من لايحضره الفقيه - جلد ۴، حدیث ۳۱۵

حدیث در کتاب من لا يحضره الفقيه جلد ۴ کِتَابُ الدِّيَات‏‏‏ بَابُ مَا يَجِبُ فِيهِ الدِّيَةُ وَ نِصْفُ الدِّيَةِ فِيمَا دُونَ النَّفْس‏

کتاب الديات · روایت شده از امام على عليه السلام

سند
و روي ابن محبوب عن هشام بن سالم عن حبيب السجستاني قال :

سَأَلْتُ‏ أَبَا جَعْفَرٍ ع‏ عَنْ رَجُلٍ قَطَعَ يَدَيْنِ لِرَجُلَيْنِ اَلْيَمِينَيْنِ فَقَالَ يَا حَبِيبُ‏ تُقْطَعُ يَمِينُهُ لِلرَّجُلِ اَلَّذِي قَطَعَ يَمِينَهُ أَوَّلاً وَ يُقْطَعُ يَسَارُهُ لِلَّذِي قَطَعَ يَمِينَهُ آخِراً لِأَنَّهُ إِنَّمَا قَطَعَ يَدَ اَلرَّجُلِ اَلْأَخِيرِ وَ يَمِينُهُ قِصَاصٌ لِلرَّجُلِ اَلْأَوَّلِ فَقُلْتُ إِنَ‏ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع‏ إِنَّمَا كَانَ يَقْطَعُ اَلْيَدَ اَلْيُمْنَى وَ اَلرِّجْلَ اَلْيُسْرَى فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِيمَا يَجِبُ مِنْ حُقُوقِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَأَمَّا حُقُوقُ‏ اَلْمُسْلِمِينَ‏ يَا حَبِيبُ‏ فَإِنَّهُ يُؤْخَذُ لَهُمْ حُقُوقُهُمْ فِي قِصَاصِ اَلْيَدِ بِالْيَدِ إِذَا كَانَتْ لِلْقَاطِعِ يَدٌ وَ اَلرِّجْلُ بِالْيَدِ إِذَا لَمْ يَكُنْ لِلْقَاطِعِ يَدَانِ فَقُلْتُ لَهُ أَ مَا تُوجَبُ عَلَيْهِ اَلدِّيَةُ وَ تُتْرَكُ لَهُ رِجْلُهُ فَقَالَ إِنَّمَا تُوجَبُ عَلَيْهِ اَلدِّيَةُ إِذَا قَطَعَ يَدَ رَجُلٍ وَ لَيْسَ لِلْقَاطِعِ يَدَانِ وَ لاَ رِجْلاَنِ فَثَمَّ تُوجَبُ عَلَيْهِ اَلدِّيَةُ لِأَنَّهُ لَيْسَتْ لَهُ جَارِحَةٌ يُقَاصُّ مِنْهَا

ترجمه
‏محمد جواد غفاری, من لا یحضره الفقیه - جلد ۵ - ترجمه علی اکبر و محمد جواد غفاری و صدر بلاغی, ۵۱۵ حبیب سجستانی گوید: از امام باقر علیه السّلام پرسیدم مردی‏ دست راست دو تن را برید با او چه باید کرد؟ فرمود: ای حبیب دست راست او را بقصاص آن کس که اوّل دستش را قطع کرده می‏برند، و سپس دست چپش را بقصاص آن کس که بعدا قطع کرده است، زیرا دست دوّمی را هنگامی بریده که دست راستش در گرو قصاص اوّلی از آن دو بوده است. عرضکردم امیر مؤمنان علیه السّلام دست راست و پای چپش را می‏برید، فرمود: این کار را در مورد حقوق خداوند عزّ و جلّ انجام می‏داد، و امّا ای حبیب در باره حقوق مردم مسلمان همانا حقوقشان را در قصاص دست را به دست می‏برید اگر ضارب دارای دست بود، و پای را بجای دست قصاص می‏کرد اگر دستی نداشت، پس گفتم: آیا دیه را بر او واجب نمی‏شود که پایش را رها ساخته نبرند؟ فرمود: جز این نباشد که دیه در موقعی است که جانی دست و پا نداشته باشد در چنین وقتی دیه بر او واجب است زیرا عضوی ندارد که آن در مقابل جنایتش قصاص شود.

راویان