الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۸، حدیث ۱۹۰

حدیث حضرت محمد (ص) در کتاب الکافي جلد ۸ کِتَابُ الرَّوْضَة‏‏‏ حَدِيثُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَة

کتاب الروضة · روایت شده از حضرت محمد صلی الله علیه و آله

سند
عده من اصحابنا عن سهل بن زياد عن ابن محبوب عن الحسن بن السري عن ابي مريم عن ابي جعفر ع قال سمعت جابر بن عبد الله يقول :

إِنَ‏ رَسُولَ اَللَّهِ ص‏ مَرَّ بِنَا ذَاتَ يَوْمٍ وَ نَحْنُ فِي نَادِينَا وَ هُوَ عَلَى نَاقَتِهِ وَ ذَلِكَ حِينَ رَجَعَ مِنْ‏ حَجَّةِ اَلْوَدَاعِ‏ فَوَقَفَ عَلَيْنَا فَسَلَّمَ فَرَدَدْنَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمَ ثُمَّ قَالَ مَا لِي أَرَى حُبَّ اَلدُّنْيَا قَدْ غَلَبَ عَلَى كَثِيرٍ مِنَ اَلنَّاسِ حَتَّى كَأَنَّ اَلْمَوْتَ فِي هَذِهِ اَلدُّنْيَا عَلَى غَيْرِهِمْ كُتِبَ وَ كَأَنَّ اَلْحَقَّ فِي هَذِهِ‏ اَلدُّنْيَا عَلَى غَيْرِهِمْ وَجَبَ وَ حَتَّى كَأَنْ لَمْ يَسْمَعُوا وَ يَرَوْا مِنْ خَبَرِ اَلْأَمْوَاتِ قَبْلَهُمْ سَبِيلُهُمْ سَبِيلُ قَوْمٍ سَفْرٍ عَمَّا قَلِيلٍ إِلَيْهِمْ رَاجِعُونَ بُيُوتُهُمْ أَجْدَاثُهُمْ‏ وَ يَأْكُلُونَ تُرَاثَهُمْ‏ فَيَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُخَلَّدُونَ بَعْدَهُمْ‏ هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ أَ مَا يَتَّعِظُ آخِرُهُمْ بِأَوَّلِهِمْ لَقَدْ جَهِلُوا وَ نَسُوا كُلَّ وَاعِظٍ فِي‏ كِتَابِ اَللَّهِ‏ وَ آمَنُوا شَرَّ كُلِّ عَاقِبَةِ سُوءٍ وَ لَمْ يَخَافُوا نُزُولَ فَادِحَةٍ وَ بَوَائِقَ حَادِثَةٍ طُوبَى لِمَنْ شَغَلَهُ خَوْفُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْ خَوْفِ اَلنَّاسِ طُوبَى لِمَنْ مَنَعَهُ عَيْبُهُ عَنْ عُيُوبِ اَلْمُؤْمِنِينَ مِنْ إِخْوَانِهِ طُوبَى لِمَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ عَزَّ ذِكْرُهُ وَ زَهِدَ فِيمَا أَحَلَّ اَللَّهُ لَهُ مِنْ غَيْرِ رَغْبَةٍ عَنْ سِيرَتِي‏ وَ رَفَضَ زَهْرَةَ اَلدُّنْيَا مِنْ غَيْرِ تَحَوُّلٍ عَنْ سُنَّتِي وَ اِتَّبَعَ اَلْأَخْيَارَ مِنْ عِتْرَتِي‏ مِنْ بَعْدِي وَ جَانَبَ أَهْلَ اَلْخُيَلاَءِ وَ اَلتَّفَاخُرِ وَ اَلرَّغْبَةِ فِي اَلدُّنْيَا اَلْمُبْتَدِعِينَ خِلاَفَ سُنَّتِي اَلْعَامِلِينَ بِغَيْرِ سِيرَتِي طُوبَى لِمَنِ اِكْتَسَبَ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ مَالاً مِنْ غَيْرِ مَعْصِيَةٍ فَأَنْفَقَهُ فِي غَيْرِ مَعْصِيَةٍ وَ عَادَ بِهِ عَلَى أَهْلِ اَلْمَسْكَنَةِ طُوبَى لِمَنْ حَسُنَ مَعَ اَلنَّاسِ خُلُقُهُ وَ بَذَلَ لَهُمْ مَعُونَتَهُ‏ وَ عَدَلَ عَنْهُمْ شَرَّهُ طُوبَى لِمَنْ أَنْفَقَ اَلْقَصْدَ وَ بَذَلَ اَلْفَضْلَ وَ أَمْسَكَ قَوْلَهُ عَنِ اَلْفُضُولِ وَ قَبِيحِ اَلْفِعْلِ‏

