رُوحَنَا

تکرارها: ۱

=== قاموس قرآن === به ضمّ (ر) این کلمه در عرف به معنی روان و روح مقابل جسم، و جوهر مجرّد است ولی در قرآن مجید که مجموعاً بیستو یک بار آمده مراد از آن فرشته و غیره است که ذیلا بررسی می‏شود. فرشته‏ [مریم:17]. روح خویش و فرشته خویش را به سوی او فرستادیم و به صورت بشر کامل بر روی نمودار شد ما بعد آیه درباره گفتگوی فرشته با مریم است که به مریم گفت: من رسول پروردگار تو هستم. [نحل:103]، [شعراء:193و194]. که مراد از روح جبرئیل است در آیه‏اول با «قدس» در دوم با «الامین» توصیف شده است. همچنین است آیاتیکه درباره تأیید عیسی با روح القدس است [بقره:87و253]، [مائده:110]. چنانکه طبرسی و بیضاوی و دیگران گفته‏اند. گرچه احتمالات دیگر هم داده شده ولی آیه «نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ» که گذشت می‏کند که مراد از روح القدس در تأیید عیسی جبرئیل است زیرا مراد از آن در آیه بالا که درباره وحی به حضرت رسول صلی اللّه علیه و آله و سلم است حتماً جبرئیل می‏باشد شریعت و دین‏ سه آیه زیر در بیان مطلب فوق قابل دقّت است [شوری:52] [نحل:2]، [غافر:15]. در این آیات قید «مِنْ اَمْرِنا مِنْ اَمْرِهِ» روشن می‏کند که این روح از امر خدا، وحی و نازل و القا شده است. و مراد از انزوال آن انذار و هدایت مردم است. و آیه سوم مقام نبوّت را می‏رساند که روح فقط به وسیله خدا القا شده و فرشته در آوردن آن واسطه نیست بر خلاف آیه‏ دوم که در بیان رسالت است و روح را ملک آورده است فرق میان رسالت ئ نبوّت در «رسل» گذشت. ولی در آیه ظاهراً مراد از آن وحی‏های سه گانه است زیرا ما قبل آن درباره سه نوع وحی است که فرموده «وَ ما کانَ لِبَشَرٍ اَنْ یُکَلِّمَهُ اللّهُ اِلّا وَحْیاً اَمْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ اَمْیُرْسرلَ رَسولاً فَیُوحِیَ بِاِذْنِهِ ما یَشاءُ...» کلمه «کذلک» نشان می‏دهد که مراد از «اَوْحَیْنا اِلَیْکَ رُوحاً...» همه وحی‏های سه گانه فوق است، زیرا که آن حضرت هم رسول است و هم نبی. به نظر می‏آید مراد از «امر» در آیات سه گانه مقام تدبیر است چنانکه فرموده [اعراف:54]. یعنی خلقت و تدبیر عالم هر دو مال اوست و مقام تدبیر اقتضاء می‏کند که پیامبران و دین از جانب خدا آید. تقریباً یقین است که مراداز روح در آیات سه گانه شریعت و کتاب است زیرا که شریعت و کتاب اسباب انذار و هدایت اند و ایات صریح اند در اینکه منظور از القا و انزال این روح همان انذار و هدایت است کافی است که درباره آیه اول قدری توضیح بدهیم. این آیه می‏گوید «اَحَیْنا اِلَیْکَ رُوحاً» بعد می‏فرماید: ما ان روح را نوری قرار دادیم که بندگان خود را به وسیله آن هدایت کنیم «وَلکِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدی بِهِ مَنْ عِبادِنا» در جاهای دیگر به جای روح «قرآن» آمده مثل [یوسف:3]، [شوری:7]. ایضاً آیه 19 سوره انعام و 27 کهف و غیره. و در جاخای دیگر به قرآن «نور» گفته و غیره. و در جاهای دیگر به قرآن «نور» گفته شده چنانکه در آیه ما نحن فیه گفته «وَلکِنْ جَعزلْناهُ نُوراً» مانند [تغابن:8]، [نساء:174] و اینکه قرآن واسطه هدایت انسان است احتیاج به توضیح ندارد. و چون روشن شد که مراد از روح در آیه اول شریعت و قرآن است منظور از آیه دوم و سوم نیز روشن خواهد شد زیرا که