حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ التَّوْحِيدِ بَابُ النَّوَادِر
کتاب التوحيد · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد بن عيسي عن علي بن النعمان عن سيف بن عميره عمن ذكره عن الحارث بن المغيره النصري قال :
سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى كُلُّ شَيْءٍ هََالِكٌ إِلاََّ وَجْهَهُ فَقَالَ مَا يَقُولُونَ فِيهِ قُلْتُ يَقُولُونَ يَهْلِكُ كُلُّ شَيْءٍ إِلاَّ وَجْهَ اَللَّهِ فَقَالَ سُبْحَانَ اَللَّهِ لَقَدْ قَالُوا قَوْلاً عَظِيماً إِنَّمَا عَنَى بِذَلِكَ وَجْهَ اَللَّهِ اَلَّذِي يُؤْتَى مِنْهُ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۴۱۳
حارث بن مغیره گوید: از امام صادق (ع) پرسش شد از تفسیر قول خدای تبارک و تعالی (۸۸ سوره ۲۸): «هر چیزی نابود است جز وجه او» فرمود: در تفسیر آن چه گویند؟ گفتم: میگویند: نابود میشود هر چیزی جز وجه خدا، فرمود: سبحان الله، گفتار درشتی به زبان آوردند، همانا مقصود از آن همان وجه خدا است که بوسیله آن به سوی خدا روند.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۱۹۵
حارث بن مغیرة گوید از امام صادق (ع) در باره قول خدای تبارک و تعالی (۸۸ سوره ۲۸) «همه چیز نابود است جز وجه خدا» پرسش شد حضرت فرمود: در این باره چه میگویند؟ عرض کردم میگویند همه چیز هلاک شود جز وجه خدا، فرمود منزه است خدا، سخن درشتی گفتند، مقصود از وجه راهی است که بسوی خدا روند.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۴۵۷
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد بن عیسی، از علی بن نعمان، از سیف بن عَمیره، از آنکه او را ذکر کرده، از حارث بن مُغیره نصری روایت کرده است که گفت: از امام جعفر صادق علیه السلام سؤال شد از تفسیر قول خدای عزّوجلّ «کُلُّ شَیْءٍ هالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ» «۱» (که مفسرین آن را ترجمه نمودهاند به چند وجه: اولی آنکه هر چیز فانی است و نیست شونده، مگر ذات او سبحانه. دوم آنکه هر چیز به اعتبار امکان ذاتی فی حد ذاته هالک و معدوم است.
سوم آنکه هر عمل باطل است، مگر آن عمل که به جهت رضای خدا قربة الی اللَّه باشد. چهارم آنکه هر صاحب عملی باطل و ضائع است، مگر آن کس که غرضش در عمل وجه اللَّه باشد. و گفتهاند که تعبیر کردن از ذات، به وجه (که عبارت است از رو) در کلام عرب بسیار است. و نیز تفسیر شده است به اینکه هر چیزی نابود میشود، مگر اصل و حقیقت آن چیز که عبارت از هویت آن است. بنابر آنکه ضمیر در وجهه به شیء که به معنی چیزی است برگردد، و نه آنکه به سوی خدا راجع باشد، چنانچه اکثر علما چنین فهمیدهاند، و ظاهر آیه نیز آن است).
راوی میگوید که: حضرت فرمود که: «سنیان در آن، چه میگویند؟» عرض کردم که میگویند: هر چیزی هلاک میشود، مگر روی خدا. حضرت فرمود: «سبحان اللَّه! پاک و منزه است خدا از امثال این نقایص. هر آینه گفته بزرگی را گفتهاند جز این نیست که مقصود از این وجه، وجه خدا است که مردم از آن رو به خدا میروند». «۲» (و مراد حضرت از وجه مذکور، حضرات معصومیناند که ابواب ایمانند، و مردم را به خدا میرسانند. و از جمله لطایف آنکه، عدد وجه به حساب جمل، چهارده است چون عدد معصومین- صلوات اللَّه و سلامه علیهم اجمعین-). __________________________________________________
(۱). قصص، ۸۸.
(۲). و وجه در لغت، به معنی رو است، و طور و طریقه و برابر و اول روز و آنچه مدد معاش از سلاطین و ملوک متعینمیشود. (مترجم)