→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۱۹۴
حدیث در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ اخْتِلَافِ الْحَدِيث
کتاب فضل العلم · روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام
سند
احمد بن ادريس عن محمد بن عبد الجبار عن الحسن بن علي عن ثعلبه بن ميمون عن زراره بن اعين عن ابي جعفر ع قال :
سَأَلْتُهُ عَنْ مَسْأَلَةٍ فَأَجَابَنِي ثُمَّ جَاءَهُ رَجُلٌ فَسَأَلَهُ عَنْهَا فَأَجَابَهُ بِخِلاَفِ مَا أَجَابَنِي ثُمَّ جَاءَ رَجُلٌ آخَرُ فَأَجَابَهُ بِخِلاَفِ مَا أَجَابَنِي وَ أَجَابَ صَاحِبِي فَلَمَّا خَرَجَ اَلرَّجُلاَنِ قُلْتُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ رَجُلاَنِ مِنْ أَهْلِ اَلْعِرَاقِ مِنْ شِيعَتِكُمْ قَدِمَا يَسْأَلاَنِ فَأَجَبْتَ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا بِغَيْرِ مَا أَجَبْتَ بِهِ صَاحِبَهُ فَقَالَ يَا زُرَارَةُ إِنَّ هَذَا خَيْرٌ لَنَا وَ أَبْقَى لَنَا وَ لَكُمْ وَ لَوِ اِجْتَمَعْتُمْ عَلَى أَمْرٍ وَاحِدٍ لَصَدَّقَكُمُ اَلنَّاسُ عَلَيْنَا وَ لَكَانَ أَقَلَّ لِبَقَائِنَا وَ بَقَائِكُمْ قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع شِيعَتُكُمْ لَوْ حَمَلْتُمُوهُمْ عَلَى اَلْأَسِنَّةِ أَوْ عَلَى اَلنَّارِ لَمَضَوْا وَ هُمْ يَخْرُجُونَ مِنْ عِنْدِكُمْ مُخْتَلِفِينَ قَالَ فَأَجَابَنِي بِمِثْلِ جَوَابِ أَبِيهِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۱۹۳
زرارة بن اعین گوید: یک مسأله از امام باقر (ع) پرسیدم و به من جوابی داد، سپس مردی آمد و همان مسأله را پرسید و به خلاف جوابی که به من داده بود به او جواب داد، پس از آن مرد دیگری آمد و به او جواب سومی داد مخالف آن دو، چون آن دو مرد بیرون شدند گفتم: یا بن رسول الله دو تن عراقی از شیعیان شما آمدند و یک مسأله پرسیدند و به هر کدام جواب دیگری دادی؟
فرمود: ای زرارة، این محققاً برای ما بهتر است و شما را و ما را پایدارتر میکند و اگر همه شما شیعیان یک رأی باشید، مردم به وحدت و اعتقاد شما نسبت به ما پی میبرند، و زندگی ما و شما متزلزل و ناپایدار میشود گوید: پس از آن به امام صادق (ع) گفتم: شما اگر شیعیان خود را بر نوک نیزه و بر آتش برانید، انجام میدهند و با این حال جوابهای مختلف به آنها میدهید؟ گوید:
همان جواب پدرش را به من داد.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۸۴
زراره گوید: از امام باقر (ع) مطلبی پرسیدم و جوابم فرمود، سپس مردی آمد و همان مطلب را از او پرسید و او بر خلاف جواب منش گفت، سپس مرد دیگری آمد و باو جوابی بر خلاف هر دو جواب داد، چون آن دو مرد رفتند، عرضکردم پسر پیغمبر! دو مرد از اهل عراق و از شیعیان شما آمدند و سؤالی کردند و شما هر یک را بر خلاف دیگری جواب دادید!! فرمود: ای زراره این گونه رفتار برای ما بهتر و ما و شما را بیشتر باقی دارد و اگر اتفاق کلمه داشته باشید، مردم متابعت شما را از ما تصدیق میکنند (و اتحاد شما را علیه خود میدانند) و زندگی ما و شما ناپایدار گردد.
زراره گوید سپس بامام صادق (ع) عرضکردم: شیعیان شما چنانند که اگر آنها را بسوی سر نیزه و آتش برانید میروند با این حال از شما جوابهای مختلف میشنوند. آن حضرت هم مانند پدرش بمن جواب داد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۲۲۹
احمد بن ادریس، از محمد بن عبدالجبّار، از حسن بن علی، از ثعلبة بن میمون، از زرارة بن اعیَن، از امام محمد باقر علیه السلام روایت کرده است که گفت: آن حضرت را از مسألهای سؤال کردم و مرا جواب فرمود و بعد از آن، مردی به خدمت آن حضرت آمد و او را از همان مسأله سؤال نمود. حضرت او را جواب فرمود به غیر آنچه مرا جواب فرموده بود. بعد از آن دیگری آمد و او را همان مسأله سؤال کرد و او را جواب داد، به غیر آنچه به من و صاحب من فرموده بود. چون این دو مرد بیرون رفتند، عرض کردم که: یا ابن رسول اللَّه، دو نفر از مردم عراق که از شیعیان شما بودند، آمدند و سؤال کردند و تو هر یک از ایشان را جواب دادی به خلاف آنچه دیگری را به آن جواب فرمودی.
فرمود که: «ای زراره، به درستی که آنچه من کردم، از برای ما بهتر است، و ما و شما را بیشتر باقی میدارد. اگر شما بر یک امر اجتماع کنید و اختلافی در میانه شما نباشد، عامه شما را تصدیق میکنند و میدانند که آن را از ما روایت کردهاید و راست میگویید و از دوستان مایید. و این باعث قلت بقای ما و بقای شما است و ما و شما را به کشتن میدهد». زراره میگوید که: بعد از آن به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم که: اگر شما شیعیان خویش را رو به سنان و نیزه و آتش بفرستید، هر آینه میروند و سر باز نمیزنند، سهل است که ایشان از نزد شما بیرون میروند و در میانه ایشان اختلافی باشد. آن حضرت، مرا جواب داد به مثل جوابی که پدرش فرموده بود.
راویان