ضِغْثا

تکرارها: ۱

«ضِغْث» (بر وزن حرص) به معنای دسته ای از چوبهای نازک ساقه گندم و جو و یا رشته های خوشه خرما و یا دسته گل و مانند آن است. === قاموس قرآن === به فتح (ض) مخلوط کردن «ضَغَثَ الْحَدیثُ ضَغْثاً: خَلَطَهُ» چنانکه در صحاح و اقرب گفته. و آن به کسر (ض) دسته علف خشک، دسته ترکه یا ترکه نرم یا دسته ریحان و امثال آن است و نیز به معنی امر مختلط و حدیث مختلط است چنانکه اقرب الموارد به معنی اخیر تصریح کرده. [ص:44]. یعنی دسته علف خشک یا ترکه بر گیر و با آن بزن و نقض عهد مکن این مطلب در «ایوب» گذشت. [یوسف:44]. اضغاث جمع ضغث به معنی دسته‏ها و مختلطها است و احلام جمع حلم (بر وزن عُنُق و قُفْل) به معنی خواب پریشان است اضافه اضغاث به احلام به معنی «من» می‏باشد یعنی «اَضْغاثٌ مِنْ اَحْلامٍ» و الف و لام احلام ما قبل است یعنی گفتند: آمیخته هائی است از خواب‏های پریشان و ما تعبیر چنین خواب‏ها واقف نیستیم. همین طور است آیه [انبیاء:5]. که در «شعر» مشروحاً گذشت. باید دانست معنی اولی که اختلاط باشد در ضغث ملحوظ است لذا اقرب آن را دسته علف که تر و خشک به هم مخلوط شده معنی کرده است. در نهج البلاغه خطبه 50 فرموده: «وَلکِنْ یُؤْخَذُ ضِغْثٌ مِنْ هذا وَ ضِغْثٌ مِنْ هذا فَیْخْرَجانِ».
۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۱سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
ص · ۴۴

وَخُذْ بِيَدِكَ ضِغْثًا فَاضْرِب بِّهِ وَلَا تَحْنَثْ إِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِرًا نِّعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ

(و به او گفتیم:) بسته‌ای از ساقه‌های گندم (یا مانند آن) را برگیر و با آن (همسرت را) بزن و سوگند خود را مشکن! ما او را شکیبا یافتیم؛ چه بنده خوبی که بسیار بازگشت‌کننده (به سوی خدا) بود!