الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۳۶۶

احمد بن مهران عن عبد العظيم بن عبد الله الحسني عن علي بن اسباط عن خلف بن حماد عن ابن مسكان عن مالك الجهني قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۴۲۳ مالک جهنی گوید: از امام صادق (ع) پرسیدم از قول خدای تعالی (۶۸ سوره ۱۹): «آیا به یاد نمی‏آورد انسان که ما او را آفریدیم و خود چیزی نبود» گوید که فرمود: نه تقدیر شده بود و نه هست شده بود، گوید: از او پرسیدم از قول خدا (۲ سوره ۷۷): «آیا بر انسان روزگاری گذشته است که در آن چیزی نبوده که یاد شود» فرمود: این در دورانی است که مقدر بوده ولی در یاد نبوده و اسمی نداشته. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۲۰۲ مالک جهنی گوید: امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی (۶۸ سوره ۱۹) «مگر انسان بیاد ندارد که ما او را آفریدیم و هیچ نبود» پرسیدم: فرمود: نه اندازه‏گیری و نه هست شده بود و راجع بقول خدا (اول سوره ۷۷) «آیا بر انسان زمانی از روزگار گذشت که چیز قابل ذکری نبود» پرسیدم فرمود: اندازه‏گیری شده بود ولی قابل ذکر نبود. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۴۷۱ احمد بن مِهران، از عبدالعظیم بن عبداللَّه حسنی، از علی بن اسباط، از خَلف بن حمّاد، از ابن مُسکان، از مالک جُهَنی روایت کرده است که گفت: از امام جعفر صادق علیه السلام سؤال کردم از قول خدای عزّوجلّ: «أَ وَ لا یَذْکُرُ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَمْ یَکُ شَیْئاً» «۲» (و در قرآن به جای «أوَلم یر الانسان»: «أو لا یذکر» واقع است و این اشتباه باید که از غیر راوی اصل، که مالک است، ناشی شده باشد؛ چه تقریر قولی معصوم در حکم قول معصوم است و حمل آن بر اشاره‏ای به سوی مضمون آیه به بعید است). و ترجمه آن بنا بر آنچه در قرآن است، این است که: «آیا نمی‏اندیشد و یاد نمی‏کند آدمی آن‏که ما آفریدیم او را پیش از این و حال آن‏که چیزی نبود». راوی می‏گوید که: حضرت فرمود که: «نه مقدّر بود، و نه مکوّن» (یعنی خدا او را تقدیر __________________________________________________ (۲). نص قرآن سوره مریم، آیه ۶۷ چنین است: «أَوَ لَایَذْکُرُ الْإِنسنُ أَنَّا خَلَقْنهُ مِن قَبْلُ وَ لَمْ یَکُ شَیًا» و در سوره‏یس، آیه ۷۷ چنین است: «أَوَ لَمْ یَرَ الْإِنسنُ أَنَّا خَلَقْنهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِیمٌ مُّبِینٌ». و اندازه نفرموده بود و هستی و وجود نداده بود). و مالک گفت که: از آن حضرت سؤال کردم از تفسیر قول خدای تعالی: «هَلْ أَتی‏ عَلَی الْإِنْسانِ حِینٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ یَکُنْ شَیْئاً مَذْکُوراً» «۱»، یعنی: «آیا آمد (و مراد، این است که به تحقیق آمد) بر آدمی هنگامی از روزگار که نبود چیزی یاد شده؟» (که کسی او را یاد نمی‏نمود)، پس حضرت فرمود که: «مقدّر الوجود بود (که در لوح محفوظ تقدیر وجود او شده بود)، ولیکن مذکور نبود» (و کسی او را یاد نمی‏نمود). __________________________________________________ (۱). انسان، ۱.