اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
163
قِيل‌َ ادخُل‌ِ الجَنَّةَ قال‌َ يا لَيت‌َ قَومِي يَعلَمُون‌َ «26»
گفته شد به آن که داخل بهشت شو گفت اي کاش قوم من ميدانستند اينکه نعمت عظمي را.
از کلمه قيل و قال ميتوان استفاده کرد که اينکه جنّة جنّت آخرت و قيامت نيست چون بلفظ ماضي ادا شده بلکه همان جنّت عالم برزخ است که در اخبار دارد زمين وادي السّلام نجف است که ارواح انبياء و ائمّه و صلحاء آنجا متنعّم به نعم الهي هستند (مسئله مهمّه) اختلافيست که نسبت موت و حيات چه نسبت است! بعضي گفتند سلب و ايجاب، بعضي گفتند عدم و ملکه، بعضي گفتند تضاد، ما در مجلد سوم کلم الطيّب گفته‌ايم که نسبت به حيات حيواني و نباتي عدم و ملکه است و نسبت بحيات انساني تضادّ است انتقال نشئه است بناء علي هذا مي‌گوييم آيه شريفه لا تَحسَبَن‌َّ مخصوص شهداء نيست زيرا لفظ شهيد ندارد بلکه هر که در راه دين کشته شود مصداق قتلوا في سبيل اللّه است مثل ائمّه اطهار و بسياري از علماء دين و مؤمنين که در راه دين کشته شدند بلکه به تنقيح مناط قطعي شامل کساني که در راه خدمت به دين از دنيا ميروند ميشود بلکه اثبات شي‌ء نفي ما عدا نمي‌کند تمام مؤمنين اينها حيات ابدي پيدا ميکنند و متنعم بنعم الهي ميشوند و مرگ اول راحت آنها ميشود چنانچه اخبار بسياري در اينکه باب داريم حضرت ابا عبد اللّه الحسين (ع) ميفرمايد
(خطّ الموت علي ولد آدم مخطّ القلادة علي جيد الفتات و ما اولهني الي اسلافي
جلد 15 - صفحه 65
اشتياق يعقوب الي يوسف).
مثنوي ميگويد:
مرگ اگر مرد است گو پيش من آي || تا در آغوشش بگيرم تنگ تنگ
من از او جاني ستانم جاودان || او ز من دلقي بگيرد رنگرنگ
قِيل‌َ ادخُل‌ِ الجَنَّةَ ظاهرا قائل ملائکه باشند که در حال احتضار بشارت مي‌آورند و پرده را پس ميکنند و جاي او را در بهشت به او نشان ميدهند.
قال‌َ در همان حال احتضار:
يا لَيت‌َ قَومِي يَعلَمُون‌َ که آنها ميدانستند ثمرات و نتايج و فوائد توحيد و ايمان و تصديق انبياء را لکن هيهات هيهات؟