هاشم رسولی محلاتی, الروضة من الکافی جلد ۱ ترجمه رسولی محلاتی, ۱۵۹
فضیل برجمی گوید: من در مکه بودم در وقتی که خالد بن عبد اللَّه (یکی از جنایتکاران بنی امیه) امیر مکه بود و در کنار چاه زمزم در مسجد الحرام نشسته بود، پس دستور داده گفت: قتاده را (که یکی از علماء و مفسرین اهل سنت بود) پیش من بیاورید، پس قتاده که پیرمردی بود با سر و ریش سرخ نزدش آمد و من نیز نزدیک رفتم تا سخن آن دو را بشنوم، خالد گفت:
ای قتاده گرامیترین واقعه عرب و نیرومندترین واقعه عرب و خوارترین واقعهای را که در عرب اتفاق افتاده برایم بگو.
قتاده- خدا کار امیر را اصلاح کند گرامیترین واقعه عرب و نیرومندترین آنها و خوارترین آنها همه یک واقعه بوده (و در یک واقعه اتفاق افتاده).
خالد- وای بر تو چگونه همه آنها یکی بوده؟
قتاده گفت: آری خدا کار امیر را اصلاح کند (همه یکی بوده).
خالد- بگو آن واقعه کدام است؟
قتاده- آن واقعه بدر بود.
خالد- چگونه چنین بوده؟
قتاده گفت: اما اینکه این واقعه گرامیترین واقعه عرب بود بخاطر آنکه خدای عز و جل در آن واقعه اسلام و مسلمین را گرامی و ارجمند کرد، و اما اینکه نیرومندترین واقعه بود بخاطر آنکه خداوند اسلام و مسلمین را بدان واقعه نیرومند و عزیز ساخت، و اینکه خوارترین واقعه عرب بود زیرا با کشته قریش عرب خوار شد.
خالد گفت: بخدا قسم که دروغ گفتی زیرا در عرب آن روز عزیزتر از آنها (یعنی از افرادی که در بدر کشته شدند) بودند، وای بر تو ای قتاده برخی از اشعار آنها را برایم بخوان:
قتاده- ابو جهل در آن روز از لشکر بیرون آمد و بر خود علامتی زده بود که شناخته شود و عمامه سرخی بر سر و سپری که طلاکاری شده بود در دست داشت و میگفت: چگونه جنگ سرکش بتواند از من انتقام کشد. که من چون اشتر دو ساله و نیش زده (در کمال نیرومندی) هستم.
برای چنین روزی مادر مرا زائیده خالد گفت: دشمن خدا دروغ گفته چون برادرزاده من از او دلیرتر بوده و مقصودش خالد بن ولید بود، چون مادر خالد بن عبد اللَّه امیر مکه قشیری بوده (و خالد ولید نیز از آن قبیله بوده است).
وای بر تو ای قتاده که بوده که میگفت: «بوعدهام وفا دارم و از حسب خویش حمایت کشم»؟
قتاده گفت: خدا کار امیر را اصلاح کند، این شعر مربوط بآن روز نیست، این شعر مربوط بجنگ احد است هنگامی که طلحة بن ابی طلحة برای جنگ بیرون آمد و فریاد میزد و مبارز میطلبید هیچ کس بجنگ او نیامد، طلحة گفت: شما چنین پندارید که با شمشیرهای خودتان ما را بدوزخ میفرستید و ما با شمشیر هامان شما را ببهشت میفرستیم پس یکتن از شما بجنگ من آید تا مرا با شمشیر خود بدوزخ فرستد و من او را با شمشیر خویش ببهشت روانه کنم، پس علی بن ابی طالب علیه السّلام بجنگش آمد و میگفت:
منم فرزند کسی که دو حوض (در کنار زمزم برای سقایت حاجیان) داشت یعنی عبد المطلب، و فرزند هاشم که در سال قحطی مردم را خوراک میداد.
وفا کنم بوعدهام و از حسب خویش حمایت کنم خالد- لعنة اللَّه- گفت: بجان خودم دروغ گفته و بخدا ابو تراب چنین نبوده.
