حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة بَابُ سِيرَةِ الْإِمَامِ فِي نَفْسِهِ وَ فِي المَطْعَمِ وَ الْمَلْبَسِ إِذَا وَلِيَ الْأَمْر
کتاب الحجة · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
علي بن ابراهيم عن ابيه عن ابن ابي عمير عن حماد بن عثمان عن المعلي بن خنيس قال :
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع يَوْماً جُعِلْتُ فِدَاكَ ذَكَرْتُ آلَ فُلاَنٍ وَ مَا هُمْ فِيهِ مِنَ اَلنَّعِيمِ فَقُلْتُ لَوْ كَانَ هَذَا إِلَيْكُمْ لَعِشْنَا مَعَكُمْ فَقَالَ هَيْهَاتَ يَا مُعَلَّى أَمَا وَ اَللَّهِ أَنْ لَوْ كَانَ ذَاكَ مَا كَانَ إِلاَّ سِيَاسَةَ اَللَّيْلِ وَ سِيَاحَةَ اَلنَّهَارِ وَ لُبْسَ اَلْخَشِنِ وَ أَكْلَ اَلْجَشِبِ فَزُوِيَ ذَلِكَ عَنَّا فَهَلْ رَأَيْتَ ظُلاَمَةً قَطُّ صَيَّرَهَا اَللَّهُ تَعَالَى نِعْمَةً إِلاَّ هَذِهِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۱۵۹
معلی بن خنیس گوید: روزی به امام صادق (ع) گفتم: قربانت، من آل فلان (یعنی بنی عباس) را به یاد آوردم و آن نعمتی که دارند و با خود گفتم اگر این ریاست با شما بود ما به همراه شما در نعمت بودیم و زندگی خوبی داشتیم.
فرمود: ای معلّی، بسیار دور افتادی، به خدا اگر وضع چنین بود برای ما جز شبگردی و بیخوابی و بلوک گردی و تلاش روزانه و پوشش جامه زبر و خوراک سخت چیزی نبود، این امر از ما کنار شد و هرگز دیدی که بردن حقی را خدا تعالی نعمت سازد جز این.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۲۷۳
معلی بن خنیس گوید: روزی بامام صادق علیه السلام عرضکردم: آل فلان (بنی عباس) و نعمتهائی را که دارند بیاد آوردم و با خود گفتم: اگر این نعمت برای شما میبود، ما هم با شما در عیش و خوشی بودیم، فرمود: هیهات، ای معلی! اگر چنین میبود (و ما حکمفرما بودیم) برای ما جز نگهبانی شبانه و تلاش روزانه و پوشاک زبر و درشت و خوراک سخت و بیخورش، چیزی نبود، از این رو آن امر از ما برکنار شد. آیا تو دیدهئی که هرگز خدای تعالی بردن حقی را جز این نعمت قرار دهد؟
(یعنی تعجب اینجاست که بنی عباس حق ما را غصب کرده، بر مسند ما نشستهاند، ولی در حقیقت ظلم آنها نسبت بما نعمتی است برای ما، زیرا که نگهبانی شبانه و تلاش روزانه را از گردن ما ساقط نموده است).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۴۰۳
علی بن ابراهیم، از پدرش، از ابن ابی عمیر، از حمّاد بن عثمان، از معلّی بن خنیس روایت کرده است که گفت: روزی به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم که: فدای تو گردم، بنیعباس و آنچه را که ایشان در آنند از ناز و نعمت، به خاطر آوردم و با خود گفتم که: اگر این امر با شما میبود، ما با شما به رفاهیت میگذرانیدیم. فرمود که: «ای معلّی، بسیار دور است آنچه تو گمان کردهای. به خدا سوگند که، اگر این امر با ما میبود، چیزی نبود، مگر سیاست و تدبیر و محافظت مردمان در شب و گشتن در روز (از برای جهاد یا غیر آن) و پوشیدن جامههای درشت و خوردن طعامهای غیر لذیذ (یا نان بی نانخورش) و به واسطه غصب خلافت، همه اینها از ما دفع و رفع شد. پس آیا هرگز مظلمه و ستمی را دیدهای که خدا آن را نعمت گرداند، مگر این مظلمه» (یعنی غصب خلافت. حاصل مراد، آنکه خلافت را ظاهری را از ما غصب کردند، و گمان ایشان این است که بر ما ستم کردهاند، و حال آنکه ما را به رفاهیت انداختهاند).