الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۱۳۵۱

علي بن محمد و عن غير واحد من اصحابنا القميين عن محمد بن محمد العامري عن ابي سعيد غانم الهندي قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۵۲۳ از محمد بن محمد عامری، از ابی سعید غانم هندی گوید: من در شهر هند، معروف به کشمیر داخلی بودم و اصحاب و شاگردانی داشتم که چهل تن کرسی‏نشینان دست راست پادشاه بودند، همه، چهار کتاب مهم: تورات، انجیل، زبور و صحف ابراهیم را خوانده بودند، ما قاضیان مردم بودیم و فقیه دینی آنان، در حلال و حرام برای مردم فتوی می‏دادیم و همه مردم رو به ما داشتند، از پادشاه و پائین‏تر، در میان ما رسول خدا (ص) مورد گفتگو شد، گفتم: این پیغمبری که در این کتب نامبرده شده، وضعش بر ما نهان است و باید از او بررسی کنیم و دنبال او برویم، همه یک رأی و متفق شدند که من بیرون شوم و برای آنها جستجو کنم، من با پول بسیاری، بیرون آمدم و ۱۲ ماه راه نوردیدم تا به کابُل رسیدم و مردمی ترک سر راه بر من گرفتند و پولهای مرا بردند و چند زخم سخت برداشتم و به شهر کابُل افتادم و پادشاه آنجا، چون بر کار من مطلع شد، مرا به شهر بلخ فرستاد و حاکم آن، در آن زمان داود بن عباس بن ابی اسود بود، گزارش من به او رسید و دانست که من به جستجوی پیغمبر از هند آمدم و فارسی یاد گرفتم و با فقهاء و دانشمندان دینی مباحثه کردم. داود بن عباس مرا در مجلس خود خواست و فقهاء را گرد آورد و با من بحث کردند و من به آنها اعلام کردم که از شهر خود در آمدم و دنبال این پیغمبری می‏گردم که او را در کتب یافتم، گفتند: او کیست و نامش چیست؟ گفتم: محمد نام او است، گفتند: او پیغمبر ما است که می‏جوئی، من از احکام او پرسیدم، پس به من اعلام کردند. من گفتم به آنها که: می‏دانم محمد (ص) پیغمبر ما است ولی‏ این شخص را نمی‏دانم که او است یا نه، محل او را به من بنمائید تا نزد او بروم و از نشانه‏ها و علائمی که برای او نزد من است باز پرسم، اگر همان سرور من است که او را می‏جویم به او ایمان می‏آورم، گفتند: خودش از دنیا رفته، گفتم: وصی و خلیفه او کیست؟ گفتند: ابو بکر، گفتم: نامش را بگوئید، این که کنیه او است؟ گفتند: عبد الله بن عثمان و نسبت او را تا قریش بر شمردند، گفتم: این مقصود من نیست که می‏جویم، آنکه من می‏جویم، خلیفه او، برادر دینی و پسر عمّ نژادی و شوهر دختر و پدر اولاد او است، این پیغمبر، در روی زمین نژادی ندارد جز از فرزندان این مردی که جانشین او است. گوید: همه به من پریدند و گفتند: ایها الامیر، این مرد از شرک بیرون نشده و به کفر گرائیده، این خونش حلال است، به آنها گفتم: ای مردم، من مردی هستم و به کیشی چسبیده‏ام و از آن جدا نشوم تا درست‏تر از آن را بدانم، من وصف این مرد را در کتابهائی که خدا بر پیغمبرانش فرو فرستاده دیده‏ام و همانا از بلاد هند بدر آمده‏ام و از مقامی که داشتم، دست برداشتم در جستجوی او و چون از وضع پیغمبر شما بازرسی کردم که شما یاد کردید. آن پیغمبری نبود که در کتب الهیه توصیف شده، از من دست بدارید، حاکم نزد مردی فرستاد به نام حسین بن اشکیب، او را خواست و گفت: تو با این مرد هندی مناظره کن، حسین به او گفت: أصلحک الله، فقهاء و دانشمندان خدمت شما