نكس

تکرارها: ۳آیات: ۳

۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۱سال ۶: ۱سال ۷: ۱سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
مشتقات
نُكِسُوا (۱)نَاكِسُو (۱)نُنَكِّسْهُ‌ (۱)
قاموس قرآن
قاموس قرآن: وارونه كردن. «نَكَسَهُ نَكْساً: قَلَّبَهُ عَلى رَأْسِهِ وَ جَعَلَ اَسْفَلَهُ اَعْلاهُ» يعنى آن را وارونه كرد. نكس الولد آن است كه در حين تولد پايش پيش از سرش بيرون آيد «نكس رأس» پايين انداختن سر است از ذلت يا شرم. [سجده:12]. ايكاش ببينى گناهكاران را كه نزد پروردگارشان سربزير انداخته‏گانند. * [انبياء:65]. آيه در باره جواب اهل بابل است به ابراهيم «عليه السلام» پس از شكستن بتها. «نُكِسُوا عَلى رُؤُسِهِمْ» كنايه است از گذاشتن باطل به جاى حق گويى از شنيدن جواب آن حضرت حق در قلوبشان بالاى باطل قرار گرفت وبا وارونه شدن آنها، باطل بالا آمد و حق در پايين ماند. يعنى: سپس باطل را به جاى حق گرفته و گفتند: ميدانى كه اينها سخن نمى گويند (پس اينكه مى‏گويى: از خودشان بپرسيد معلوم مى‏شود تو اين كار كرده‏اى). * [يس:68]. تنكيس نيز به معنى وارونه كردن است. تنكيس در خلقت آن است كه شخص كاملا پير و از كارافتاده باشد گويى همه چيزش وارونه شده است نظير [نحل:70]. معنى آيه: هر كه را عمر دراز دهيم خلقت او را وارونه مى‏كنيم. آيه دليل آن است كه انسان را در اينگونه كارها ازخود اختيارى نيست و گرنه به آنحال در نمى‏آمد.

آیات (۳)

انبیاء · ۶۵

ثُمَ نُكِسُوا عَلَى رُءُوسِهِمْ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰؤُلاَءِ يَنْطِقُونَ

سپس بر سرهایشان واژگونه شدند؛ (و حکم وجدان را بکلّی فراموش کردند و گفتند:) تو می‌دانی که اینها سخن نمی‌گویند!

سجده · ۱۲

وَ لَوْ تَرَى إِذِ الْمُجْرِمُونَ نَاكِسُو رُءُوسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ رَبَّنَا أَبْصَرْنَا وَ سَمِعْنَا فَارْجِعْنَا نَعْمَلْ صَالِحاً إِنَّا مُوقِنُونَ

و اگر ببینی مجرمان را هنگامی که در پیشگاه پروردگارشان سر به زیر افکنده، می‌گویند: «پروردگارا! آنچه وعده کرده بودی دیدیم و شنیدیم؛ ما را بازگردان تا کار شایسته‌ای انجام دهیم؛ ما (به قیامت) یقین داریم!»

یس · ۶۸

وَ مَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَ فَلاَ يَعْقِلُونَ

هر کس را طول عمر دهیم، در آفرینش واژگونه‌اش می‌کنیم (و به ناتوانی کودکی باز می‌گردانیم)؛ آیا اندیشه نمی‌کنند؟!