=== قاموس قرآن ===
دست. بازداشتن. راغب میگوید: کف به معنی دست است...«کَفَفْتُهُ» یعنی: از دست او زدم و نیز او را با دست خود منع کردم. و آن درعرف به معنی دفع است خواه با دست باشد یا نه، حتی به آنکه نابینا شده گویند: مکفوف، در مجمع آمده: کف در اصل به معنی منع است مکفوف به معنی ممنوع البصر میباشد. [رعد:14]. خدایان دروغین به آنها جواب نمیدهند مگر مانند کسیکه دو دستش را به طرف آب باز کرده تا آب بدهان او برسد (و نخواهد رسید) در این آیه و آیه 42 کهف، کفّ به معنی دست است. [فتح:20]. خدا این غنیمت فوری را به شما داد و کفار را از شما بازداشت [مائده:110]. یعنی بنی اسرائیل را از قتل تو باز داشتم. کافّة: مؤنث کافّ است و نیز مذکر آید در این صورت تاء برای مبالغه است مثل علامه و نسابه [بقره:208]. کافّة در آیه به معنی جمیع و همگی است که کفّ به معنی جمع نیز آمده «کَفَّ الشَّیْءَ جَمَعَهُ وَ ضَمَّهُ» یعنی ای اهل ایمان همگی به تسلیم در آیید. * [توبه:36]. کافه در هردوحال است از فاعل. در مجمع فرموده بقول فراء الف و لام به «کاّفَة» داخل نمیشود که آن مصادر غیر متصرف است زیرا در موقع «مَعاً» و «جَمیعاً» واقع میشود و در لازم النکره بودن مثل اجمعین است و از زجاج نقل کرده که تثنیه و جمع در آن نیست یعنی ای مسلمانان همگی و با هم با مشرکان بجنگید چنانکه آنها همگی و با هم با شما میجنگند. *** * [سباء:28]. اگر تاء کاّفه برای مبالغه و خودش حال از مفعول «اَرْسَلْناکَ» باشد چنانکه راغب گفته معنی این است: ما تو را نفرستادیم مگر مانع شونده مردم از گناه در حالیکه بشیر و نذیری. دو وصف «بشیر و نذیر» نیز مؤید این احتمال است یعنی با بشارت و انذارت مردم را از گناه و طغیان باز میداری. و اگر قید«لِلنَاسِ» باشد آنوقت مفید عموم رسالت حضرت رسول «صلی الله علیه وآله» است یعنی: ما تو را رسالت ندادیم مگر بر عموم مردم مثل [انبیاء:107]. در مجمع ذیل عنوان «الاعراب» وجه اول را اختیار کرده و فرموده: به قولی در کلام تقدیر و تأخیر است و تقدیر «اِلا لِلنَّاس ِ کاّفَةً» است ولی در «المعنی» و نیز زمخشری آن را مصدر «اَرْسَلْناکَ» حال گرفته است یعنی ما تو را رسالت ندادیم مگر رسالت جامعی برای مردم. در کشاف گفته: هر که کافة را از «لِلنَّاسِ» حال بگیرد خطا کرده زیرا تقدیم حال بر مجرور محال است مانند تقدیم مجرور بر حرف جارّ. در تفسیر برهان دو تا روایت هست که آیه را دلیل عموم رسالت آن حضرت گرفته و «کاّفَةً» را حال از «لِلنَّاسِ» دانسته. همچنین است روایات اهل سنت، در المیزان گفته: تقدیم حال بر ذی الحال مجرور را نحاة بصره منع کرده و نحاة کوفه جایز میدانند.
دعوت حق از آن اوست! و کسانی را که (مشرکان) غیر از خدا میخوانند، (هرگز) به دعوت آنها پاسخ نمیگویند! آنها همچون کسی هستند که کفهای (دست) خود را به سوی آب میگشاید تا آب به دهانش برسد، و هرگز نخواهد رسید! و دعای کافران، جز در ضلال (و گمراهی) نیست!
(به هر حال عذاب الهی فرا رسید،) و تمام میوههای آن نابود شد؛ و او بخاطر هزینه هایی که در آن صرف کرده بود، پیوسته دستهای خود را به هم میمالید -در حالی که تمام باغ بر داربستهایش فرو ریخته بود- و میگفت: «ای کاش کسی را همتای پروردگارم قرار نداده بودم!»