هستند و آنها داناتر و بیناترند به مناظره. در پاسخش گفت: چنانچه می‏گویم تو با او مناظره کن و با او تنها باش و به او مهرورزی کن، حسین ابن اشکیب پس از گفتگوی با او گفت: به راستی همان را که می‏جوئی همین پیغمبری‏ است که اینها برایت وصف کرده‏اند ولی حقیقت در باره جانشین او چنین نیست که اینان گفته‏اند، این پیمبر، محمد بن عبد الله بن عبد المطلب است و وصی او هم علی بن ابی طالب بن عبد المطلب است و هم او شوهر فاطمه، دختر محمد (ص) است و پدر حسن و حسین دو سبط محمد (ص). غانم ابو سعید گوید: گفتم: الله اکبر، همین است که می‏جستم و نزد داود بن عباس برگشتم و گفتم: ایها الامیر، آنچه را می‏جستم یافتم و من گواهم که لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ و گواهم که محمد (ص) رسول خدا است، گوید: او هم به من نیکی کرد و صله داد و به حسین گفت: از او دلجوئی کن. گوید: من نزد او می‏رفتم تا به او انس گرفتم و او هر چه را بدان نیازمند بودم از نماز و روزه و واجبات به من فهمانید، گوید: به او گفتم: ما در کتب خود می‏خوانیم که محمد (ص)، پایان پیغمبران است و پس از او پیغمبری نیست و کار دین پس از وی با وصی او است و با وارث و جانشین پس از او و سپس به وصی پس از وصی و پیوسته امر خدا در نسل آنها جاری است تا دنیا به سر آید، وصی وصی محمد کیست؟ گفت: حسن، پس از او حسین، دو پسر محمد (ص) و سپس اوصیاء را شمرد تا رسید به صاحب الزمان (ع) و سپس بدان چه رخ داده بود در باره امام قائم به من اطلاع داد و برای من مقصدی نبود جز جستجوی از ناحیه امام قائم (ع)، ابو سعید به قم آمد و با اصحاب ما بر جای نشست تا سال ۲۶۴ و با آنها رفت تا رسید به بغداد و یک رفیقی هم از اهل سند که همکیش او بود با وی همراه بود. راوی گوید: غانم برایم باز گفت که: برخی اخلاق رفیق‏ خود را زشت دانستم و او را ترک گفتم و بیرون شدم تا رسیدم به عباسیه (دهی بوده در نهر شاهی) و برای نماز آماده می‏شدم و ایستاده بودم و در مقصدی که دنبالش آمدم، اندیشه می‏کردم به ناگاه یک ناشناسی آمد و به من گفت: تو فلانی هستی؟ نام هندی او را برد، گفتم: آری، او گفت: مولای خود را پاسخ گو. با او رفتم و پیوسته از راهی به راهی مرا برد تا به خانه و بستانی در آمد و به ناگاه دیدم آن حضرت نشسته و به من فرمود: به زبان هندی که خوش آمدی ای فلان، فلان و فلان را در چه حالی گذاشتی تا چهل کس همکاران مرا نامبرد و از هر کدام آنها احوال پرسید. و سپس آنچه را ما در باره آن گفتگو کرده بودیم به من گزارش داد و این همه را به زبان هندی سخن گفت، سپس گفت: خواستی با قُمّیها به حج بروی؟ گفتم: آری ای آقای من، فرمود: با آنها به حج مرو امساله را برگرد و سال آینده به حج برو، سپس کیسه پولی که جلوش بود برای من انداخت و فرمود: این را هزینه خود ساز و در بغداد نزد فلانی، نام او را برد، مرو و او را از چیزی مطلع مکن، و با ما به بلد برگشت (این جمله از کلام عامری است- از مجلسی ره). سپس پاره گشایش‏ها (یعنی از معنویات مانند ملاقات امام و غیره- از مجلسی ره) برای ما رخ داد (برخی پیکهای حجاج به ما برخوردند- بعض الفیوج- تصحیح مجلسی ره) و به ما خبر دادند که یاران ما از عقبه برگشتند و به حج نتوانستند بروند و ابو سعید به خراسان رفت و در سال آینده به حج رفت و از طرف خراسان برای ما هدیه‏ای فرستاد و مدتی در خراسان اقامت کرد و سپس وفات کرد، رحمه الله. