الْأَقْدَام

تکرارها: ۲

=== قاموس قرآن === (بر زون فرس) پا. جمع آن اقدام است [رحمن:41]. گناهکاران با علامتشان شناخته می‏شوند و از موهای پیشانی و پاهایشان گرفتار می‏گردند. راغب گفته: قدم پای شخص و جمع آن اقدام و تقدم و تاخر به اعتبار آن است. طبرسی ذیل آیه فوق فرموده قدم عضوی است که شخص برای راه رفته به جلو می‏گذارد. بنا به تعبیر طبرسی علت تسمیه پا به قدم، جلو انداختن آن است برای راه رفتن و به تعبیر راغب اصل در قدم پا و تقدم به معنی پیش افتادن به اعتبار آن است. [فرقان:23]. و آمدیم به سوی عملی که کرده بودند و آن را غباری پراکنده ساختیم، اشاره به اعمال کفار است که در آخرت چیزی به دستشان نخواهد آمد و مراد اعمال خیر آنهاست از قبیل صله‏رحم و پناه درمانده و غیره. در آیه دیگر اعمال آنها به خاکستر در مقابل طوفان تشبیه شده است. [ابراهیم:18]. *** تقدیم: جلو انداختن. مقدم کردن. [آل عمران:182]. این عذاب به علت اعمالی است که دستهایتان از پیش فرستاده است (وگرنه) خدا به بندگان ستمکار نیست. اینکه همه کارهای اعضا به دستها نسبت داده شده ظاهراً برای آن است که بیشتر کارها با دست انجام می‏پذیرد و برای تغلیب چنین مصطلح شده است. [ص:60]. شما این را بر ما پیش آوردید. [قیامة:13]. این تعبیر در سوره انفطار آیه 5 نیز آمده است. به نظر می‏آید مراد ماقدم اعمال پیش از مرگ و از «مااَخَّرَ» آثار پس از مرگ باشد یعنی: انسان در آن روز خبر داده می‏شود از آنچه پیش از مرگ انجام داده واز آنچه پس از مرگ باقی گذاشته مثل [یس:12]. و شاید مراد از «ماقَدَّمَ» اعمال اول عمر و از «مااَخَّرَ» اعمال آخر عمر باشد. *** [اعراف:34]. ظاهراً استفعال در این آیه و نظائر آن برای طلب نیست لذا مجمع آن را «لایَتَقَّدِمُونَ» معنی کرده یعنی چون اجلشان آید نه ساعتی تاخیر می‏کنند و نه پیش می‏افتند و به هیچ یک از این دو کار قدرت ندارند چنانکه در آیه [حجر:24]. نیز به معنی پیش افتادگان است، می‏شود گفت استفعال در اینگونه آیات به معنی انفعال است مثل «استجرالطین». راغب آن را طلب گفته و گوید: «لایُریدُونَ تَأَخُّراً وَ لاتَقَدُّماً» مجمع نیز از بعضی طلب نقل می‏کند ولی هیچ یک دلچسب نیست. *** قدم گاهی به معنی منزلت و مقام است و گاهی مراد از ثبوت قدم و استقامت و صبر است مثل [نحل:94]. تا قدمی پس از ثبوتش بلغزد یعنی استقامت به تزلزل مبدل شود. [آل عمران:147]. یعنی بر ما استقامت عطا فرما [یونس:2]. مراد از قدم صدق مقام ارجمند واقعی و پاداش حقیقی است گویا مراد از «صدق» مقابل اعتباری است یعنی آن مقام مثل مقام دنیا خیالی نیست بلکه واقعی است مثل [قمر:55]. بنابر آنکه از طبرسی درمعنای قدم نقل شد می‏شود گفت قدم در آیه به معنی مقدم بودن است که عبارت اخرای مقام و منزلت می‏باشد راغب تصریح دارد که آن در آیه اسم مصدر است. *** قدیم: دیرین. مقابل تازه. [یوسف:95]. گفتند به خدا تو در اشتباه دیرین خود هستی. مرادشان از ضلال مبالغه یعقوب در حب یوسف علیهما السلام بود [یس:39]. تا مثل عرجون کهنه و خشکیده گردید. رجوع شود به «عرجون». هر دو آیه دلیل اند بر اینکه قدیم آن است که زمانی بر آن گذشته باشد نه چیزیکه اول ندارد. فیومی در مصباح‏گفته:«عیب قدیم ای سابق زمانه...» راغب می‏گوید: در قرآن و در آثارصحیحه لفظ قدیم در وصف خدا نیامده است ولی متکلمین آن را در وصف خدا به کار می‏برند. علی هذا:اینکه متکلمین می‏گویند: خدا قدیم است و از آن قصد می‏کنند که خدا اول ندارد استعمال قدیم در این معنی از اصطلاحات آنهاست و اینکه دردعا وارد شده یا قدیم الاحسان شاید منظور این است که: خدایا احسان تو سابقه دار است و درگذشته نیز احسان کرده‏ای.
۰۱۱۳۵۷۹۱۱۱۳۱۵۱۷۱۹۲۱۲۳سال ۱: ۰سال ۲: ۰سال ۳: ۰سال ۴: ۱سال ۵: ۰سال ۶: ۰سال ۷: ۰سال ۸: ۰سال ۹: ۰سال ۱۰: ۰سال ۱۱: ۰سال ۱۲: ۰سال ۱۳: ۱سال ۱۴: ۰سال ۱۵: ۰سال ۱۶: ۰سال ۱۷: ۰سال ۱۸: ۰سال ۱۹: ۰سال ۲۰: ۰سال ۲۱: ۰سال ۲۲: ۰سال ۲۳: ۰
انفال · ۱۱

إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِّنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُم مِّنَ السَّمَاءِ مَاءً لِّيُطَهِّرَكُم بِهِ وَيُذْهِبَ عَنكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَامَ

و (یاد آورید) هنگامی را که خواب سبکی که مایه آرامش از سوی خدا بود، شما را فراگرفت؛ و آبی از آسمان برایتان فرستاد، تا شما را با آن پاک کند؛ و پلیدی شیطان را از شما دور سازد؛ و دلهایتان را محکم، و گامها را با آن استوار دارد!

الرحمن · ۴۱

يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيمَاهُمْ فَيُؤْخَذُ بِالنَّوَاصِي وَالْأَقْدَامِ

مجرمان از چهره‌هایشان شناخته می‌شوند؛ و آنگاه آنها را از موهای پیش سر، و پاهایشان می‌گیرند (و به دوزخ می‌افکنند)!