کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۲۹۱
از اصبغ بن نباته حنظلی گوید: امیر المؤمنین را روز فتح بصره دیدم بر استر رسول خدا (ص) سوار شد و سپس فرمود:
ای مردم شما را آگاه نکنم از بهترین مردم در روزی که خدا همه را گرد آورد، ابو أیوب انصاری نزد او برخاست و گفت: چرا یا امیر المؤمنین برای ما بازگو شما حاضر بودی و ما غائب میشدیم، فرمود: به راستی بهترین مردم روزی که خدا همه را گرد آورد هفت کسند از فرزندان عبد المطلب که فضل آنان را جز کافر منکر نباشد و آن را جز رو گردان از حق نادیده نگیرد، عمّار بن یاسر رحمه الله برخاست و گفت: یا امیر المؤمنین نام آنها را ببر تا ما آنها را بشناسیم، فرمود:
۱- به راستی بهترین مردم روزی که خدا آنان را گرد آورد رسولان باشند و افضل رسولان محمد است (ص).
۲- برتران هر امتی پس از پیغمبرشان وصی پیغمبر آنها است تا آنکه پیغمبری دنبال او آید، هلا بهترین اوصیاء وصی محمد (ص) باشد.
۳ و ۴- هلا افضل خلق پس از اوصیاء شهدایند، هلا افضل شهداء حمزة بن عبد المطلب و جعفر بن أبی طالبند که او را دو بال تازه باشد که با آنها در بهشت پرواز کند به احدی از این امت جز او دو بال داده نشده است و این چیزی است که خدا بدان محمد را ارجمند داشته و شرافت بخشیده.
۵ و ۶ و ۷- دو سبط که حسن و حسین باشند و مهدی (ع) که خدا هر کدام از ما خاندان را خواهد او را مهدی سازد، سپس این آیه را خواند (۶۹ سوره نساء): «هر که فرمان برد از خدا و رسول، آنان با کسانی باشند که خدا بدانها نعمت داده از پیغمبران و صدّیقان و شهیدان و نیکان و آنان چه خوب رفیقانی باشند» (۷۰): «این است فضل خدا و بساست که خدا دانا است».
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۳۴۲
اصبغ بن نباته حنظلی گوید: امیر المؤمنین علیه السلام را دیدم روزی که بصره را فتح کرد و بر استر رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله سوار بود. سپس فرمود: ای مردم! بشما خبر ندهم که بهترین مخلوق در روزی که خدا آنها را گرد آورد (روز قیامت) کیست؟ ابو ایوب انصاری برخاست و عرضکرد: چرا ای امیر المؤمنین بما خبر ده، زیرا (نزد پیغمبر و هنگام نزول وحی و دانستن حقایق و واقعیات) تو حاضر بودهای و ما غایب.
فرمود: همانا بهترین مخلوق در روزی که خدا گردشان آورد، هفت تن از فرزندان عبد المطلبند که جز کافر و جاحد منکر فضیلت ایشان نباشد.
عمار بن یاسر- رحمه اللَّه- برخاست و عرضکرد: یا امیر المؤمنین نام آنها را بما بگو تا بشناسیمشان، فرمود: بهترین مخلوق روزی که خدا گردشان آورد، پیغمبرانند و بهترین پیغمبران محمد صلی اللَّه علیه و آله است و بهترین شخص از هر امتی بعد از پیغمبر آنها وصی او است تا آنکه پیغمبری در زمان او آید (پس آن پیغمبر از وصی پیغمبر سابق افضل است) و همانا بهترین اوصیاء، وصی محمد علیه و آله السلام است، همانا بهترین مخلوق بعد از اوصیاء، شهیدانند، همانا بهترین شهیدان حمزة بن عبد المطلب و جعفر بن ابی طالب است که دو بال تر و تازه دارد و با آنها در بهشت پرواز میکند و باحدی از این امت جز او دو بال عطا نشده است، خدا آن را برای احترام محمد صلی اللَّه علیه و آله و تشریف او عطا کرده است. و دیگر دو نوه پیغمبر حسن و حسین و مهدی علیهم السلاماند که خدا هر که را از ما خانواده بخواهد مهدی قرار دهد.