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۴۵۰ ابو سعید غانم هندی گوید: من در یکی از شهرهای هندوستان که بکشمیر داخله «۱» معروفست بودم و رفقائی داشتم که کرسی‏نشین دست راست سلطان بودند، آنها ۴۰ مرد بودند، همگی چهار کتاب معروف: تورات، انجیل، زبور، صحف ابراهیم را مطالعه میکردند، من و آنها میان مردم قضاوت میکردیم و مسائل دینشان را بآنها تعلیم نموده، راجع بحلال و حرامشان فتوی میدادیم و خود سلطان و مردم دیگر، در این امور بما رو می‏آوردند، روزی نام رسول خدا را مطرح کردیم و گفتیم: این پیغمبری که نامش در کتب است، ما از وضعش اطلاع نداریم، لازمست در این باره جستجو کنیم و دنبالش برویم، همگی رأی دادند و توافق کردند که من بیرون روم و در جستجوی این امر باشم، لذا من از کشمیر بیرون آمدم و پول بسیاری همراه داشتم، ۱۲ ماه راه رفتم تا نزدیک کابل رسیدم، مردمی ترک سر راه بر من گرفتند __________________________________________________ (۱) گویا در آن زمان شهر کشمیر دو قسمت بوده که یک قسمت آن را داخله میگفته‏اند و یا مقصود اینست که در داخل شهر بودم نه در حومه و اطرافش. و پولم را بردند و جراحات سختی بمن زدند و بشهر کابلم بردند. سلطان آنجا چون گزارش مرا دانست، بشهر بلخم فرستاد و سلطان آنجا در آن زمان، داود بن عباس بن ابی اسود بود، در باره من باو خبر دادند که: من از هندوستان بجستجوی دین بیرون آمده و زبان فارسی را آموخته‏ام و با فقهاء و متکلمین مباحثه کرده‏ام. داود بن عباس دنبالم فرستاد و مرا در مجلس خود احضار کرد: و دانشمندان را گرد آورد تا با من مباحثه کنند، من بآنها گفتم: من از شهر خود خارج شده، در جستجوی پیغمبری میباشم که نامش را در کتابها دیده‏ام. گفتند: او کیست و نامش چیست؟ گفتم: محمد است. گفتند: او پیغمبر ماست که تو در جستجویش هستی، سپس شرایع او را از آنها پرسیدم، آنها مرا آگاه ساختند. بآنها گفتم: من میدانم که محمد پیغمبر است ولی نمیدانم او همین کسی است که شما معرفیش میکنید یا نه؟ شما محل او را بمن نشان دهید تا نزدش روم و از نشانه‏ها و دلیلهائی که میدانم از او بپرسم، اگر همان کسی بود که او را میجویم باو ایمان آورم. گفتند: او وفات کرده است صلّی اللَّه علیه و آله. گفتم: جانشین و وصی او کیست؟ گفتند: ابو بکر است. گفتم: این که کنیه او است، نامش را بگوئید، گفتند: عبد اللَّه ابن عثمان است و او را بقریش منسوب ساختند. گفتم: نسب پیغمبر خود محمد را برایم بگوئید، آنها نسب او را گفتند، گفتم: این شخص، آن که من میجویم نیست. آن که من در طلبش هستم، جانشین او، برادر دینی او و پسر عموی نسبی او و شوهر دختر او و پدر فرزندان (نواده‏گان) اوست، و آن پیغمبر را در روی زمین، نسلی جز فرزندان مردیکه خلیفه اوست نمیباشد، ناگاه همه بر من تاختند و گفتند: ای امیر! این مرد از شرک بیرون آمده و بسوی کفر رفته و خون او حلال است. من بآنها گفتم: ای مردم! من برای خود دینی دارم که بآن گرویده‏ام و تا محکمتر از آن را نیابم از آن دست برندارم، من اوصاف این مرد را در کتابهائی که خدا بر پیغمبرانش