حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة بَابٌ فِيهِ نُکَتٌ وَ نُتَفٌ مِنَ التَّنْزِيلِ فِي الْوَلَايَة
کتاب الحجة · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
علي بن محمد عن سهل بن زياد عن محمد بن سليمان الديلمي عن ابيه عن ابان بن تغلب عن ابي عبد الله ع قال :
قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَوْلُهُ فَلاَ اِقْتَحَمَ اَلْعَقَبَةَ فَقَالَ مَنْ أَكْرَمَهُ اَللَّهُ بِوَلاَيَتِنَا فَقَدْ جَازَ اَلْعَقَبَةَ وَ نَحْنُ تِلْكَ اَلْعَقَبَةُ اَلَّتِي مَنِ اِقْتَحَمَهَا نَجَا قَالَ فَسَكَتَ فَقَالَ لِي فَهَلاَّ أُفِيدُكَ حَرْفاً خَيْرٌ لَكَ مِنَ اَلدُّنْيَا وَ مَا فِيهَا قُلْتُ بَلَى جُعِلْتُ فِدَاكَ قَالَ قَوْلُهُ فَكُّ رَقَبَةٍ ثُمَّ قَالَ اَلنَّاسُ كُلُّهُمْ عَبِيدُ اَلنَّارِ غَيْرَكَ وَ أَصْحَابِكَ فَإِنَّ اَللَّهَ فَكَّ رِقَابَكُمْ مِنَ اَلنَّارِ بِوَلاَيَتِنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۲۱۹
از ابان بن تغلب گوید: به امام صادق (ع) گفتم: قربانت قول خدا (۱۱ سوره بلد): «خود را بر گردنه نیفکنده است» یعنی چه؟ فرمود: هر که را خدا به ولایت و دوستی ما گرامی دارد او از گردنه گذشته است، ما هستیم آن گردنهای که هر که خود را از آن کشاند، نجات یابد، گوید: پس خموشی گرفت (گرفتم) پس از آن فرمود به من: آیا سخنی افاده نکنم که بهتر از دنیا و ما فیها است؟ گفتم: چرا، قربانت بفرمائید، فرمود: قول خدا (۱۳ سوره بلد): «فک رقبه- آزاد کردن بنده» سپس فرمود: همه مردم بندگان دوزخند، جز تو و یاران و هم مذهبانت که خدا به برکت ولایت ما، شما را از دوزخ آزاد کرده است.
تذکر: در حدیث چهل و نهمِ این باب شرح و تفسیر این آیه گذشت.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۳۰۷
ابان بن تغلب گوید: بامام صادق علیه السلام عرضکردم: قربانت، خدای تعالی فرماید: «خود را بگردنه نینداخته- ۱۱ سوره ۹۰-» حضرت فرمود: کسی را که خدا ببرکت ولایت ما گرامیش داشته از گردنه گذشته است و ما هستیم آن گردنهئی که هر کس وارد شود نجات یابد.
راوی گوید: من خاموش بودم، باز حضرت فرمود: نمیخواهی بتو حرفی آموزم و افاده کنم که از دنیا و آنچه در آنست برایت بهتر باشد؟ عرضکردم: چرا قربانت، فرمود: آن قول خداست: «آزاد کردن بنده- ۱۳ سوره ۹۰-» آنگاه فرمود: مردم همگی برده دوزخند، مگر تو و اصحابت، زیرا خدا ببرکت ولایت ما خانواده گردن شما را از آتش دوزخ رهائی بخشیده (بحدیث ۱۱۲۸ رجوع شود).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۴۷۳
علی بن محمد، از سهل بن زیاد، از محمد بن سلیمان دیلمی، از پدرش، از ابان بن تغلب، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده است که گفت: به آن حضرت عرض کردم که: فدای تو گردم، چیست معنی قول خدا: «فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ» «۴»؟ فرمود که: «هر که خدا او را به ولایت ما گرامی دارد، از این عقبه و گذار، گذشته است. و ماییم آن عقبه که هر که به مشقت و زحمت در آن داخل شود، نجات یابد».
راوی میگوید که: پس من ساکت شدم. حضرت فرمود که: «نمیخواهی که حرفی را به تو بفهمانم که از برای تو، از دنیا و آنچه در آن است، بهتر باشد؟» عرض کردم: بلی، میخواهم، فدای تو گردم. فرمود: «قول خدا «فَکُّ رَقَبَةٍ» «۱»» بعد از آن فرمود که: «همه مردمان، بندگان و ملازم آتشند، غیر از تو و اصحاب تو؛ زیرا که خدا گردنها و تنهای شما را از قید آتش آزاد و خلاص فرموده، به دوستی ما اهل بیت». __________________________________________________
(۴). بلد، ۱۱. (۱). بلد، ۱۳.