=== قاموس قرآن ===
اصل صّم (بر وزن فلس) به معنی سدّ و بستن است. «صم القارورة:سدّها» صَمَم (بر وزن فرس) فقدان حسّ شنوائی است (بسته شدن شنوائی). اصمّ به قول طبرسی کَرِ مادر زاد است. از قول دیگران بر میآید که به معنی مطلق کر است خواه مادرزاد باشد یا نه [هود:24]. یعنی حکایت آن دو فریق حکایت کور و کر مادرزاد و بینا و شنواست. * [مائده:71]. مراد از عمی و صم آن است که حق را نبیند و به آن گوش ندهد کوری و کری عقل نه چشم و گوش. راغب گوید: آن که به حق گوش ندهد و قبول نکند به صم توصیف میشود. * [بقره:18]. صُمّ جمع اَصَّمُ، بُکْم جمع اَبْکَم، عُمْی جمع اَعْمَی است یعنی: کراند، لالاند، کوراند به حق بر نمیگردند. غرض کری و لالی و کوری عقل است چنان که گفته شد. * [اسراء:97]. ظاهراً مراد همان کوری و لالی و کری دنیاست نظیر آیه 18 بقره که گذشت و نظیر [انعام:39]. به نظر میآید منظور از [طه:124-125]. نیز همان باشد زیرا این کوری نتیجه اعراض از ذکر حق است که فرموده [طه:124]. و در جواب آن آمده: آیات ما به سوی تو آمد. تو آنها را فراموش کردی و نادیده گرفتی همانطور امروز فراموش میشوی.(طه126). ولی در آیات هست که اهل عذاب روز قیامت بینائی و شنوائی و گویائی دارند [بقره:166]. [طه:125]. [ملک:7]. این آیات نمونه از شنیدن و دیدن و سخن گفتن اهل عذاب است. نتیجه اینکه: کوری، لالی، کری اهل عذاب معنوی است نه ظاهری چنان که در دنیا نیز معنوی است نه ظاهری چنان که در دنیانیز معنوی است بقیه مطلب را در «بُکْم» مطالعه کنید. و اگر مراد کوری، کری و لالی ظاهری باشد. شاید منظور عدّهای از اهل آتش است. * [انفال:22]. منظور از آیه منکرین دیناند انسان منهای عدم تعقّل حیوان و جنبندهای بیش نیست لذا اطلاق دواّب به اشخاص بی تعقل و بی فهم یک ترسیم واقعی است هکذا اطلاق صمّ و بکم.