سوره یوسف، آیه ۴۴ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۴۱
قَالُوا أَضْغَاثُ أَحْلَامٍ وَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيلِ الْأَحْلَامِ بِعَالِمِينَ
گفتند: «خوابهای پریشان و پراکندهای است؛ و ما از تعبیر این گونه خوابها آگاه نیستیم!»
معنی کلمات و عبارات
«أضْغَاثُ»: جمع ضِغْث، بستهای از چوب. دستهای از گیاهان مختلف خشکیده. در اینجا مراد آمیزهای از خاطرهها و خیالهای بی سر و ته است. «أَحْلام»: جمع حُلُم، رؤیا. خواب. «أَضْغَاثُ أَحْلام»: مجموعهای از خوابهای درهم و آشفته و بیجا و بیمعنی.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- خواب گزاران دربار ، رؤیاى شگفت پادشاه مصر را رؤیایى آشفته و داراى رشته هاى گوناگون و نامشخص ، قلمداد کردند. «قالوا أضغث أحلم»
«ضغث» (مفرد أضغاث) به دسته و بافه اى از گیاه گفته مى شود. خواب گزاران با تشبیه رؤیاى پادشاه به دسته ها و بافه هاى متعدد، به این معنا اشاره دارند که: رؤیاى وى داراى رشته ها و اجزایى چند است، به گونه اى که کشف ارتباط آنها با یکدیگر و تفسیر مجموعه آن، دشوار و یا ناممکن است.
۲- خواب گزاران دربار ، تعبیر رؤیاى مختلط و آشفته را خارج از قلمرو دانش خویش دانستند. «و ما نحن بتأویل الأحلم بعلمین»
«ال» در «الأحلام» عهد ذکرى است و اشاره به «أضغاث أحلام» دارد. بنابراین «ما نحن ...» ; یعنى: تأویل آن گونه از رؤیاها را که همانند بافه هاى چند رشته است ، نمى دانیم.
۳- معبّران دربار ، على رغم اظهار ناتوانى خویش از تعبیر رؤیاى پادشاه ، آن را داراى تعبیر و تأویل مى دانستند. «قالوا ... ما نحن بتأویل الأحلم بعلمین»
مفاد جمله «و ما نحن ...» این است که این گونه رؤیاها ، تعبیر و تأویل دارد و لکن ما بدان واقف نیستیم.
۴- تقسیم رؤیاها به آشفته و منظم در دانش خواب گزارى «قالوا أضغث أحلم»
«أحلام» جمع حُلُم و به معناى رؤیاهاست.
۵- تعبیر خوابهاى چند رشته و درهم و برهم ، امرى مشکل و درخور دانشى ویژه است. «و ما نحن بتأویل الأحلم بعلمین»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۳–۵۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۴۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۴۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۴۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۴۳–۴۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اقرار معبران پادشاه مصررؤیا ی آشفتهرؤیای منظمسختی تعبیر رؤیا ی آشفتهعجز معبران پادشاه مصرمعبران پادشاه مصردانش تعبیر رؤیااقسام رؤیاقصه یوسف
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- اشفته دانستن رؤیای پادشاه مصر، از سوی معبّران دربار+۱ آیه
- خواب پادشاه مصر، در دیدگاه معبّران، رؤیایی پیچیده
- نااگاهی درباریان پادشاه مصر، از تعبیر خواب او+۱ آیه
- اگاه نبودن درباریان پادشاه مصر از تعبیر خواب او، سبب پریشان خوانده شدن ان از سوی انان+۱ آیه
- جواز نقل رؤیا، برای دیگران+۶ آیه
- رؤیای پریشان، نوعی از رؤیا
- تکرار رؤیای گاوهای چاق و لاغر، برای پادشاه مصر+۱ آیه
- اشفته بودن رؤیای پادشاه مصر، از نظر مُعبّران و خواب گزاران در بار+۱ آیه
- تعبیر خواب پادشاه مصر از سوی یوسف(علیه السلام) و تحقّق ان از کرامات یوسف(علیه السلام)+۶ آیه
- گاوهای فربه در رؤیای عزیز مصر، نشانه هفت سال رفاه و محصول فراوان در مصر+۱ آیه
- رؤیای عزیز مصر و تعبیر ان به وسیله یوسف علیه السلام، سبب رسیدگی مجدّد به اتّهام زلیخا علیه ان حضرت و اثبات بیگناهی او+۸ آیه
- تعبیر خواب، امری رایج در زمان یوسف علیه السلام+۲ آیه
- معاشرت نیکوی پادشاه مصر نسبت به یوسف علیه السلام بعد از شنیدن تعبیر خواب خود از سوی ان حضرت+۴ آیه
- همبند، مورد توصیه و نجات یافته یوسف علیه السلام، خواستار ماموریت برای پرسش از ان حضرت درباره رؤیای عزیز مصر+۴ آیه