نازل کرده دیده‏ام و از کشور هندوستان و عزتی که در آنجا داشتم بیرون آمده در جستجوی او برآمدم، و چون از پیغمبری که شما برایم ذکر نمودید تجسس کردم، دیدم او آن پیغمبری که در کتابها معرفی کرده‏اند نیست، از من دست بردارید. حاکم آنجا نزد مردی فرستاد که نامش حسین بن اشکیب بود و او را حاضر کرد، آنگاه باو گفت با این مرد هندی مباحثه کن. حسین گفت: خدا اصلاحت کند. در این مجلس فقها و دانشمندانی هستند که برای مباحثه با او، از من داناتر و بیناترند، گفت: هر چه من میگویم بپذیر، با او در خلوت مباحثه کن و باو مهربانی نما. پس از آنکه با حسین بن اشکیب گفتگو کردم، گفت: کسی را که تو در جستجویش هستی همان پیغمبریست که اینها معرفی کردند، ولی موضوع جانشینش چنان که اینها گفتند نیست. این پیغمبر نامش محمد ابن عبد اللَّه بن عبد المطلب است و وصی و جانشین او علی بن ابی طالب بن عبد المطلب، شوهر فاطمه دختر محمد و پدر حسن و حسین نواده‏گان محمد میباشد. غانم ابو سعید گوید: من گفتم: اللَّه اکبر اینست کسی که من در جستجویش هستم، سپس بسوی‏ داود بن عباس بازگشتم و گفتم: ای امیر: آنچه را میجستم پیدا کردم. و من گواهی دهم که معبودی جز خدا نیست و محمد رسول اوست، او با من خوشرفتاری و احسان کرد و بحسین گفت: از او دلجوئی کن. من بسوی او رفتم و با او انس گرفتم، او هم نماز و روزه و فرائضی را که مورد نیازم بود، بمن تعلیم نمود باو گفتم، ما در کتابهای خود میخوانیم که محمد صلّی اللَّه علیه و آله آخرین پیغمبران بوده و پس از او پیغمبری نیاید و امر رهبری بعد از او با وصی و وارث و جانشین بعد از اوست، سپس با وصی پس از وصی دیگر و فرمان خدا همواره در نسل ایشان جاریست تا دنیا تمام شود. پس وصی وصی محمد کیست؟ گفت: حسن و بعد از او حسین فرزندان محمد صلّی اللَّه علیه و آله‏اند، آنگاه امر وصیت را کشید تا بصاحب الزمان علیه السلام رسید، سپس از آنچه پیش آمده (غیبت امام و ستمهای بنی عباس) مرا آگاه ساخت. از آن زمان من مقصودی جز جستجوی ناحیه صاحب الزمان را نداشتم. عامری گوید: سپس او بقم آمد و در سال ۲۶۴ همراه اصحاب ما (شیعیان) شد و با آنها بیرون رفت تا ببغداد رسید و رفیقی از اهل سند همراه او بود که با او هم کیش بود. عامری گوید: سپس او بقم آمد و در سال ۲۶۴ همراه اصحاب ما (شیعیان) شد و با آنها بیرون رفت تا ببغداد رسید و رفیقی از اهل سند همراه او بود که با او هم‏کیش بود. عامری گوید: غانم بمن گفت: من از اخلاق رفیقم خوشم نیامد و از او جدا شدم. و رفتم تا بعباسیه (قریه‏ئی بوده در نهر الملک) رسیدم. مهیای نماز شدم و نماز گزاردم و در باره آنچه در جستجویش برخاسته بودم، میاندیشیدم که ناگاه شخصی نزد من آمد و گفت: تو فلانی هستی؟- و اسم هندی مرا گفت- گفتم: آری، گفت: آقایت ترا میخواند، اجابت کن. همراهش رهسپار شدم و او همواره مرا از این کوچه بآن کوچه میبرد تا بخانه و باغی رسید، حضرت را در آنجا دیدم نشسته است، بلغت هندی فرمود: خوش آمدی، ای فلان! حالت چطور است؟ و فلانی و فلانی که از آنها جدا شدی چگونه بودند؟ تا چهل نفر شمرد و از یکان یکان آنها احوالپرسی کرد، سپس آنچه در میان ما گذشته بود، بمن خبر داد و همه اینها بلغت هندی بود، آنگاه فرمود: میخواستی با اهل قم حج گزاری؟ عرضکردم: آری، آقای من! فرمود: امسال با آنها حج مگذار و مراجعت کن، و سال آینده حج‏گزار سپس کیسه پولی که در مقابلش بود، پیش من انداخت و فرمود: این را خرج کن، و در بغداد نزد فلانی- نامش را برد- مرو، و باو هیچ مگو. عامری گوید: سپس در قم نزد ما آمد و پس از فتح و پیروزی (رسیدن بمقصود و دیدار امام علیه السلام) بما خبر داد که رفقای ما از عقبه برگشتند، و غانم بطرف خراسان رفت، چون سال آینده شد، بحج رفت و از خراسان هدیه‏ئی برای ما فرستاد و مدتی در آنجا بود و سپس وفات یافت- خدایش بیامرزد-. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۷۵۹ علی بن محمد، و از چندین نفر از اصحاب قمّیان ما، از محمد بن محمد عامری، از ابو سعید غانم هندی روایت کرده است که گفت: من در شهری از شهرهای هند بودم- که مشهور است به کشمیر داخل- (یعنی: کشمیری که داخل است در زمین هند؛ نه آن کشمیری که خارج از زمین هند است) و آشنایانی چند داشتم که همه از طرف دست راست پادشاه بر کرسی‏ها می‏نشستند، و ایشان چهل نفر بودند، و همه ایشان کتاب‏های چهارگانه را که عبارت است از: تورات و انجیل و زبور و صحف ابراهیم، می‏خواندند و ما در میان مردمان حکم می‏کردیم و ایشان را در دینی که داشتند، دانشمند می‏گردانیدیم، و در حلال و حرامی که داشتند، ایشان را فتوا می‏دادیم و همه مردمان از پادشاه و غیر او و آنان که در مرتبه از او پست‏تر بودند، به سوی ما پناه می‏آوردند، و در مسائل به ما رجوع می‏نمودند، پس ذکر رسول خدا صلی الله علیه و آله را جاری کردیم و نامش را مذکور نمودیم و گفتیم که: این پیغمبر که در کتاب‏های آسمانی مذکور است، امرش بر ما پوشیده شده است، و بر ما واجب است که او را تفحّص کنیم و نشانه او را طلب نماییم، و رأی ما متّفق شد (و با یکدیگر اتّفاق نمودیم) بر این‏که من بیرون آیم و پیغمبر و احوال او را از برای ایشان طلب کنم، پس بیرون آمدم و مال بسیاری با من بود و دوازده ماه گشتم تا به کابل نزدیک شدم و گروهی از ترکان به من برخوردند و مرا مانع شدند و بر من غالب آمدند و مال مرا گرفتند و زخم‏های سختی به من رسید و کسی مرا به شهر کابل رسانید و پادشاه کابل چون بر خبر من مطلّع شد، مرا به شهر بلخ فرستاد و در آن وقت، داود بن عبّاس بن ابی اسود، حاکم بلخ بود. پس خبر من به او رسید و به او گفتند که: من به عنوان طلب دین از هند بیرون آمده‏ام و لغت فارسی را آموخته‏ام و با فقها و متکلّمان مباحثه کرده‏ام. داود بن عبّاس به سوی من فرستاد و مرا در مجلس خود حاضر گردانید، و فقها را بر سر من جمع کرد و با من گفت‏وگو کردند. پس من ایشان را اعلام نمودم که من از شهر خویش بیرون آمده‏ام از برای طلب کردن این پیغمبری که ذکر او را در کتاب‏ها یافته‏ام. داود به من گفت که: آن پیغمبر کیست و نامش چیست؟ گفتم: محمد. داود گفت که: آن پیغمبر ما است که تو او را می‏طلبی. من از فقهای شرایع دین، آن حضرت را سؤال کردم و ایشان مرا اعلام کردند، پس به ایشان گفتم که: من می‏دانم محمد، پیغمبر است و نمی‏دانم که آن همین است که شما او را وصف می‏کنید، یا نه؟ پس موضع او را به من اعلام کنید و بگویید که در کجا می‏باشد تا من او را قصد کنم و به نزد او روم و از او سؤال کنم، از علامت‏ها و دلالت‏ها که در نزد من است و آنها را می‏دانم. پس اگر صاحب من باشد که او را طلب کرده‏ام، به او ایمان می‏آورم. گفتند که: آن حضرت علیه السلام از دنیا رفته است. گفتم که: وصیّ و جانشین او کیست؟ گفتند: ابوبکر. گفتم که: نامش را برای من بیان کنید؛ زیرا که این کُنیت او است. گفتند: عبداللَّه پسر عثمان و او را به قریش نسبت دادند. گفتم که: نسب پیغمبر خویش محمد را برای من بیان کنید. پس نسب او را برای من بیان کردند. گفتم که: اینک آن پیغمبری که من او را طلب می‏کنم، نیست پیغمبری که من او را طلب می‏کنم، جانشینش برادر اوست در دین و پسر عموی او در نسب و شوهر دختر او و پدر فرزندان او و این پیغمبر را بر روی زمین فرزندی نیست غیر از فرزندان این مردی که جانشین اوست. غانم می‏گوید که: چون این را شنیدند، به سوی من جستند و گفتند: ایّها الامیر، این مرد از شرک بیرون آمده و داخل کفر شده است، و اینک خونش حلال است. من به ایشان گفتم: ای گروه، من مردی‏ام که دین دارم، و به آن چنگ در زده‏ام و آن را محکم گرفته‏ام و از آن مفارقت نمی‏کنم، تا چیزی را ببینم که از آن قوی‏تر باشد. به درستی که من صفت این مرد را یافتم در کتاب‏هایی که خدا آنها را بر پیغمبرانش فرو فرستاده و جز این نیست که از بلاد هند بیرون آمدم و از عزّتی که در آن بودم، دست برداشتم، به جهت آن‏که او را طلب کنم. و چون از امر پیغمبر شما که شما او را ذکر کردید، تفحص کردم، آن پیغمبری که در کتاب‏ها وصف شده بود، نبود، پس دست از من بردارید. و حاکم به سوی مردی فرستاد که او را حسین بن اشکیب می‏گویند و او را طلبید و چون آمد، به او گفت که: با این مرد هندی مباحثه کن. حسین در جواب حاکم گفت که: خدا تو را به اصلاح آورد، در نزد تو فقها و علما هستند و ایشان به مباحثه کردن با او داناتر و بیناترند. حاکم گفت: با او مباحثه کن؛ چنانچه من به تو می‏گویم و با او خلوت کن و از برای او باریک شو و خوب دل بدار تا درست خاطر نشان او کنی و با او مدارایی و ملاطفت و مهربانی کن و چون به خلوت رفتیم، حسین بن اشکیب به من گفت بعد از آن‏که با یکدیگر گفت‏وگو کرده بودیم و آنچه را بایست که من به او بگویم گفته بودم، و آنچه را که بایست او به من بگوید گفته بود، که آن پیغمبری که تو او را طلب می‏کنی، همین پیغمبری است که این گروه او را وصف کردند و امر در جانشین او چنانچه ایشان گفتند، نیست. این پیغمبر، محمد بن عبداللَّه بن عبدالمطّلب است و وصیّ او، علی بن ابی‏طالب بن عبدالمطّلب است و آن حضرت، شوهر فاطمه دختر محمد صلی الله علیه و آله است و پدر حسن و حسین که دو نبیره محمدند. ابو سعید غانم می‏گوید که: من گفتم: اللَّه اکبر! اینک همان است که من طلب می‏کردم، پس به سوی داود بن عبّاس برگشتم و به او گفتم که: ایّها الامیر، آنچه را که طلب می‏کردم یافتم، و من شهادت می‏دهم که نیست خدایی مگر خدا و این‏که محمد صلی الله علیه و آله رسول خدا است. غانم می‏گوید: پس داود با من نیکی و احسان نمود، و عطا و جائزه داد و به حسین گفت که: او را تفقّد کن و بارجویی نما و از احوالش غافل مشو. غانم می‏گوید: بعد از آن، به سوی حسین رفتم و با او انس گرفتم و مرا دانشمند گردانید در آنچه به آن محتاج بودم؛ از نماز و روزه و سایر واجبات. غانم می‏گوید که: به او گفتم که: ما در کتاب‏های خود می‏خوانیم که محمد صلی الله علیه و آله خاتم پیغمبران است، که پیغمبری بعد از او نیست، و نیز می‏خوانیم که امر امامت بعد از او، با وصیّ و وارث و خلیفه بعد از او است. بعد از آن با وصیّ بعد از وصیّ و پیوسته امر خدا که خلافت است، در فرزندان ایشان جاری است تا دنیا تمام شود. پس وصیّ وصیّ محمد کیست؟ گفت که: امام حسن، بعد از آن امام حسین، پسران محمد. پس امر را راند در باب وصیّت و همه را شمرد تا به حضرت صاحب الزّمان علیه السلام رسید. پس آنچه حادث شده بود از امر غایب شدن، به من اعلام نمود. بعد از آن مرا همّتی نبود مگر طلب کردن ناحیه مقدّسه و منزل آن حضرت و همه همّت من بر آن مقصود شد. راوی می‏گوید: پس غانم به قم آمد و با اصحاب ما نشست در سال شصت و چهارم (و ظاهر این است که دویست، از حدیث افتاده باشد، یا آن‏که به جهت ظهور ذکر، نکرده، چنان که متعارف است که کسور را ذکر می‏کنند و عدد تامّ معلوم معهود را می‏اندازند و این، اظهر است). حاصل مراد آن‏که: غانم در سال دویست و بیست و چهارم در شهر قم بود و با اصحاب ما بیرون رفت تا به بغداد رسید و او را رفیقی بود از اهل سِند که با او بود و به جهت هم مذهبی همراه او شده بود. راوی می‏گوید که: غانم مرا خبر داد و گفت که: بعضی از اخلاق رفیق خود را انکار کردم‏ و از آن خوشم نیامد، پس از او جدا شدم و بیرون رفتم تا به عبّاسیّه رسیدم، «۱» و در کار مهیّا شدن برای نماز و نماز کردن بودم، و من ایستاده و متفکّر بودم در آنچه از برای طلب کردن آن قصد کرده بودم، ناگاه دیدم که کسی به نزد من آمد و گفت: تویی که نامت در هند فلان است؟ گفتم: آری. گفت: آقای خود را اجابت کن که تو را می‏طلبد. من با او روانه شدم و پیوسته مرا در راه‏ها و کوچه‏ها داخل می‏نمود تا آن‏که در خانه و بستانی آمد. ناگاه دیدم که آن حضرت علیه السلام نشسته و به سخن اهل هند فرمود که: «ای فلان، خوش آمدی، حالت چون است؟ و چگونه گذاشتی فلان و فلان و فلان را؟» تا آن‏که همه آن چهل نفر را شمرد و نام برد و مرا از حال ایشان یک به یک سؤال کرد. بعد از آن مرا خبر داد به آنچه آن را جاری ساخته بودیم و همه اینها را به سخن اهل هند می‏فرمود و فرمود که: «اراده کرده‏ای که با اهل قم به حج روی؟» عرض کردم: آری، ای سیّد من. فرمود که: «با ایشان به حج مرو و در این سال برگرد و در سال آینده به حج رو». پس کیسه زری که در پیش رویش بود، به سوی من انداخت و فرمود که: «این را خرجی خویش گردان و در بغداد، در خانه فلان داخل مشو» و آن شخص را نام برد و فرمود که: «او را بر هیچ چیز مطّلع مگردان». راوی می‏گوید که: غانم برگشت به سوی ما و به آن شهری که بودیم، و بعد از آن پیک‏ها به نزد ما آمدند و ما را اعلام کردند که اصحاب ما که به حج رفته بودند، از عقبه برگشتند و به حج نرفتند و غانم به جانب خراسان رفت و چون سال آینده شد، به حج رفت و از طرف خراسان هدیه و سوغاتی به سوی ما فرستاد، و مدّتی در خراسان ماند و در آنجا وفات کرد، خدا او را رحمت کند. __________________________________________________ (۱). و آن عمارت و مسجد بنی‏عبّاس است در سامرّه، و ترجمه آن به قریه عبّاسیّه صورتی ندارد. (مترجم)