الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۸، حدیث ۹۴

حدیث امام محمّد باقر (ع) در کتاب الکافي جلد ۸ کِتَابُ الرَّوْضَة‏‏‏ حَدِيثُ نَصْرَانِيِّ الشَّامِ مَعَ الْبَاقِرِ ع‏

کتاب الروضة · روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام

سند
عنه عن اسماعيل بن ابان عن عمر بن عبد الله الثقفي قال :

أَخْرَجَ‏ هِشَامُ بْنُ عَبْدِ اَلْمَلِكِ‏ أَبَا جَعْفَرٍ ع‏ مِنَ‏ اَلْمَدِينَةِ إِلَى‏ اَلشَّامِ‏ فَأَنْزَلَهُ مِنْهُ وَ كَانَ يَقْعُدُ مَعَ اَلنَّاسِ فِي مَجَالِسِهِمْ فَبَيْنَا هُوَ قَاعِدٌ وَ عِنْدَهُ جَمَاعَةٌ مِنَ اَلنَّاسِ يَسْأَلُونَهُ إِذْ نَظَرَ إِلَى‏ اَلنَّصَارَى‏ يَدْخُلُونَ فِي جَبَلٍ هُنَاكَ فَقَالَ مَا لِهَؤُلاَءِ أَ لَهُمْ عِيدٌ اَلْيَوْمَ فَقَالُوا لاَ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ‏ وَ لَكِنَّهُمْ يَأْتُونَ عَالِماً لَهُمْ فِي هَذَا اَلْجَبَلِ فِي كُلِّ سَنَةٍ فِي هَذَا اَلْيَوْمِ فَيُخْرِجُونَهُ فَيَسْأَلُونَهُ عَمَّا يُرِيدُونَ وَ عَمَّا يَكُونُ فِي عَامِهِمْ فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ وَ لَهُ عِلْمٌ فَقَالُوا هُوَ مِنْ أَعْلَمِ اَلنَّاسِ قَدْ أَدْرَكَ أَصْحَابَ‏ اَلْحَوَارِيِّينَ‏ مِنْ أَصْحَابِ‏ عِيسَى ع‏ قَالَ فَهَلْ نَذْهَبُ إِلَيْهِ قَالُوا ذَاكَ إِلَيْكَ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ‏ قَالَ فَقَنَّعَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ رَأْسَهُ بِثَوْبِهِ‏ وَ مَضَى هُوَ وَ أَصْحَابُهُ فَاخْتَلَطُوا بِالنَّاسِ حَتَّى أَتَوُا اَلْجَبَلَ فَقَعَدَ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ وَسْطَ اَلنَّصَارَى‏ هُوَ وَ أَصْحَابُهُ وَ أَخْرَجَ‏ اَلنَّصَارَى‏ بِسَاطاً ثُمَّ وَضَعُوا اَلْوَسَائِدَ ثُمَّ دَخَلُوا فَأَخْرَجُوهُ ثُمَّ رَبَطُوا عَيْنَيْهِ فَقَلَّبَ عَيْنَيْهِ كَأَنَّهُمَا عَيْنَا أَفْعًى ثُمَّ قَصَدَ إِلَى‏ أَبِي جَعْفَرٍ ع‏ فَقَالَ يَا شَيْخُ أَ مِنَّا أَنْتَ أَمْ مِنَ اَلْأُمَّةِ اَلْمَرْحُومَةِ فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ بَلْ مِنَ اَلْأُمَّةِ اَلْمَرْحُومَةِ فَقَالَ أَ فَمِنْ عُلَمَائِهِمْ أَنْتَ أَمْ مِنْ جُهَّالِهِمْ فَقَالَ لَسْتُ مِنْ جُهَّالِهِمْ فَقَالَ‏ اَلنَّصْرَانِيُ‏ أَسْأَلُكَ أَمْ تَسْأَلُنِي فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ سَلْنِي فَقَالَ‏ اَلنَّصْرَانِيُ‏ يَا مَعْشَرَ اَلنَّصَارَى‏ رَجُلٌ مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ يَقُولُ سَلْنِي إِنَّ هَذَا لَمَلِي‏ءٌ بِالْمَسَائِلِ ثُمَّ قَالَ يَا عَبْدَ اَللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ سَاعَةٍ مَا هِيَ مِنَ اَللَّيْلِ وَ لاَ مِنَ اَلنَّهَارِ أَيُّ سَاعَةٍ هِيَ فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ مَا بَيْنَ طُلُوعِ اَلْفَجْرِ إِلَى طُلُوعِ اَلشَّمْسِ فَقَالَ‏ اَلنَّصْرَانِيُ‏ فَإِذَا لَمْ تَكُنْ مِنْ سَاعَاتِ اَللَّيْلِ وَ لاَ مِنْ سَاعَاتِ اَلنَّهَارِ فَمِنْ أَيِّ اَلسَّاعَاتِ هِيَ فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ مِنْ سَاعَاتِ‏ اَلْجَنَّةِ وَ فِيهَا تُفِيقُ مَرْضَانَا فَقَالَ‏ اَلنَّصْرَانِيُ‏ فَأَسْأَلُكَ أَمْ تَسْأَلُنِي فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ سَلْنِي فَقَالَ‏ اَلنَّصْرَانِيُ‏ يَا مَعْشَرَ اَلنَّصَارَى‏ إِنَّ هَذَا لَمَلِي‏ءٌ بِالْمَسَائِلِ أَخْبِرْنِي عَنْ أَهْلِ‏ اَلْجَنَّةِ كَيْفَ صَارُوا يَأْكُلُونَ وَ لاَ يَتَغَوَّطُونَ أَعْطِنِي مَثَلَهُمْ فِي اَلدُّنْيَا فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ هَذَا اَلْجَنِينُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُ أُمُّهُ وَ لاَ يَتَغَوَّطُ فَقَالَ‏ اَلنَّصْرَانِيُ‏ أَ لَمْ تَقُلْ مَا أَنَا مِنْ عُلَمَائِهِمْ فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ إِنَّمَا قُلْتُ لَكَ مَا أَنَا مِنْ جُهَّالِهِمْ فَقَالَ‏ اَلنَّصْرَانِيُ‏ فَأَسْأَلُكَ أَوْ تَسْأَلُنِي فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ سَلْنِي فَقَالَ يَا مَعْشَرَ اَلنَّصَارَى‏ وَ اَللَّهِ لَأَسْأَلَنَّهُ عَنْ مَسْأَلَةٍ يَرْتَطِمُ فِيهَا كَمَا يَرْتَطِمُ اَلْحِمَارُ فِي اَلْوَحَلِ‏ فَقَالَ لَهُ سَلْ فَقَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ رَجُلٍ دَنَا مِنِ اِمْرَأَتِهِ فَحَمَلَتْ بِاثْنَيْنِ حَمَلَتْهُمَا جَمِيعاً فِي سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ وَ وَلَدَتْهُمَا فِي سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ وَ مَاتَا فِي سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ وَ دُفِنَا فِي قَبْرٍ وَاحِدٍ عَاشَ أَحَدُهُمَا خَمْسِينَ وَ مِائَةَ سَنَةٍ وَ عَاشَ اَلْآخَرُ خَمْسِينَ سَنَةً مَنْ هُمَا فَقَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ عُزَيْرٌ وَ عَزْرَةُ كَانَا حَمَلَتْ أُمُّهُمَا بِهِمَا عَلَى مَا وَصَفْتَ وَ وَضَعَتْهُمَا عَلَى مَا وَصَفْتَ وَ عَاشَ‏ عُزَيْرٌ وَ عَزْرَةُ كَذَا وَ كَذَا سَنَةً ثُمَّ أَمَاتَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى‏ عُزَيْراً مِائَةَ سَنَةٍ ثُمَّ بُعِثَ وَ عَاشَ مَعَ‏ عَزْرَةَ هَذِهِ اَلْخَمْسِينَ سَنَةً وَ مَاتَا كِلاَهُمَا فِي سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ فَقَالَ‏ اَلنَّصْرَانِيُ‏ يَا مَعْشَرَ اَلنَّصَارَى‏ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي قَطُّ أَعْلَمَ مِنْ هَذَا اَلرَّجُلِ لاَ تَسْأَلُونِي عَنْ حَرْفٍ وَ هَذَا بِالشَّامِ‏ رُدُّونِي قَالَ فَرَدُّوهُ إِلَى كَهْفِهِ وَ رَجَعَ‏ اَلنَّصَارَى‏ مَعَ‏ أَبِي جَعْفَرٍ ع‏