سیاق آیات یکی است. راغب و طبرسی و المیزان نیز روح را در آیه اول قرآن دانسته‏اند و بعضی از بزرگان آیاتی را که «روح» در آنهاآمده به هم مخلوط کرده و نتیجه‏گیری نمئده است ولی به نظر ما اینکار صحیح نیست زیرا سیاق آیات با هم متفاوت است ایات سه گانه فوق در یک ردیف و آیاتیکه زیر عنوان فرشته نقل شد در ردیف دیگر و آیاتیکه خواهد آمد در ردیف سومی واقع شده‏اند و بعضی از بزرگان در کتاب خود حتی آیات روح به فتح (ر) را با آیات روح به ضمّ (ر) به هم در آمیخته و همه را در یک ردیف حساب کرده است . فرشته بخصوص‏ آیات سه گانه زیر نیز مثل آیات گذشته در یک ردیف اند قهراً مراد از روح در آنها یک چیز است [معارج:4و5]، [قدر:4]، [نباء:38]. در این آیات سخن از روحی است که در عروج به سوی خدا و در نزول برای هر کار و در ایستادن در پیشگاه خدا در روز قیامت، با ملائکه همراه است. ملائکه در مدّت عمر این جهان در عروج و نزول اند و چون روز قیامت از مأموریت خود فارغ شدند به حال صف در پیشگاه خدا خواهند ایستاد. این روح نیز در هر سه مرحله با آنهاهمراه می‏باشد. می‏شود گفت: مراد از روح جبرئیل است و به علت مزیّت و فضیلتش به خصوص ذکر شده و الف و لام آن برای عهد است. جبرئیل در نزد خدا مقان مخصوصی دارد. ملائکه دیگر از وی فرمان می‏برند چنانکه فرموده [تکویر:19-21]. این آیات در وصف جبرئیل است و توضیح می‏دهد که او در میان ملائکه مطاع است علی هذا جا دارد که به تنهائی برابر با همه ملائکه باشد. مجمع در ذیل آیه معارج آن را جبرئیل دانسته و علت جداگانه آمدن را شرافت او می‏داند. زمخشری نیز مانند مجمع گفته است. ایضاً در مجمع در ذیل آیه نباء چند قول یا وجه نقل کرده که از جمله جبرئیل است. آنگاه از امام صادق علیه السلام نقل می‏کند: روح ملکی است بزرگتر از جبرئیل و میکائیل و در ذیل سوره قدر آن را جبرئیل گفته است. در صافی از قمی نقل می‏کند که روح ملکی است بزرگتر از جبرئیل و مکائیل و او با رسول خدا ب.د و او با امامان علیهم السلام است در دعای سوم صحیفه پس از صلوات بر جبرئیل و میکائیل و اسرافیل فرموده «وَ الرّوحِ الَّذی هُوَ عَلی مَلائِکَةِ الْحُجُبِ وَ الرُّوحِ الَّذی هُوَ مِنْ اَمْرِکَ» یعنی صلوات فرست بر آن روح که بر ملائکه حجب موکل است و بر آن روح که از امر تو است. این جمله روح را از جبرئیل جدا می‏کند مشروط بر آنکه مراد از آن همان ملک باشد که در آیات فوق است. در سفینة البحار ماده «خلق» از علی علیه السلام درباره حضرت رسول صلی اللّه علیه و آله و سلم نقل کرده «وَ لَقَدْ قَرَنَ اللّهُ بِهِ مِنْ لَدُنْکانَ فَطیماً اَعْظَمُ مَلَکٍ مِنْ مَلائِکَتِهِ یَسْلُکُ بِهِ طَریقَ الْمَکارِمِ وَ مَحاسِنَ اَخْلاقِ الْعالَمِ لَیْلَهُ وَ نَهارَهُ» این حدیث مطابق آن است که از قمی نقل شد: روح با رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم بود...