«نَسُوا» از مادّه «نِسیان» فعل ماضی است و شاید مراد آن باشد که آنها دستور پذیرش دعوت پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) که در «تورات» آمده بود را یکباره به دست فراموشی سپردند، که این خود سبب تحریف مرتب کلمات در طول تاریخ شده است.
=== قاموس قرآن ===
نَسْی و نِسْیان هم به معنی فراموش کردن آید و هم به معنی اهمال وبی اعتنایی. فیومی در مصباح میگوید: نسیان مشترک است میان دو معنی یکی ترک از روی غفلت و دیگری ترک از روی عمد. [بقره:237]. یعنی قصد ترک و اهمال نکنید. راغب گوید: نسیان آن است که انسان محفوظ در ذهن خود را از یاد برد به واسطه ضعف قلب یاغفلت و یا از روی قصد تا از قلب او محذوف شود و از یادش برود... هر نسیانیکه خداوند ذمّ کرده نسیانی است که اصل آن از روی تعمد بوده (وبی اعتنایی کرده تا از یاد رفته است)... نَسْی (بروزن فلس) در عرف نام چیزی است که به آن کم اعتنا میکنند. قرآن کریم به هر دو معنی ناظر است آیاتی از قبیل [کهف:61]. [کهف:73]. [اعلی:6]. در باره نسیان و فراموش کردن متعارف است. و آیات دیگر در نسیان از روی بی اعتنایی و اهمال مثل [انعام:44]. چون ترک کردند و بی اعتناشدند به آنچه تذکر داده بودیم دَرِ هر شیء را بروی آنان گشودیم . [طه:126]. همانطور آیات ما بر تو آمد پس از روی بی اعتنایی آنها را از یاد بردی، اینک نظری به چند آیه: 1- [طه:115]. ظاهرا مراد نسیان عهد است رجوع شود به «عَزْم» و «عَهْد» به آدم راجع به نخوردن از شجره یا گوش ندادن به حرف شیطان، توصیه کردیم ولی آن را از یاد برد و در او تصمیمی نیافتیم. 2- [اعراف:51]. امروز به آنها اعتنا نمیکنیم چنانکه به ملاقات این روز به وقت ابلاغ پیامبران، اعتنا نکردند. 3- [حشر:19]. نباشیدمانند آنانکه خدا را از روی بی اعتنایی فراموش کردند و خداخودشان را از یادخودشان برد حرف فاءْ در «فَأَنْساهُمْ» نشان میدهد که نتیجه فراموش کردن خویش است. 4- [بقره:286]. روشن است که مراد نسیان و خطای مسول است که هر دو از روی بی اعتنایی بدستور خدا انجام گرفته است رجوع شود به «خطأ». 5- [اعلی:6]. اقراء به معنی خوانا کردن است «اَقْرَأَهُ: جَعَلَهُ یَقْرَهُ» در مجمع فرموده: اِقْراء آن است که شخص را وادار به قرائت کنی تا گوش داده اشتباهش را برطرف نمایی. ولی در آیه ظاهرا معنی اول مراد است یعنی : ما تو را خوانا میکنیم درنتیجه فراموش نمیکنی مراد از آن تمکین رسول الله «صلی الله علیه واله» از حفظ قرآن است که اصلا آن را فراموش ننماید، این آیه مفید آن است که آن حضرت به مدد خدا راجع به آیات ابدا فراموشی نداشت. 6- [مریم:64]. نسیّ به معنی فراموشکار است یعنی خدای تو فراموشکار نبوده است. 7- [مریم:23]. «نسی» را در آیه به فتح و کسر نون خواندهاند و آن شیء حقیر و غیرقابل اعتنا است که به فراموشی زده شود یعنی: ایکاش پیش از این میمردم و چیز نامعتنی به و فراموش شده بودم.
ولی بخاطر پیمانشکنی، آنها را از رحمت خویش دور ساختیم؛ و دلهای آنان را سخت و سنگین نمودیم؛ سخنان (خدا) را از موردش تحریف میکنند؛ و بخشی از آنچه را به آنها گوشزد شده بود، فراموش کردند؛ و هر زمان، از خیانتی (تازه) از آنها آگاه میشوی، مگر عده کمی از آنان؛ ولی از آنها درگذر و صرفنظر کن، که خداوند نیکوکاران را دوست میدارد!
(آری،) هنگامی که (اندرزها سودی نبخشید، و) آنچه را به آنها یادآوری شده بود فراموش کردند، درهای همه چیز (از نعمتها) را به روی آنها گشودیم؛ تا (کاملا) ً خوشحال شدند (و دل به آن بستند)؛ ناگهان آنها را گرفتیم (و سخت مجازات کردیم)؛ در این هنگام، همگی مأیوس شدند؛ (و درهای امید به روی آنها بسته شد).
همانها که دین و آیین خود را سرگرمی و بازیچه گرفتند؛ و زندگی دنیا آنان را مغرور ساخت؛ امروز ما آنها را فراموش میکنیم، همان گونه که لقای چنین روزی را فراموش کردند و آیات ما را انکار نمودند.
امّا هنگامی که تذکراتی را که به آنها داده شده بود فراموش کردند، (لحظه عذاب فرا رسید؛ و) نهیکنندگان از بدی را رهایی بخشیدیم؛ و کسانی را که ستم کردند، بخاطر نافرمانیشان به عذاب شدیدی گرفتار ساختیم.
مردان منافق و زنان منافق، همه از یک گروهند! آنها امر به منکر، و نهی از معروف میکنند؛ و دستهایشان را (از انفاق و بخشش) میبندند؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد (، و رحمتش را از آنها قطع نمود)؛ به یقین، منافقان همان فاسقانند!
(در پاسخ) میگویند: «منزّهی تو! برای ما شایسته نبود که غیر از تو اولیایی برگزینیم، ولی آنان و پدرانشان را از نعمتها برخوردار نمودی تا اینکه (به جای شکر نعمت) یاد تو را فراموش کردند و تباه و هلاک شدند.»
ای داوود! ما تو را خلیفه و (نماینده خود) در زمین قرار دادیم؛ پس در میان مردم بحق داوری کن، و از هوای نفس پیروی مکن که تو را از راه خدا منحرف سازد؛ کسانی که از راه خدا گمراه شوند، عذاب شدیدی بخاطر فراموش کردن روز حساب دارند!