ترجمه
هاشم رسولی محلاتی, الروضة من الکافی جلد ۱ ترجمه رسولی محلاتی, ۱۷۶ عمر بن عبد اللَّه ثقفی گوید: هشام بن عبد الملک (خلیفه اموی) امام باقر علیه السّلام را از مدینه (وطن آن حضرت) بشام (پایتخت خلفای اموی) برد و در نزد خویش جایش داد، و آن حضرت در مجالس مردم شرکت میکرد و با آنها نشست و برخاست داشت، در این بین روزی آن حضرت نشسته بود و گروهی از مردم در نزدش بودند و از او مسائلی می‏پرسیدند نگاه آن حضرت بنصاری افتاد که بکوهی که در آنجا قرار داشت میروند. حضرت پرسید: اینها را چه شده؟ آیا امروز عیدی دارند؟ عرضکردند: نه ای فرزند رسول خدا اینها دانشمند و عالمی در این کوه دارند که هر سال یک بار در چنین روزی بنزد این دانشمند میروند و هر چه خواهند و از هر چه در آینده سال برای آنها پیش آید از او می‏پرسند امام باقر علیه السّلام فرمود: چیزی هم میداند؟ عرضکردند: از دانشمندترین مردم است، و از کسانی است که شاگردان حواریین حضرت عیسی علیه السّلام را درک کرده، حضرت فرمود: چطور است که ما نزد او برویم؟ عرضکردند: ای فرزند رسول‏ خدا میل شما است، (اگر بخواهید بد نیست). راوی گوید: امام باقر علیه السّلام (برای اینکه او را نشناسند) سر خود را با جامه پوشانید و با همراهان بسوی آن کوه براه افتاد و در میان مردمی که بکوه میرفتند خود را انداخته و بیامدند تا در میان نصاری نشستند. نصاری فرش گستردند و روی آن پشتیها چیدند سپس رفتند و آن عالم را بیرون آوردند و ابروهای او را بالا بستند (که ببیند) پس آن عالم چشمان (نافذ) خود را که همانند چشمان افعی میدرخشید گردانده و متوجه امام باقر علیه السّلام شد و بآن حضرت گفت: ای شیخ تو از ما هستی یا از امت مرحومه؟ امام باقر علیه السّلام فرمود: از امت مرحومه هستم. عرضکرد: از دانشمندانشان هستی یا از نادانانشان؟ فرمود: از نادانان ایشان نیستم. نصرانی گفت: من از تو بپرسم یا تو از من میپرسی؟ فرمود: تو از من بپرس. نصرانی رو بنصاری کرده گفت: ای گروه نصاری مردی از امت محمد بمن میگوید: تو از من بپرس! شایسته است چند مسأله از او بپرسم، سپس گفت: ای بنده خدا بگو: آن ساعتی که نه از شب است و نه از روز چه ساعتی است؟ امام باقر علیه السّلام فرمود: ما بین سپیده‏دم تا زدن خورشید. نصرانی گفت: اگر نه از ساعتهای شب است و نه از ساعتهای روز پس از چه ساعتی است؟ امام علیه السّلام فرمود: از ساعتهای بهشت است، و در آن ساعت است که بیماران ما بهبودی یابند. نصرانی گفت: من بپرسم یا تو میپرسی؟ فرمود: بپرس. نصرانی رو بنصاری کرده گفت: ای گروه نصاری این مرد شایسته پرسش است، بگو: بهشتیان چگونه‏اند که غذا میخورند ولی مدفوع ندارند نظیرش را در دنیا برای من بیان کن. امام باقر علیه السّلام فرمود: نظیرش جنین است که در شکم مادر زندگی میکند، از همان غذائی که مادرش میخورد او هم میخورد ولی مدفوعی ندارد. نصرانی گفت: مگر نگفتی من از دانشمندان ایشان نیستم؟ امام باقر علیه السّلام فرمود: من بتو گفتم: من از نادانانشان نیستم (و نگفتم از دانایانشان نیستم) نصرانی گفت: تو میپرسی یا من بپرسم؟ امام علیه السّلام فرمود: تو بپرس. نصرانی (رو بنصاری کرده) گفت: ای گروه نصاری بخدا یک مسأله از او بپرسم که در آن بماند چنانچه ... در گل میماند. امام علیه السّلام فرمود: بپرس. نصرانی گفت: بمن خبر ده از مردی که با زنش هم بستر شد و آن زن در همان حال دوقلو آبستن شد و هر دو را در یک ساعت زائید، و هر دوی آن بچه‏ها هم در یک ساعت مردند، و در یک گور هم دفن شدند ولی یکی از آنها صد و پنجاه سال عمر کرد و دیگری پنجاه سال آن دو چه کسانی بودند؟ امام باقر علیه السّلام فرمود: آنها عزیر و عزره بودند که همان طور که گفتی مادرشان بدانها آبستن شد و بهمان طور که گفتی آن دو را زائید و آن دو چند سالی با هم زندگی کردند سپس خدای تبارک و تعالی عزیر را صد سال میراند، و پس از صد سال دوباره او را زنده کرد و با عزره تا پایان پنجاه سال (عمر عزیر) زندگی کردند و هر دو در یک ساعت مردند. نصرانی گفت: ای گروه نصاری من تاکنون بچشم خود مردی دانشمندتر از این مرد ندیده‏ام، و تا این مرد در شام است از من هیچ حرفی نپرسید، مرا بجای خود باز گردانید. راوی گوید: او را بمغازه‏اش (جایگاهی که در آن زندگی میکرد) برگرداندند، و آن روز نصاری با امام باقر علیه السّلام بشهر بازگشتند. حمیدرضا آژیر, بهشت کافی - ترجمه روضه کافی‏, ۱۶۱ عمر بن عبد اللَّه ثقفی می‏گوید: هشام بن عبد الملک امام باقر علیه السّلام را از مدینه به شام‏ برد و در آنجا نگاهش داشت و آن حضرت با مردم در مجالسشان همنشین می‏شد. در این میان که روزی با گروهی از مردم نشسته بود و مردم از ایشان پرسشهایی می‏پرسیدند دید که ترسایان از کوهی در آنجا بالا می‏روند، فرمود: اینان چه می‏کنند آیا امروز عیدی دارند؟ گفتند: نه ای فرزند پیامبر، در اینجا عالمی دارند که سالی یک روز نزد او می‏روند و او را بیرون می‏آورند و هر چه می‏خواهند در سالی که در پیش دارند از او می‏پرسند. امام علیه السّلام فرمود: آیا او چیزی هم می‏داند؟ گفتند: آری او از آگاه‏ترین مردمان است که یاران حواریّین اصحاب عیسی علیه السّلام را درک کرده است. امام علیه السّلام فرمود: آیا می‏توان نزد او رفت؟ گفتند: این بسته به نظر شماست ای فرزند رسول اللَّه. راوی می‏گوید: امام باقر علیه السّلام جامه خود را بر سر کشید و با یاران خود به سوی آن عالم نصرانی رفت و با دیگر مردم درآمیختند تا بدان کوه رسیدند. امام باقر علیه السّلام با یاران خود در میانه مسیحیان نشستند و ترسایان بساطی گستردند و بر آن پشتی‏ها نهادند و سپس به درون رفتند و آن عالم را بیرون آوردند. او چشمان خود را زیر و بالا کرد؛ چشمانی که همچون دو چشم افعی تیز و گیرا بودند. او سپس رو به امام کرد و گفت: ای شیخ! آیا تو از مایی یا از امّت مرحومه؟ امام علیه السّلام فرمود: از امّت مرحومه هستم. آن عالم گفت: آیا از علمای ایشانی یا از نادانانشان؟ حضرت علیه السّلام فرمود: من از نادانان ایشان نیستم. عالم مسیحی گفت: تو از من می‏پرسی یا من از تو بپرسم؟ امام باقر علیه السّلام فرمود: تو از من بپرس. عالم مسیحی گفت: ای گروه مسیحیان! او مردی است از امّت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم که می‏گوید از من بپرس، او بسیار می‏داند و از مسائل پر است، و سپس گفت: ای بنده خدا! به من بگو آن کدام ساعت است که نه از شب است و نه از روز؟ امام باقر علیه السّلام فرمود: میان سپیده‏دم تا برآمدن خورشید. مسیحی پرسید: اگر نه از شب است و نه از روز پس چه ساعتی است؟ امام علیه السّلام فرمود: از ساعات بهشت است و در این ساعت بیماران ما به هوش می‏آیند. مسیحی گفت: آیا باز من از تو بپرسم یا تو از من می‏پرسی؟ امام علیه السّلام فرمود: تو از من بپرس. مسیحی گفت: ای گروه مسیحیان! این فرد پر است از مسایل. به من بگو از بهشتیان که چگونه غذا می‏خورند در حالی که مدفوعی ندارند و از آنها در این دنیا نمونه‏ای برای من بیاور. امام باقر علیه السّلام فرمود: آن جنینی است که در شکم مادرش است و از آنچه مادرش می‏خورد تغذیه می‏کند بی‏آنکه مدفوعی داشته باشد. مسیحی گفت: آیا تو نگفتی من از علمای ایشان نیستم؟ امام علیه السّلام فرمود: من گفتم از نادانان ایشان نیستم. مسیحی گفت: آیا باز من از تو بپرسم یا تو از من می‏پرسی؟ امام علیه السّلام فرمود: تو از من بپرس. مسیحی گفت: ای گروه مسیحیان! بخدا سوگند از او پرسشی کنم که در آن بماند چنان که خر در گل. امام علیه السّلام فرمود: بپرس. مسیحی گفت: به من بگو پیرامون مردی که به زن درآمد و آن زن در یک ساعت دو قلو آبستن شد و هر دو را در یک ساعت زایید و هر دو هم در یک ساعت مردند و در یک گور به خاک سپرده شدند ولی یکی از آن دو فرزند صد و پنجاه سال عمر کرد و دیگری پنجاه سال، این دو چه کسانی بودند؟ امام علیه السّلام فرمود: عزیر و عزره بودند که مادرشان آن گونه که گفتی آبستن شد و آنها را چنانچه گفتی زایید و این دو برادر تا فلان قدر از عمر خود با هم زنده ماندند و سپس خداوند تبارک و تعالی پس از صد سال جان عزیر را گرفت و او سپس زنده شد و با عزره پنجاه سال زندگی کرد و با هم در یک ساعت بمردند. عالم مسیحی گفت: ای گروه ترسایان! من هرگز به چشم خود داناتر از این مرد ندیده‏ام و تا او در شام است دیگر از من حرفی نپرسید و مرا به جای خود برگردانید. راوی می‏گوید: او را به جای خود بازگردانیدند و ترسایان به همراه امام باقر علیه السّلام بازگشتند

راویان