→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۸، حدیث ۱۳۲
حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره ادب
روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
بهذا الاسناد قال :
وَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع يَقُولُ لِأَصْحَابِهِ يَوْماً لاَ تَطْعُنُوا فِي عُيُوبِ مَنْ أَقْبَلَ إِلَيْكُمْ بِمَوَدَّتِهِ وَ لاَ تُوَقِّفُوهُ عَلَى سَيِّئَةٍ يَخْضَعُ لَهَا فَإِنَّهَا لَيْسَتْ مِنْ أَخْلاَقِ رَسُولِ اَللَّهِ ص وَ لاَ مِنْ أَخْلاَقِ أَوْلِيَائِهِ قَالَ وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع إِنَّ خَيْرَ مَا وَرَّثَ اَلْآبَاءُ لِأَبْنَائِهِمُ اَلْأَدَبُ لاَ اَلْمَالُ فَإِنَّ اَلْمَالَ يَذْهَبُ وَ اَلْأَدَبَ يَبْقَى قَالَ مَسْعَدَةُ يَعْنِي بِالْأَدَبِ اَلْعِلْمَ قَالَ وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع إِنْ أُجِّلْتَ فِي عُمُرِكَ يَوْمَيْنِ فَاجْعَلْ أَحَدَهُمَا لِأَدَبِكَ لِتَسْتَعِينَ بِهِ عَلَى يَوْمِ مَوْتِكَ فَقِيلَ لَهُ وَ مَا تِلْكَ اَلاِسْتِعَانَةُ قَالَ تُحْسِنُ تَدْبِيرَ مَا تُخَلِّفُ وَ تُحْكِمُهُ قَالَ وَ كَتَبَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع إِلَى رَجُلٍ بِسْمِ اَللََّهِ اَلرَّحْمََنِ اَلرَّحِيمِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَ اَلْمُنَافِقَ لاَ يَرْغَبُ فِيمَا قَدْ سَعِدَ بِهِ اَلْمُؤْمِنُونَ وَ اَلسَّعِيدُ يَتَّعِظُ بِمَوْعِظَةِ اَلتَّقْوَى وَ إِنْ كَانَ يُرَادُ بِالْمَوْعِظَةِ غَيْرُهُ
ترجمه
هاشم رسولی محلاتی, الروضة من الکافی جلد ۱ ترجمه رسولی محلاتی, ۲۱۹
و نیز مسعدة گوید: شنیدم که امام صادق علیه السّلام روزی بأصحاب خود میفرمود: کسی که از راه دوستی بشما روی آورد با نقل عیبهای او رنجیده خاطرش مکنید، و کار بدی (اگر از او سراغ دارید) که ذکرش او را سر افکنده میکند بیادش نیاورید که این کار (زشت و این عمل ناهنجار) از رفتار رسول خدا (ص) نیست و نه از رفتار اولیاء خدا است.
و نیز امام صادق (ع) فرمود: براستی که بهترین ارثی که پدران برای پسرانشان میگذارند ادب است نه مال، زیرا مال از بین میرود ولی ادب میماند، (مسعدة که راوی حدیث است گوید:) مقصود از ادب علم است.
و نیز امام صادق (ع) فرمود: اگر دو روز از عمرت باقی مانده یک روزش را صرف در آموختن ادب کن تا بوسیله آن برای روز مرگت کمک گیری، بدان حضرت عرض شد: این کمک گرفتن (از ادب بهنگام مرگ) چگونه است؟ فرمود: تا بخوبی در مورد آنچه بجای نهی بیندیشی و محکم و پابرجایش سازی.
و نیز گوید: امام صادق علیه السّلام بمردی نوشت: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» اما بعد همانا که شخص منافق (و دورو) رغبتی ندارد بدان چه مردمان با ایمان بوسیله آن سعادتمند شدند، و شخص سعادتمند پند گیرد به پرهیزکار (و همین پرهیزکاری برای او پند خوبی است) و اگر چه مقصود از پند دیگری باشد.
حمیدرضا آژیر, بهشت کافی - ترجمه روضه کافی, ۱۹۳
مسعدة بن صدقه میگوید که: از امام صادق شنیدم روزی به یارانش فرمود:
هر که دوستانه به شما روی کرد با بیان عیبهای او مخدوشش نکنید، و آن بدی را که او بدان تن میدهد به آگاهیش نرسانید که این نه از اخلاق رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم است و نه از اخلاق جانشینان او.
راوی میگوید: امام صادق علیه السّلام فرمود: همانا بهترین ارث پدران برای پسران ادب است نه مال، زیرا مال از میان میرود و ادب میماند. مسعده میگوید: منظور ایشان از ادب، علم است.
راوی میگوید: امام صادق علیه السّلام فرمود: اگر دو روز هم از عمرت باقی مانده باشد یکی از آن دو روز را به ادب آموزی بپرداز تا از آن برای روز مرگت یاری ستانی. عرض شد:
چگونه یاری ستانم؟ فرمود: آنچه به جا میگذاری خوب میپروری و استوارش میکنی.
راوی میگوید: امام صادق علیه السّلام این نامه را به مردی نوشت: به نام خداوند بخشنده مهربان، اما بعد، همانا شخص منافق رغبتی در آنچه موجب سعادت مؤمنان میشود ندارد، و انسان سعادتمند پند پرهیزگاری میگیرد اگر چه این پند را به شخص دیگری دهند.
راویان
موضوعات