سپس این آیه را تلاوت فرمود: «آنها که اطاعت خدا و پیغمبر کنند، همدم کسانی هستند که خدا بایشان نعمت داده یعنی پیغمبران و راست پیشگان و شهیدان و نیکوکاران، و اینان نیکو رفیقانند، این تفضل از جانب خداست و دانائی خدا بس است- ۶۹ سوره ۴-».
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۵۵۳
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از ابن فضّال، از حسین بن عُلوان کلبی، از علی بن حَزَوَّر غَنَوی، از اصبغ بن نُباته حنظلی روایت کرده است که گفت: امیر المؤمنین علیه السلام را دیدم در روزی که فتح بصره فرمود و بر استر رسول خدا صلی الله علیه و آله سوار بود، بعد از آن، فرمود که: «ای گروه مردمان، آیا نمیخواهید که شما را خبر دهم به بهترین خلائق در روزی که خدا ایشان را جمع میفرماید؟» پس ابو ایّوب انصاری برخاست به سوی آن حضرت و عرض کرد: بلی یا امیر المؤمنین، ما را حدیث کن؛ زیرا که تو گاهی حاضری و گاهی غائب، و همیشه در خدمت تو نیستیم که آنچه خواهیم از تو بپرسیم (و میتواند که معنی این باشد که: تو حاضر و غائب بودی و احوال هر کسی را بهتر میدانی).
حضرت فرمود که: «بهترین خلائق در روزی که خدا ایشان را جمع میکند، هفت کس از فرزندان عبدالمطّلباند که کسی فضل ایشان را انکار نمیکند، مگر کافر و دانسته به آن جحود نمیورزد، مگر آنکه دانسته حقّ را انکار نماید».
پس عمّار بن یاسر- رحمه اللَّه- برخاست و عرض کرد که: یا امیر المؤمنین، ایشان را برای ما نام ببر تا ایشان را بشناسیم. فرمود که: «بهترین خلائق در روزی که خدا ایشان را جمع میفرماید، رسولانند و بهترین رسولان، محمد صلی الله علیه و آله است، و بهترین هر امّتی بعد از پیغمبر ایشان، وصیّ پیغمبر ایشان است تا پیغمبر دیگر او را دریابد، و بهترین اوصیا، وصیّ محمد صلی الله علیه و آله است، و بهترین خلائق بعد از اوصیا، شهیدانند، و بهترین شهیدان، حمزة بن عبدالمطّلب است و جعفر بن ابیطالب که او را دو بال است به خون رنگ شده، و به آن بالها در بهشت پرواز میکند و کسی از این امّت غیر از او دو بال به او عطا نشده، و اینک چیزی است که خدا محمد را به آن گرامی داشته و او را تشریف داده و دو سبط و فرزندزاده پیغمبر، حسن و حسیناند و مهدی علیهم السلام که خدا او را هر که خواهد از ما اهل بیت قرار خواهد داد».
پس، این آیه را تلاوت فرمود: «وَ مَنْ یُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً* ذلِکَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَ کَفی بِاللَّهِ عَلِیماً» «۱» (و در قرآن به جای و رسوله، وَ الرَّسُولَ است. و نسخ کافی مختلف است، ولیکن بیشتر چنان است که نوشته شد). و ترجمه آیه این است: «و هر که فرمان برد خدا و رسول او را، پس آن گروه فرمانبرداران در روز قیامت با آنانند که خدا بر ایشان انعام فرموده از پیغمبران و به غایت راستگویان در گفتار و کردار و شهیدان و نیکوکاران و آن گروه نیکو باشند از روی یاران و همراهان آنچه مذکور شد محض فضل و کرامت است از جانب خدا و خدا کافی است که دانا باشد» __________________________________________________
(۱). نساء، ۶۹- ۷۰.