این احتمال هم هست که مراد از روح در این آیات یم عقل کلی و وسیعی باشد مه عقول بشر و غریزه‏های جانداران و احساس نباتات از شعبه‏های آن است زیرا خداوند متعال به وسیله ملائکه و عقول انسانها و غریزه جانداران این جهان را به سوی کمال سوق می‏دهد عقل است که در صعود و نزول و قیام در مقابل حق با ملائکه توأم می‏باشد(واللّه العالم) اولین روایت کتاب اصول کافی درباره عقل است که آن را مستقل و مجزا نشان می‏دهد در همان روایت آمده: چون خدا عقل را آفرید آن را گویا کرد سپس فرمود: رو کن. رو کرد. فرمود قسم به عزّت و جلال خودم خلقی که از تو به من محبوب‏تر باشد نیافریده‏ام و تو را جز در کسیکه دوست می‏دارم کامل نکرده‏ام و بدان فقط تو را امر و تو را نهی می‏کنم و فقط تو را عذاب کرده و تو را ثواب می‏دهم. روح مستقل‏ آیاتیکه در زیر نقل می‏شود قابل دقت است [سجده:9]، [حجر:29]، [ص:72]، [انبیاء:91]، [تحریم:12]. همچنین است آیه [نساء:171]. ممکن است مراد از کلمه اثر باشد یعنی وجود عیسی اثری از خداست و شاید مراد از آن کلمه «کن» تکوینی باشد که وجود عیسی از طریق عادی نبوده بلکه کن فیکونی است. از طرف دیگر عیسی روحی و حیاتی بود که در مریم دمیده شد و شروع به رشد کرد چنانکه دو جمله «فَنَفَخْنا فیها مِنْ رُوحِنا» و «فَنَفَخْنا فیهِ مِنْرُوحِنا» که گذشت دلیل این سخن است. ناگفته نماند: ظهور آیات «نَفَخْنا - نَفَخْتُ» و آیات [واقعة:83]، [قیامة:26]. و صریح آیات برزخ [بقره:154]. [آل عمران:169]، [یس:26و27] که در «برزخ» به طور مفصّل شرح داده شده دلالت بر استقلال روح و حیات برزخی دارند. و اگر روایات بی شماری را که برای نمونه می‏شود مقداری از آنها را در کافی ج 3 کتاب الجنائز ص 228 - 263 طبع آخوندی و بحارالانوار ج 6، ابواب برزخ طبع اخیر، مطالعه شکّی نخواهیم داشت برای مزید توضیح به «برزخ» در این کتاب مراجعه شود . چند محلّ زیر از نهج البلاغه و صحیفه سجادیّه در ولوج و خروج روح نقل می‏کنیم : 1- در خطبه 107 فرموده:«وَ خَرَجَتِ الرُّوحُ مِنْ جَسَدِهِ فَصارَ جیفَةً بَیْنَ یَدَیْ اَهْلِهِ». 2- درباره قبض روح چنین آمده: «کَیْفَ یَتَوَفّی الْجَنینَ فی بَطْنِ اُمِّهِ؟ أَیَلِجُ عَلَیْهِ مِنْ بَعْضِ جَوارِحِها اَمِ الرُّوحُ اَجابَتْهُ بِاِذْن‏ر رَبِّها» جنین را در شکم مادر چطور می‏میراند؟ آیا از بعض اعضاء مادر وارد شکم او می‏شود یا روح جنین در خارج شدن به اذن خدا از وی اطاعت می‏کند. 3- در خطبه 163 درباره حتمی بودن مرگ فرموده: «وَ وَأَی عَلی نَفْسِهِ اَنْ لا یَظْرِبَ شَبَحٌ مِمّا آزوْلَجَ فیهِ الرُّوحَ اِلّا وَ جَعَلَ الْحِمامَ مَوْعِدَهُ» خدا بر خود وعده کرده که هر جنبنده را که روح در آن دمیده بمیراند. 4- در خطبه 191 درباره اهل ایمان فرموده: «لَمْ تَسْتَقِرَّ اَرْواحُهُمْ فی اَجْسادِهِمْ طَرْفَةَ عَیْنٍ». 5- در نامه 10 خطاب به معاویه نوشته: «وَ جَری مِنْکَ مَجْرَی الرُّوحِ وَ الدَّمِ» شیطان مانند روح و خون در وجود تو جاری است. 6- در حکمت 147به کمیل فرموده: «وَ صَحِبُوا الدُّنْیا بِاَبْدانِ اَرْواحِها مُعَلَّقَةً بِالْمَحَلِّ الْاَعْلی». 7- در دعای چهارم صحیفه آمده «وَتُهَوِّنَ عَلَیْهِمْ کُلَّ کَرْبٍ یَحِلُّ بِهِمْ یُومَ خُرُوجِ الْاَنْفُسِ مِنْاَبْدانِها». دو آیه زیر را به طور جداگانه بررسی می‏کنیم: * [اسراء:85]. ممکن است مراد از روح جبرئیل باشد. چون حضرت رسول صلی اللّه علیه و آله و سلم پیوسته به مردم می‏فرمود که روح القدس و روح الامین این مطلب را از سوی خدا آورد آنها در مقابل گفته‏اند: این روح چیست درباره آن توضیحی بدهید؟ آیه در جواب فرموده: شما راهی به فهم آن ندارید آن از کار خداست. از این جواب بدست می‏آید که دانستن روح از بشر ساخته نیست و پیوسته اینطور خواهد بود. آیات قبل و بعد این احتمال دوم را می‏رسانند. شاید مراد از روح وحی باشد و از آن حضرت خواسته‏اند که حقیقت وحی را بیان کند. خداوند از پی بردن به آن جواب یأس داده است و محتمل است که روح انسانی مراد باشد، چنانکه گفته‏اند. و در حدیث نقل شده به عقیده المیزان مراد از روح مطلق روح است که در کلام خدا آمده و سؤال از حقیقت همه آنهاست. در روایات تفسیر عیاشی فرشته‏ای بزرگتر از جبرئیل و روحیکه در انسان و حیوان است نقل شده از امام باقر و صادق علیهما السلام . بعضی‏ها آن را روح انسانی که قوام بدن با آن است و بعضی جبرئیل، برخی ملکی از ملائکه، برخی قرآن، بعضی وحی دانسته و اختلاف کرده‏اند مه آیا سؤال کنندگان مسلمین بودند، یا کفّار و یا اهود و نقل شده که یهود به مشرکین گفتند از جریان اصحاب کهف و ذوالقرنین و حقیقت روح از آن حضرت بپرسند اگر از همه جواب داد بدانند که پیامبر نیست و اگر روح را مبهم گذاشت بدانند که حق است . * [مجادله:22] مراد از این آیه مؤمنان است و آنها با روحی از جانب خدا تأیید شده‏اند به نظر می‏آید مراد از آن نور ایمان باشد که روح به خصوصی است و در آیات دیگر به جای آن «نور» آمده است [انعام:122]. [حدید:28]. و شاید منظور از آن ملک باشد مه امده [فصّلت:30]. این آیه روشن می‏کند که چون مؤمن در راه خدا استقامت ورزد ملائکه بر وی نازل شده و دلگرمش می‏کنند. معاد و روح‏ قرآن به مسئله معاد از راه به خصوصی وارد شده و اخرت را بروئیدن علفها از تخمها تشبیه می‏کند همانطور که فصل پائیز تخم علفها در زمین پراکنده شده و تخم حبوبا بدست بشر کاشته می‏شود و طول زمستان به حالت خواب در زیر خاکها می‏مانند و چون بهار آمده و حرارت و رطوبت به آنهارسید از درون خود بیدار شده و به حرکت آمده و شروع به رشد می‏کنند. همانطور ذرات بدن مردگان در بهار قیامت از درون به حرکت آمده و سلولهای خفته بیدار شده و شروع به روئیدن و تشکیل انسان می‏کنند. نمی‏شود گفت :روح از حبوبات خارج شده و وقت روئیدن باز داخل می‏شود بلکه به حالت خفته است و وقت بهار بیدار می‏شود اینک آیات: [ق:9و11]، [روم:19]. ملاحظه می‏شود که قیامت به روئیدن علفها تشبیه شده همچنین است آیه 57 اعراف و 11 زخرف و 5و7 سوره حج. راه دیگری که قرآن در این زمینه نشان می‏دهد کیفیّت ایجاد تدریجی خود انسان و قیاس آخر به اوّل است در جواب آنکه گفت: استخوانهای پوسیده چگونه زنده می‏شود آمد [یس:81] و در جای دیگر فرموده [مریم:66-67]. در این زمینه به کتاب معاد از نظر قرآن و علم که نوشته‏ام رجوع شود. نیز به «قیامت» در این کتاب. این مخالف با استقلال روح نیست ولی قرآن از راهی وارد شده که علی فرض اگر استقلال روح را هم انکار کند ضرر به معاد نخواهد داشت؟؟؟؟
۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۰سال ۵: ۰سال ۶: ۱سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۰سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
مریم · ۱۷

فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجَاباً فَأَرْسَلْنَا إِلَيْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَراً سَوِيّاً

و میان خود و آنان حجابی افکند (تا خلوتگاهش از هر نظر برای عبادت آماده باشد). در این هنگام، ما روح خود را بسوی او فرستادیم؛ و او در شکل انسانی بی‌عیب و نقص، بر مریم ظاهر شد!