدان+۳ آیه
- شهادت حبیب نجّار از سوی کافران، پس از اظهار ایمان به خدای یکتا و دفاع از رسولان انطاکیه+۲ آیه
- ارزوی مؤمن انطاکیه (حبیب نجّار)، مبنی بر اگاه شدن قومش از شمول امرزش و کرامت الهی نسبت به وی، پس از شهادت+۲ آیه
- اظهار تاسّف مؤمن انطاکیه (حبیب نجّار) پس از شهادت از اگاه نبودن مردم از جایگاه بهشتی وی+۲ آیه
- شهیدان، دارای مقام والا پس از مرگ+۳ آیه
- حبیب نجّار، ارزومند اگاهی قوم خود به امرزش، و تکریم خدا از وی در بهشت+۳ آیه
- ایمان به ربوبیّت الهی، مایه نیل به کرامت و عزّت، در پیشگاه ربوبی+۲ آیه
- دفاع از توحید، مایه کرامت و عزتمندی+۳ آیه
- ایمان و دفاع حبیب نجّار از دین تا مرز شهادت، موجب رسیدن وی به عزّت و کرامت، در پیشگاه خدا+۷ آیه
- خداوند، منشا هر گونه کرامت و بزرگواری+۱ آیه
- ورود مؤمن ال یس (حبیب نجار) به بهشت ثمره غفران الهی+۲ آیه
- ایمان حبیب نجّار (مؤمن الیاسین) به پروردگار، موجب مغفرت او+۳ آیه
- پیروی حبیب نجّار (مؤمن الیاسین) از پیامبران الهی، سبب بهرهمندی او از غفران پروردگار+۳ آیه
- عبودیّت و بندگی خداوند، علّت امرزش حبیب نجّار (مؤمن الیاسین)+۴ آیه
- اطاعت از انبیا، موجب امرزش الهی+۳ آیه
- عبودیت و بندگی خداوند، زمینه ساز مغفرت+۴ آیه
- بهشتیان، مشمول امرزش و مغفرت خداوند+۷ آیه
- حبیب نجّار (مؤمن ال یاسین)، بهرهمند از غفران الهی+۲ آیه
- ایمان حبیب نجّار (مؤمن الیاسین) به پروردگار، موجب مغفرت او+۳ آیه
- پیروی حبیب نجّار (مؤمن الیاسین) از پیامبران الهی، سبب بهرهمندی او از غفران پروردگار+۳ آیه
- عبودیّت و بندگی خداوند، علّت امرزش حبیب نجّار (مؤمن الیاسین)+۴ آیه
- مؤمن الیاسین، مورد احترام خداوند در بهشت+۲ آیه
- ورود به بهشت، پاداش مؤمن ال یاسین+۱ آیه
- اظهار تاسّف مؤمن ال یاسین، پس از به شهادت رسیدن، بر عدم اگاهی مردم از جایگاه بهشتی او
- اظهار تاسّف مؤمن ال یاسین پس از به شهادت رسیدن بر عدم اگاهی مردم از امرزش وی+۱ آیه
- تاسّف مؤمن ال یاسین پس از به شهادت رسیدن، بر عدم اگاهی مردم از عزّت و گرامی بودن او در نزد پروردگار+۱ آیه
- شهادت مؤمن ال یاسین، به دست کافران+۱ آیه
- کشته شدن مؤمن ال یاسین به دست مردم انطاکیه، موجب هلاکت انان+۲ آیه
- ایمان مؤمن ال یاسین به خدای یکتا، علّت شهادت او به دست کافران+۲ آیه
- ایمان مؤمن ال یاسین به معاد، سبب شهادت او به وسیله کافران+۲ آیه
- دفاع و پیروی از پیامبران، موجب شهادت مؤمنِ ال یاسین به دست کافران+۲ آیه
- دوری مؤمن ال یاسین از شرک و بتپرستی، سبب شهادت او به دست کافران+۲ آیه
- عبودیّت و بندگی خداوند به وسیله مؤمن الیاسین، موجب شهادت او به دست کافران+۲ آیه
- ورود مؤمن ال یاسین به برزخ پس از شهادت وی+۱ آیه
- ارزوی مؤمن الیاسین در برزخ، از اگاهی یافتن قومش به مقام او+۱ آیه