الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۳۴۶

علي بن ابراهيم عن المختار بن محمد بن المختار و محمد بن الحسن عن عبد الله بن الحسن العلوي جميعا عن الفتح بن يزيد الجرجاني قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۳۹۷ فتح بن یزید جرجانی گوید: در برگشت من از مکه به خراسان در راه به امام رضا (ع) پیوستم که به عراق سفر می‏کرد، از او شنیدم می‏فرمود: هر که از خدا بپرهیزد محفوظ ماند و هر که از خدا اطاعت کند او را اطاعت کنند، من وسیله‏جوئی عمیقی کردم تا بحضور آن حضرت رسیدم و به او سلام دادم و پاسخ سلام مرا داد فرمود: ای فتح، هر که خدا را خشنود دارد از خشم مخلوق باک ندارد و هر که خدا را به خشم آرد سزد که خدا خشم مردم را بر او بگمارد، و به راستی خالق را نتوان ستود جز بدان چه خودش خود را ستوده است، از کجا توان وصف کرد آنکه را حواس از درکش عاجزند و اوهام نیز به آستان او نرسند، خاطره‏های پر جولان او را محدود نتوانند کرد و دیده‏ها از احاطه به حضرت او وامانند، والا است از آنچه واصفان او را ستوده‏اند و برتر است از هر چه مداحان در بیان مدح او گفته‏اند، دور است در عین نزدیکی و نزدیک است در عین دوری، و او است که در دوری خود نزدیک است و در نزدیکی خود بسیار دور و او است که چگونگی را آفریده و نتوان گفت چگونه است و جایگزینی را تحقق بخشیده و نگویند کجا است، زیرا در آستان او چطور است و کجا است راه ندارند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۱۸۷ جرجانی گوید، در بین راه مراجعتم از مکه و رفتن حضرت ابو الحسن (ع) بعراق با آن حضرت برخورد کردم و از او شنیدم که میفرمود: «هر که از نافرمانی خدا بپرهیزد هیبتش نگهدارند و هر که فرمان خدا برد فرمانش برند» من با ملایمت و لطف بسویش رفتم و چون خدمتش رسیدم سلام کردم، جواب گفت سپس فرمود: ای فتح هر که خدا را خشنود کند باید از خشم مخلوق باک نداشته باشد و هر که خدا را بخشم آورد سزاوارست که خدا خشم مخلوق را بر او مسلط سازد، خدای خالق جز بآنچه خود را ستوده نباید توصیف شود، چگونه توان توصیف نمود آنکه را حواس از درکش ناتوان گشته و اوهام از رسیدنش و خاطرها از تحدیدش و بینائیها از در خود گنجانیدنش، از آنچه واصفان ستایندش بزرگ‏تر و از آنچه مداحیش کنند برتر است، دور است در عین نزدیکی، نزدیک است در عین دوری، پس با وجود دوری نزدیکست و با وجود نزدیکی دور (چون او واجب است و مخلوق ممکن بلندی مقامش از آنها بسیار دور است و چون علم و قدرت و تدبیرش بذرات وجود مخلوق احاطه دارد از هر نزدیکی بآنها نزدیکتر است) او کیفیت را بوجود آورده پس باو کیف گفته نشود و او جایگزینی را آفریده پس نسبت باو «کجاست» گفته نشود زیرا او از چگونگی و جایگزینی بر کنار است. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۴۳۷ علی بن ابراهیم، از مختار بن محمد بن مختار و محمد بن حسن، از عبداللَّه بن حسن علوی هر دو روایت کرده‏اند از فتح بن یزید جُرجانی که گفت: در راه با حضرت امام رضا علیه السلام به هم رسیدیم، در آن هنگام که از مکه معظمه بر می‏گشتیم و به جانب خراسان می‏رفتیم و آن حضرت به سوی عراق تشریف می‏برد، پس شنیدیم از او که می‏فرمود: «هر که از خدا بترسد، همه چیز از او می‏ترسند. و هر کس خدا را اطاعت کند، همه مخلوقات او را اطاعت کنند». پس دقت نمودم و راه ادب و آداب پیمودم که به خدمت آن حضرت مشرف شوم، چون رسیدم و بر آن حضرت سلام کردم، جواب سلام مرا باز داد و فرمود: «ای فتح، هر که خدا را راضی و خشنود گرداند، از ناخشنودی خلق پروا نمی‏کند، و هر که خدا را به خشم آورد، سزاوار آن است که خدا غضب مخلوق را بر او مسلط گرداند. و به درستی که خدا را وصف نمی‏توان نمود، مگر به آنچه خودْ خویش را به آن وصف فرموده، و کجا میسر می‏شود که به وصف در آید آن‏که حواس از دریافتش عاجز و درمانده‏اند و خیال‏ها نمی‏توانند که به او رسند و اندیشه‏ها که از دل سر می‏زنند، قدرت ندارند که حدّی از برایش قرار دهند، و چشم‏ها کندند که به جنابش احاطه نمایند؟ بزرگوارتر است از آنچه وصف کنندگان او را به آن وصف نمودند. و برتر است از آنچه نعت کنندگان در نعت او گفتند. با نزدیکی که دارد، دور شده، و با دوری که دارد نزدیک شده. پس آن جناب با دوری خویش نزدیک است، و با نزدیکی خویش دور است. حقیقت کیفیت و چگونگی را به وجود آورده و کیفیت کرده، پس نمی‏توان گفت که چگونه است و أینیت و کجا بودن را ثبوت داده و أینیت نموده، پس نمی‏توان گفت که در کجا است؛ زیرا که کیفوفیت و أینونیت- که از کیف و أین است- از او بریده و منقطع گردیده».