قتاده گفت: ای امیر اجازه بده برگردم. پس آن پیرمرد برخاست و مردم را کنار میزد و میگفت: بخدای کعبه قسم که این مرد بیدین است، بخدای کعبه که این مرد بیدین است!
حمیدرضا آژیر, بهشت کافی - ترجمه روضه کافی, ۱۴۹
فضیل برجمی میگوید که: من در مکّه بودم و خالد بن عبد اللَّه امیر مکّه بود و در میان مسجد الحرام کنار زمزم نشسته بود و گفت: قتاده را نزد من بخوانید [او یکی از محدّثان عامه و از تابعان بصره بود]. فضیل میگوید: مردی با سر و ریش سرخ آمد و من نزدیک رفتم تا سخن آنها را بشنوم. خالد گفت: ای قتاده! به من بگو آبرومندترین جنگی که در میان عرب رخ داده است کدام است و پستترین آن کدام؟ قتاده گفت: خداوند وضع امیر را به گرداند، تو را از آبرومندترین جنگ میان عرب و پستترین آن یکباره آگاه میگردانم. خالد گفت وای بر تو، یکباره؟! قتاده گفت: آری خداوند وضع امیر را به گرداند. خالد گفت: بگو. قتاده گفت: جنگ بدر. خالد گفت: چگونه چنین است؟ قتاده گفت: جنگ بدر ارجمندترین جنگ عرب بود که خداوند با آن بر اسلام و مسلمانان منّت نهاد و با عزّتترین جنگ عرب بود که خداوند اسلام و مسلمانان را با آن عزّت بخشید و نیز زبون آورترین جنگ عرب بود، زیرا از آنجا که مردان نامور قریش در آن به خاک و خون کشیده شدند عرب به زبونی کشیده شد. خالد گفت: بخدا قسم دروغ گفتی، حقیقت این است که در میان عرب آن روز کسانی بودند که از کشتههای بدر ارجمندی بیشتری داشتند. وای بر تو ای قتاده، پارهای از اشعار ایشان را برای من بخوان. قتاده گفت: در آن روز ابو جهل به میدان آمد و نشانهای بر خود آویخته بود تا او را بشناسند و عمامه سرخی بر سر داشت و سپری طلاکاری شده در دست و چنین رجز میسرود:
ز من جنگ سرکش چه خواهد که من چنو اشتر مستم و نیش زن
برای چنین روز مامم بزاد خالد گفت: این دشمن خدا یاوه سراییده است و برادرزاده من یعنی خالد بن ولید که مادرش قشیریه بود از او شهسوارتر بود.
خالد گفت: وای بر تو ای قتاده چه کسی بود که گفت به میعادم وفا دارم حمایت از حسب سازم. قتاده گفت: خداوند امیر را به کند، این شعر در روز بدر نبود، این شعر در روز احد سروده شد که طلحة بن ابی طلحه به میدان آمد و مبارز طلبید، ولی هیچ کس به سوی او نیامد و گفت: شما مسلمانان میپندارید که با شمشیر خود، ما را به دوزخ میفرستید و ما مشرکان با تیغهای خود شما را روانه بهشت میکنیم، پس مردی از شما به میدان، سوی من آید و مرا با تیغش به دوزخ فرستد و یا من او را با شمشیر خود به بهشت فرستم، و علی بن ابی طالب در برابر او بیرون شد در حالی که چنین میسرود: منم پسر عبد المطلب که برای سیراب کردن حاجیان دو حوض داشت، و منم زاده هاشم که در سال قحطی اطعام میکرد، به وعده خود وفا میکنم و از حسب و خانواده خود به دفاع برمیخیزم. پس خالد که نفرین خدا بر او باد گفت: بجان خودم و به خدا سوگند که ابو تراب دروغ گفته است و او چنین نبوده است. قتاده گفت: ای امیر به من اجازه بده برگردم. پس شیخ برخاست و با دستش از میان مردم راه باز میکرد و میگفت: بپروردگار کعبه سوگند که او زندیق است.