→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۱۱۴
حدیث امام على (ع) درباره نوميدى , دانش و دانايى , عمل , حقّ در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ اسْتِعْمَالِ الْعِلْم
کتاب فضل العلم · روایت شده از امام على عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن ابيه رفعه قال قال امير المومنين ع في كلام له خطب به علي المنبر :
أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا بِمَا عَلِمْتُمْ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ إِنَّ اَلْعَالِمَ اَلْعَامِلَ بِغَيْرِهِ كَالْجَاهِلِ اَلْحَائِرِ اَلَّذِي لاَ يَسْتَفِيقُ عَنْ جَهْلِهِ بَلْ قَدْ رَأَيْتُ أَنَّ اَلْحُجَّةَ عَلَيْهِ أَعْظَمُ وَ اَلْحَسْرَةَ أَدْوَمُ عَلَى هَذَا اَلْعَالِمِ اَلْمُنْسَلِخِ مِنْ عِلْمِهِ مِنْهَا عَلَى هَذَا اَلْجَاهِلِ اَلْمُتَحَيِّرِ فِي جَهْلِهِ وَ كِلاَهُمَا حَائِرٌ بَائِرٌ لاَ تَرْتَابُوا فَتَشُكُّوا وَ لاَ تَشُكُّوا فَتَكْفُرُوا وَ لاَ تُرَخِّصُوا لِأَنْفُسِكُمْ فَتُدْهِنُوا وَ لاَ تُدْهِنُوا فِي اَلْحَقِّ فَتَخْسَرُوا وَ إِنَّ مِنَ اَلْحَقِّ أَنْ تَفَقَّهُوا وَ مِنَ اَلْفِقْهِ أَنْ لاَ تَغْتَرُّوا وَ إِنَّ أَنْصَحَكُمْ لِنَفْسِهِ أَطْوَعُكُمْ لِرَبِّهِ وَ أَغَشَّكُمْ لِنَفْسِهِ أَعْصَاكُمْ لِرَبِّهِ وَ مَنْ يُطِعِ اَللَّهَ يَأْمَنْ وَ يَسْتَبْشِرْ وَ مَنْ يَعْصِ اَللَّهَ يَخِبْ وَ يَنْدَمْ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۱۲۹
امیر المؤمنین (ع) ضمن یک سخنرانی بر منبر فرمود: ایا مردم، وقتی دانستید بدان چه دانید کار کنید، شاید هدایت شوید، به راستی دانائی که بر خلاف وظیفه کار کند، چون نادان سرگردانی است که به هوش نیاید از نادانی خود، بلکه من میدانم حجت بر او بزرگتر و افسوس بر این دانای علم از دست رفته پایندهتر است از آن بر این نادان سرگردان در جهل، هر دو سرگردان و نابودند، امیر المؤمنین (ع) ضمن یک سخنرانی بر منبر فرمود: ایا مردم، وقتی دانستید بدان چه دانید کار کنید، شاید هدایت شوید، به راستی دانائی که بر خلاف وظیفه کار کند، چون نادان سرگردانی است که به هوش نیاید از نادانی خود، بلکه من میدانم حجت بر او بزرگتر و افسوس بر این دانای علم از دست رفته پایندهتر است از آن بر این نادان سرگردان در جهل، هر دو سرگردان و نابودند،تردید به خود راه ندهید تا به شک افتید و شک نکنید تا کافر شوید، از خود سلب مسئولیت نکنید تا سست شوید و سستی نکنید تا زیانمند گردید، محققا از حق و درستی است که دین فهم شوید و از دینفهمی است که فریب نخورید (سست نشوید خ ل)، براستی خیرخواهتر شما برای خود فرمانبرتر شما است برای پروردگارش، و گولزنتر شما خویش را نافرمانتر شما است به پروردگارش، هر که فرمان خدا برد آسوده و مژدهیاب است و هر که نافرمانی خدا کند نومید و پشیمان است.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۵۶
امیر المؤمنین علیه السلام در سخنرانی منبر خویش فرمود: ای مردم چون دانا شدید بآن عمل کنید شاید هدایت شوید. عالمی که بر خلاف علمش عمل کند چون جاهل سرگردانی است که از نادانی بهوش نیاید بلکه حجت بر او تمامتر و حسرت این عالمی که از علم خویش جدا شده بیشتر است از حسرت جاهل سرگردان در جهالت و هر دو سرگردان و خوابند. تردید و دو دلی بخود راه ندهید تا بشک افتید و شک نکنید تا کافر شوید و بخود اجازه ندهید (از خود سلب مسئولیت نکنید) تا سست شوید و در راه حق سست نشوید تا زیان یابید. از جمله حق اینست که دین را بفهمید و از فهمیدن است که فریب نخورید. همانا خیر خواه- ترین شما نسبت بخود مطیعترین شماست خدا را و خائنترین شما با خود نافرمانترین شماست خدا را، کسی که اطاعت خدا کند ایمن گردد و مژده یابد و آنکه نافرمانی خدا کند نومید گردد و پشیمان شود.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۱۷۳
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، و آن را مرفوع ساخته که گفت: امیر المؤمنین علیه السلام فرمود در بعضی از سخنان خود که به آن خطبه خواند، بر سر منبر که: «ای گروه مردمان، چون بدانید، عمل کنید به آنچه دانستید تا باشد که شما راه راست یابید. به درستی که عالمی که به غیر علم خود عمل نماید، چون جاهل سر گردانی است که از بیخودی جهل خود به هوش باز نیاید. بلکه به حقیقت چنین دانستم که حجت بر او بزرگتر است و حسرت و اندوه بر این عالم که از علم خویش بیرون آمده (چنانچه مار از پوست بیرون آید). یعنی: از آن اعراض نموده، بیشتر است از حسرت بر این جاهل که در جهل خویش سرگردان است؛ هر چند که هر دو سرگردانند و هلاک خواهند گردید.
و خویش را در اضطراب میفکنید که شک میکنید و شک میکنید که کافر میشوید و خویش را رخصت و دستوری مدهید که سهل انگاری میکنید و در حق، سهل انگاری مکنید که نقصان میکنید. به درستی که از جمله حق خدا بر شما آن است که در دین دانا شوید و از جمله دانش آن است که فریفته نشوید. به درستی که خیرخواهترین شما از برای خویش، آن است که اطاعت پروردگار خویش را بیشتر نماید و از همه شما فرمان برندهتر باشد.
خیانتکارترین شما با خویش، معصیتکارترین شما است که پروردگار خویش را بیش از همه نافرمانی کند. هر که خدا را اطاعت کند، ایمن و شاد گردد و هر که خدا را معصیت نماید، نومید و پشیمان شود».
راویان
موضوعات