«خوض» همان طور که «راغب» در «مفردات» مى گوید، در اصل به معناى وارد شدن تدریجى در آب و راه رفتن (و شنا کردن) در آن است، ولى بعداً به عنوان کنایه به ورود در سایر امور نیز گفته شده است، اما این کلمه در قرآن مجید بیشتر به وارد شدن در مطالب باطل و بى اساس اطلاق گردیده، ولى غالباً در قرآن، به معناى ورود، یا شروع به کارها یا سخنان زشت و بد آمده است.
قاموس قرآن:
داخل شدن در آب (قاموس) راغب مىگويد: خوض وارد شدن در آب و رفتن در آن است و بطور استعاره به وارد شدن در امور، اطلاق مىشود و اكثر موارد آن در قرآن محلّى است كه ورود در آن مذموم است. [طور:12] طبرسى در ذيل اين آيه مىگويد: خوض وارد شدن در آبست با قدم، دخول در قول به آن تشبيه شده است. يعنى آن روز واى بر مكذّبين آنان كه در حديث باطل بازى مىكنند و سخن باطل مىگويند [انعام:91] بگو خدا، سپس بگذار در باطلشان كه وارد شدهاند سرگرم باشند . * [نساء:140]، [مدثر:45] با آن كه به باطل وارد شده بودند به باطل وارد مىشديم. [توبه:69]، «اَلَّذى» صفت خوض است كه از «خُضْتَمْ» استفاده مىشود يعنى وارد شديد مثل ورود آنان كه به باطل وارد شدند. طبرسى اين را از يونس و اخفش نقل كرده است. ناگفته نماند اين كلمه در قرآن كريم در ورود به آب اصلاً به كار نرفته و در همه جا، موارد آن خوض در باطل است. در نهج البلاغه خطبه 192 در وصف حضرت رسول «صلى اللّه عليه و آله» فرمده «خاضَ اِلىَ رِضوانِ اللّه كُلَّ غَمْرَةٍ وَ تَجَرَّعَ فيهِ كُلَّ شِدَّةٍ».
و خداوند (این حکم را) در قرآن بر شما نازل کرده که هرگاه بشنوید افرادی آیات خدا را انکار و استهزا میکنند، با آنها ننشینید تا به سخن دیگری بپردازند! وگرنه، شما هم مثل آنان خواهید بود. خداوند، منافقان و کافران را همگی در دوزخ جمع میکند.
هرگاه کسانی را دیدی که آیات ما را استهزا میکنند، از آنها روی بگردان تا به سخن دیگری بپردازند! و اگر شیطان از یاد تو ببرد، هرگز پس از یادآمدن با این جمعیّت ستمگر منشین!
آنها خدا را درست نشناختند که گفتند: «خدا، هیچ چیز بر هیچ انسانی، نفرستاده است!» بگو: «چه کسی کتابی را که موسی آورد، نازل کرد؟! کتابی که برای مردم، نور و هدایت بود؛ 0امّا شما) آن را بصورت پراکنده قرارمیدهید؛ قسمتی را آشکار، و قسمت زیادی را پنهان میدارید؛ و مطالبی به شما تعلیم داده شده که نه شما و نه پدرانتان، از آن با خبر نبودید!» بگو: «خدا!» سپس آنها را در گفتگوهای لجاجتآمیزشان رها کن، تا بازی کنند!
و اگر از آنها بپرسی (: «چرا این اعمال خلاف را انجام دادید؟!»)، میگویند: «ما بازی و شوخی میکردیم!» بگو: «آیا خدا و آیات او و پیامبرش را مسخره میکردید؟!»
(شما منافقان،) همانند کسانی هستید که قبل از شما بودند (و راه نفاق پیمودند؛ بلکه) آنها از شما نیرومندتر، و اموال و فرزندانشان بیشتر بود! آنها از بهره خود (از مواهب الهی در راه گناه و هوس) استفاده کردند؛ شما نیز از بهره خود، (در این راه) استفاده کردید، همان گونه که آنها استفاده کردند؛ شما (در کفر و نفاق و استهزای مؤمنان) فرو رفتید، همان گونه که آنها فرو رفتند؛ (ولی سرانجام) اعمالشان در دنیا و آخرت نابود شد؛ و آنها همان زیانکارانند!