ترجمه
هاشم رسولی محلاتی, الروضة من الکافی جلد ۱ ترجمه رسولی محلاتی, ۲۴۷ ابو مریم از امام باقر علیه السّلام روایت کرده که فرمود: از جابر بن عبد اللَّه شنیدم که میگفت: روزی رسول خدا (ص) هم چنان که سوار شتر بود از کنار انجمن ما گذر کرد و این جریان وقتی بود که از سفر حجة الوداع باز میگشت پس در نزد ما که رسید توقف کرده بر ما سلام کرد آنگاه فرمود: چه شده که می‏بینم دوستی دنیا بر بیشتر مردم چیره شده بحدی که گویا مرگ در این دنیا بنام دیگران ثبت شده؟ و گویا حق و حقیقت در این جهان بر جز اینها واجب گشته، و تا اینکه گویا سرگذشت مردگان پیش از خود را نشنیده و ندیده‏اند، (با اینکه) راه ایشان همان راه مردم مسافر است و بزودی‏ بسوی آنان (یعنی مردگان) بازگردند، خانه‏های آن مردگان گورشان باشد و اینان میراث آنان را خورند، اینها پندارند پس از آن مردگان همیشه خواهند ماند! هیهات هیهات! [آیا] دنبالان از جلو رفتگان پند نگیرند؟ براستی که از یاد برده و فراموش کردند هر پند دهنده‏ای را در کتاب خدا و از شر هر سرانجام بدی ایمن و آسوده خاطر گشته و از نزول بلاهای سخت و پیش آمدهای ناگوار ترس ندارند. خوشا بحال کسی که ترس از خدای عز و جل او را از ترس از مردم مشغول کرده. خوشا بحال کسی که عیب خودش او را از (تفحص و دقت در) عیوب برادران با ایمانش باز دارد. خوشا بحال کسی که برای خدای عز ذکره تواضع و فروتنی کند، و در آنچه خداوند بر او حلال کرده بدون آنکه از روش من منحرف شود زهد ورزد، و از تازگی و رونق دنیا بی‏آنکه تغییری از سنت من پیدا کند دوری گزیند، و از نیکان عترت من پس از من پیروی کند و از کبرورزان و فخرکنندگان و دنیا طلبان کناره گیرد، آنان که بر خلاف سنت و روش من بدعت گذارند، و براهی غیر از راه و روش من بروند. خوشا بحال آن مؤمنی که مالی از غیر راه معصیت و نافرمانی بدست آرد و در غیر راه معصیت نیز خرج کند، و بوسیله آن بدرویشان و مستمندان احسان کند. خوشا بحال کسی که اخلاقش را با مردم خوب کند و از کمک کردن بآنان دریغ نکند و شر خود را از آنان بگرداند. خوشا بحال کسی که در خرج میانه‏روی کند و زیاده (از خرج) را (بمستحقان) ببخشد و از سخنان‏ بیهوده و زیادی و کار زشت خودداری کند. حمیدرضا آژیر, بهشت کافی - ترجمه روضه کافی‏, ۲۱۵ امام باقر علیه السّلام فرمود: از جابر بن عبد اللَّه شنیدم که می‏گفت: روزی رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم بر ما گذر کرد و ما در انجمنی بودیم. حضرت صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم بر ناقه‏اش سوار بود. این رویداد پس از زمانی بود که حضرت صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم از حجّة الوداع بازمی‏گشت. پیامبر صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم ایستاد و سلام کرد و ما هم پاسخ سلام او را دادیم. سپس فرمود: چگونه است که من می‏بینم دوستی دنیا بر بسیاری از مردم چیره شده تا جایی که گویی مرگ در این دنیا برای دیگران ثبت شده و این گروه، جاویدانند، و پنداری در این جهان، حق بر دیگران بایسته شده، و تا جایی که گویی از خبرهای مرده‏های پیش از خود نه چیزی شنیده‏اند و نه دیده‏اند. راه آنان، همان راه مردم مسافر و در حال کوچ است که مرگ بزودی به سراغ آنها آید و خانه آنها گورشان گردد و دیگران ارثشان را بخورند. آنها چنین می‏پندارند که پس از مرگ ایشان جاودان خواهند ماند. هیهات هیهات، آیا پسینیان آنها از پیشینیانشان پند نمی‏پذیرند؟! آنها هر پند آموزی را که در کتاب خدا بود نیاموختند و در طاق نسیان نهادند، و از هر سرانجام بدی آسوده به سر بردند و از رویدادهای سخت و حوادث مهلک نهراسیدند. خوشا به حال کسی که ترس از خدا او را از ترس مردم بازداشت، و خوشا به حال کسی که پرداختن به عیوب خود، او را از پرداختن به عیوب‏برادران مؤمنش جلو گرفت. خوشا به حال کسی که برای خدا فروتنی کرد و در آنچه خدا به او حلال کرده است زهد پیشه کرد بی‏آنکه از شیوه من روی برتابد و رونق دنیا را به سویی فکند بی‏آنکه از سنّت و کردار من، ره به کژی گزیند؛ و از اخیار خاندان من که پس از من خواهند بود پیروی کند و از اهل کبر و فخر و دنیاطلبی دوری گزیند؛ کسانی که بر خلاف سنّت من بدعت می‏نهند و به راهی جز شیوه و کردار من می‏روند. خوشا به حال مؤمنی که مالی را جز از راه معصیت و خلاف به دست آورد و آن را در غیر گناه خرج کرد و به تهیدستان و کم توشگان داد. خوشا به حال کسی که با مردم خوشرفتاری کرد و کمک خود را به آنها دریغ نورزید و شرّ خود را از آنها بگرداند. خوشا به حال کسی که در مخارج خود، میانه‏روی در پیش گرفت و افزوده درآمدش را به نیازمند بخشید و از سخن زیادی خویشتن‏داری کرد و از کردار زشت باز ایستاد.

راویان