ضغث

تکرارها: ۳آیات: ۳

۰۱۲۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۲سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۱سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
مشتقات
أَضْغَاثُ‌ (۲)ضِغْثاً (۱)
قاموس قرآن
قاموس قرآن: به فتح (ض) مخلوط كردن «ضَغَثَ الْحَديثُ ضَغْثاً: خَلَطَهُ» چنانكه در صحاح و اقرب گفته. و آن به كسر (ض) دسته علف خشك، دسته تركه يا تركه نرم يا دسته ريحان و امثال آن است و نيز به معنى امر مختلط و حديث مختلط است چنانكه اقرب الموارد به معنى اخير تصريح كرده. [ص:44]. يعنى دسته علف خشك يا تركه بر گير و با آن بزن و نقض عهد مكن اين مطلب در «ايوب» گذشت. [يوسف:44]. اضغاث جمع ضغث به معنى دسته‏ها و مختلطها است و احلام جمع حلم (بر وزن عُنُق و قُفْل) به معنى خواب پريشان است اضافه اضغاث به احلام به معنى «من» مى‏باشد يعنى «اَضْغاثٌ مِنْ اَحْلامٍ» و الف و لام احلام ما قبل است يعنى گفتند: آميخته هائى است از خواب‏هاى پريشان و ما تعبير چنين خواب‏ها واقف نيستيم. همين طور است آيه [انبياء:5]. كه در «شعر» مشروحاً گذشت. بايد دانست معنى اولى كه اختلاط باشد در ضغث ملحوظ است لذا اقرب آن را دسته علف كه تر و خشك به هم مخلوط شده معنى كرده است. در نهج البلاغه خطبه 50 فرموده: «وَلكِنْ يُؤْخَذُ ضِغْثٌ مِنْ هذا وَ ضِغْثٌ مِنْ هذا فَيْخْرَجانِ».

آیات (۳)

یوسف · ۴۴

قَالُوا أَضْغَاثُ أَحْلَامٍ وَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيلِ الْأَحْلَامِ بِعَالِمِينَ

گفتند: «خوابهای پریشان و پراکنده‌ای است؛ و ما از تعبیر این گونه خوابها آگاه نیستیم!»

انبیاء · ۵

بَلْ قَالُوا أَضْغَاثُ أَحْلَامٍ بَلِ افْتَرَاهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌ فَلْيَأْتِنَا بِآيَةٍ كَمَا أُرْسِلَ الْأَوَّلُونَ

آنها گفتند: «(آنچه محمّد (ص) آورده وحی نیست؛) بلکه خوابهایی آشفته است! اصلاً آن را بدروغ به خدا بسته؛ نه، بلکه او یک شاعر است! (اگر راست می‌گوید) باید معجزه‌ای برای ما بیاورد؛ همان گونه که پیامبران پیشین (با معجزات) فرستاده شدند!»

ص · ۴۴

وَخُذْ بِيَدِكَ ضِغْثًا فَاضْرِب بِّهِ وَلَا تَحْنَثْ إِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِرًا نِّعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ

(و به او گفتیم:) بسته‌ای از ساقه‌های گندم (یا مانند آن) را برگیر و با آن (همسرت را) بزن و سوگند خود را مشکن! ما او را شکیبا یافتیم؛ چه بنده خوبی که بسیار بازگشت‌کننده (به سوی خدا) بود!