سوره الرحمن، آیه ۴۱ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۳
يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيمَاهُمْ فَيُؤْخَذُ بِالنَّوَاصِي وَالْأَقْدَامِ
مجرمان از چهرههایشان شناخته میشوند؛ و آنگاه آنها را از موهای پیش سر، و پاهایشان میگیرند (و به دوزخ میافکنند)!
معنی کلمات و عبارات
«النَّوَاصِی»: جمع نَاصِیَة، جلو سر. پیشانی. کاکل. «الأقْدَامِ»: جمع قَدَم، پاها. «یُؤْخَذُ بِالنَّوَاصِی وَ الأقْدَامِ»: سراپا به غل و زنجیر کشیده میشوند. فرشتگان سرهای ایشان را و پاهای آنان را میگیرند و کشان کشان با خود میبرند، و یا به میان دوزخشان میاندازند (نگا: علق / ). «یُؤْخَذُ»: نائب فاعل آن (بِالنَّوَاصِی وَالأقْدَامِ) است، این است که به صورت مفرد آمده است.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - شناخته شدن مجرمان به وسیله علامت هاى چهره آنان در قیامت «یعرف المجرمون بسیمهم»
«سیما» به معناى مطلق علامت است. مراد از آن در آیه شریفه علامتى است که در چهره مجرمان دیده مى شود.
۲ - مشخص و محرز بودن گناهان جن و انس در قیامت، بدون بازجویى «فیومئذ لایسل عن ذنبه إنس و لاجانّ ... یعرف المجرمون بسیمهم»
۳ - قیامت، روز آشکار شدن اسرار و عیان گشتن نهان ها «یعرف المجرمون بسیمهم»
۴ - پاها و موهاى جلوى سر مجرمان، در چنگ مأموران قیامت(براى افکندن در دوزخ) «فیوخذ بالنوصى و الأقدام»
۵ - مجرمان گردن فراز دنیا، داراى وضعى خفت بار و ذلیلانه در قیامت «فیوخذ بالنوصى و الأقدام»
گرفتار شدن کافران با موهاى سر و با پاهایشان، حکایت از مقهور بون کامل آنان و ذلت ایشان در قیامت دارد.
۶ - ظهور علامت هاى جرم در چهره مجرمان، زمینه شناسایى آنان از سوى مأموران عذاب «یعرف المجرمون ... فیؤخذ بالنوصى و الأقدام»
۷ - مؤاخذه و کیفر خلایق (جن و انس)، در قیامت براساس جرم آنان است. «یعرف المجرمون بسیمهم فیؤخذ بالنوصى و الأقدام»
۸ - کفر و شرک، جرمى بزرگ و کیفرآور در قیامت «یعرف المجرمون بسیمهم فیؤخذ بالنوصى و الأقدام»
توصیف کافران و مشرکان، به «جرم پیشه»، مى تواند بیانگر برداشت یاد شده باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۷۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۱–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۴۱–۴۲ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۴۱–۴۲ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۴۱–۴۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۱–۴۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۴۱–۴۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
شناسایی گناهکارانملائکه عذاب و گناهکارانملاک مؤاخذه اخروی انسانملاک مؤاخذه اخروی جننشانه های صورت گناهکارانکیفر اخروی کفرگرفتن موی سر گناهکارانگرفتن پای گناهکارانگناه انسانگناه جنکیفیت ورود گناهکاران در جهنمکیفر اخروی شرکذلت اخروی گناهکاراننگهبانان جهنمگناه کفرمؤاخذه در قیامتگناه شرکگناهکاران در قیامتنظام کیفریتناسب کیفر با گناهظهور حقایق در قیامتویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
- گناه و جرم، باعث استحقاق اهانت الهی+۴ آیه
- گرفتن موی جلوی سر و پاهای گناهکاران، در قیامت
- افکندن مجرمان به جهنّم، با گرفتن موی بالای پیشانی انان از سوی ماموران جهنّم
- تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۶ آیه
- ورود برخی از جنّیان به جهنّم+۳ آیه
- مشخص بودن گناهان جنّیان در قیامت، بدون بازجویی+۱ آیه
- دچار شدن جنّیان گناهکار، به انواع عذاب در دوزخ+۴ آیه
- مشخص بودن گناهان جنّ در قیامت، بدون بازجویی+۱ آیه
- ورود دوزخیان به جهنّم، همراه با اهانت و خفّت+۳ آیه
- پاها و موهای جلوی سر مجرمان، در چنگ ماموران قیامت، برای افکندن انان در دوزخ+۱ آیه
- مشخص و محرز بودن گناهان مجرمان، بدون نیاز به حسابرسی از انان+۱ آیه
- کیفر ذلّت بار مجرمان در قیامت، با گرفتن جلوی سر انان
- گرفتن موی پیشانی جهنّمیان، کنایه از قدرت خداوند در عذاب کردن انان+۳ آیه
- کیفر ذلّت بار کافران، با گرفتن جلوی سر انان، در قیامت+۲ آیه
- قیامت، روز ظهور اسرار انسانها و حسابرسی اعمال+۱ آیه
- علایم و سیمای انسانها، از راههای شناخته شدن انان+۳ آیه
- شناخته شدن مجرمان، به وسیله علامتهای چهره انان در قیامت
- چهره هر کس در قیامت، نمایانگر هویّت و فرجام وی+۱ آیه
- شناخته شدن مجرمان، به وسیله علامتهای چهره انان، در قیامت
- ظهور علامتهای جرم در چهره مجرمان، سبب شناسایی انان از سوی ماموران عذاب
- شناخته شدن مجرمان به وسیله علامتهای چهره انان، در قیامت
- نقش صورت در نشان دادن روحیّات و باطن افراد، با ظاهر شدن علایمی بر روی ان+۳ آیه
- کیفر ذلّت بار کافران، با گرفتن موهای جلوی سر انان، در قیامت+۲ آیه
- استحقاق اهانت از طرف خدا، پیامد جُرم و گناه+۴ آیه
- گرفته شدن پاها و موهای جلوی سر گناهکاران و افکنده شدن انان در جهنّم
- تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۴ آیه
- مشخص و محرز بودن گناه مجرمان، بدون نیاز به حسابرسی از انان+۱ آیه
- ذلّت اخرتی مجرمان، با گرفتن موها و پاهای شان و کشاندن انان به سوی دوزخ
- ظهور علامتهای جرم در چهره مجرمان، سبب شناسایی انان از سوی ماموران عذاب
- عذاب و جهنّم، کیفر گناهکاران+۷ آیه
- شناخته شدن گناهکاران در قیامت، با گواهی سیمای انان
- مشخص بودن گناهان جنّ در قیامت، بدون بازجویی+۱ آیه
- عذاب و کیفر جسمانی جهنمیان، از دلایل جسمانیت معاد+۲ آیه