→

الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۸، حدیث ۱۳۲

حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره ادب

روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام

سند
بهذا الاسناد قال :

وَ سَمِعْتُ‏ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ يَقُولُ لِأَصْحَابِهِ يَوْماً لاَ تَطْعُنُوا فِي عُيُوبِ مَنْ أَقْبَلَ إِلَيْكُمْ بِمَوَدَّتِهِ وَ لاَ تُوَقِّفُوهُ عَلَى سَيِّئَةٍ يَخْضَعُ لَهَا فَإِنَّهَا لَيْسَتْ‏ مِنْ أَخْلاَقِ‏ رَسُولِ اَللَّهِ ص‏ وَ لاَ مِنْ أَخْلاَقِ أَوْلِيَائِهِ قَالَ وَ قَالَ‏ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ إِنَّ خَيْرَ مَا وَرَّثَ اَلْآبَاءُ لِأَبْنَائِهِمُ اَلْأَدَبُ لاَ اَلْمَالُ فَإِنَّ اَلْمَالَ يَذْهَبُ وَ اَلْأَدَبَ يَبْقَى قَالَ مَسْعَدَةُ يَعْنِي بِالْأَدَبِ اَلْعِلْمَ قَالَ وَ قَالَ‏ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ إِنْ أُجِّلْتَ‏ فِي عُمُرِكَ يَوْمَيْنِ فَاجْعَلْ أَحَدَهُمَا لِأَدَبِكَ لِتَسْتَعِينَ بِهِ عَلَى يَوْمِ مَوْتِكَ فَقِيلَ لَهُ وَ مَا تِلْكَ اَلاِسْتِعَانَةُ قَالَ تُحْسِنُ تَدْبِيرَ مَا تُخَلِّفُ وَ تُحْكِمُهُ قَالَ وَ كَتَبَ‏ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ إِلَى رَجُلٍ‏ بِسْمِ اَللََّهِ اَلرَّحْمََنِ اَلرَّحِيمِ‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَ‏ اَلْمُنَافِقَ لاَ يَرْغَبُ فِيمَا قَدْ سَعِدَ بِهِ اَلْمُؤْمِنُونَ وَ اَلسَّعِيدُ يَتَّعِظُ بِمَوْعِظَةِ اَلتَّقْوَى وَ إِنْ كَانَ يُرَادُ بِالْمَوْعِظَةِ غَيْرُهُ‏

ترجمه
هاشم رسولی محلاتی, الروضة من الکافی جلد ۱ ترجمه رسولی محلاتی, ۲۱۹ و نیز مسعدة گوید: شنیدم که امام صادق علیه السّلام روزی بأصحاب خود میفرمود: کسی‏ که از راه دوستی بشما روی آورد با نقل عیبهای او رنجیده خاطرش مکنید، و کار بدی (اگر از او سراغ دارید) که ذکرش او را سر افکنده میکند بیادش نیاورید که این کار (زشت و این عمل ناهنجار) از رفتار رسول خدا (ص) نیست و نه از رفتار اولیاء خدا است. و نیز امام صادق (ع) فرمود: براستی که بهترین ارثی که پدران برای پسرانشان میگذارند ادب است نه مال، زیرا مال از بین میرود ولی ادب میماند، (مسعدة که راوی حدیث است گوید:) مقصود از ادب علم است. و نیز امام صادق (ع) فرمود: اگر دو روز از عمرت باقی مانده یک روزش را صرف در آموختن ادب کن تا بوسیله آن برای روز مرگت کمک گیری، بدان حضرت عرض شد: این کمک گرفتن (از ادب بهنگام مرگ) چگونه است؟ فرمود: تا بخوبی در مورد آنچه بجای نهی بیندیشی و محکم و پابرجایش سازی. و نیز گوید: امام صادق علیه السّلام بمردی نوشت: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‏» اما بعد همانا که شخص منافق (و دورو) رغبتی ندارد بدان چه مردمان با ایمان بوسیله آن سعادتمند شدند، و شخص سعادتمند پند گیرد به پرهیزکار (و همین پرهیزکاری برای او پند خوبی است) و اگر چه مقصود از پند دیگری باشد. حمیدرضا آژیر, بهشت کافی - ترجمه روضه کافی‏, ۱۹۳ مسعدة بن صدقه می‏گوید که: از امام صادق شنیدم روزی به یارانش فرمود: هر که دوستانه به شما روی کرد با بیان عیبهای او مخدوشش نکنید، و آن بدی را که او بدان تن می‏دهد به آگاهیش نرسانید که این نه از اخلاق رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم است و نه از اخلاق جانشینان او. راوی می‏گوید: امام صادق علیه السّلام فرمود: همانا بهترین ارث پدران برای پسران ادب است نه مال، زیرا مال از میان می‏رود و ادب می‏ماند. مسعده می‏گوید: منظور ایشان از ادب، علم است. راوی می‏گوید: امام صادق علیه السّلام فرمود: اگر دو روز هم از عمرت باقی مانده باشد یکی از آن دو روز را به ادب آموزی بپرداز تا از آن برای روز مرگت یاری ستانی. عرض شد: چگونه یاری ستانم؟ فرمود: آنچه به جا می‏گذاری خوب می‏پروری و استوارش می‏کنی. راوی می‏گوید: امام صادق علیه السّلام این نامه را به مردی نوشت: به نام خداوند بخشنده مهربان، اما بعد، همانا شخص منافق رغبتی در آنچه موجب سعادت مؤمنان می‏شود ندارد، و انسان سعادتمند پند پرهیزگاری می‏گیرد اگر چه این پند را به شخص دیگری دهند.

راویان

موضوعات