الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۴۳۲

محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن ابي يحيي الواسطي عن هشام بن سالم و درست بن ابي منصور عنه قال قال ابو عبد الله ع :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۳۹ امام صادق (ع) فرمود: پیغمبران و رسولان خدا چهار طبقه‏اند: ۱- پیغمبری که تنها برای خود پیغمبری دارد و وظائف شخص خود را از خدا دریافت می‏کند و به دیگری تجاوز ندارد و تکلیف دیگری را معین نمی‏کند. ۲- پیغمبری که در خواب می‏بیند و آواز را می‏شنود و او را (فرشته) به چشم نمی‏بیند و به احدی مبعوث نیست و خود رهبر و امامی دارد چنانچه حضرت ابراهیم امام بود نسبت به لوط (ع). ۳- پیغمبری که در خواب بیند و آواز شنود و فرشته را به چشم بیند و معاینه کند و به یک گروه کم یا بیش مبعوث است چون یونس (ع)، خدا در باره یونس (ع) فرمود (۱۴۷ سوره صافات): «ما او را برای صد هزار بلکه بیشتر فرستادیم» فرماید: سی هزار بیشتر بودند و بر او امامی بود. ۴- آن پیغمبری که هم در خواب بیند و هم آواز شنود و هم در بیداری به چشم بیند و خودش امام است مانند اولو العزم، ابراهیم مدتی پیغمبر بود و امام نبود تا خدا فرمود (۱۲۴ سوره بقره): «به راستی من تو را امام ساختم، عرض کرد: و از نژاد من هم؟ خدا فرمود: فرمان نبوت من به ستمکار نرسد» یعنی هر که صنمی یا بتی پرستیده امام نباشد. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۲۴۵ امام صادق علیه السلام فرمود: پیغمبران و رسولان چهار طبقه باشند: ۱- پیغمبری که تنها برای خودش‏ پیغمبر است و بدیگری تجاوز نمیکند (و خدا بوسیله‏ای وظائف شخصی او را باو میفهماند) ۲- پیغمبری که در خواب میبیند و آواز هاتف را میشنود ولی خود او را در بیداری نمیبیند و بر هیچ کس مبعوث نیست و خود او امام و پیشوائی دارد. چنانچه ابراهیم بر لوط (ع) امام بود ۳- پیغمبری که در خواب میبیند و صدا را میشنود و فرشته را می‏بیند و بسوی گروهی کم یا زیاد مبعوث است مانند یونس، خدا باو فرماید: (۱۴۷ سوره ۳۷) «ما او را بسوی صد هزار نفر بلکه بیشتر فرستادیم» امام فرمود: مقدار بیشتر سی هزار بود و یونس را پیشوائی بود (که جناب موسی باشد و او شریعت موسی را ترویج میکرد) ۴- پیغمبری که در خواب میبیند و صدا را میشنود و در بیداری میبیند و او امام است مانند پیغمبران اولو العزم، ابراهیم (ع) مدتی پیغمبر بود و امام نبود تا خدا فرمود: (۱۲۴ سوره ۲)» من ترا امام مردم قرار دادم ابراهیم گفت از فرزندان من هم؟» خدا فرمود «پیمان من بستمکاران نرسد» کسی که غیر خدا یا بتی را پرستیده امام نگردد. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۵۴۹ محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از ابو یحیی واسطی، از هشام بن سالم و دُرست بن ابی منصور، از او روایت کرده‏اند که گفت: امام جعفر صادق علیه السلام فرمود که: «انبیا و رسولان، بر چهار طبقه‏اند: اول، پیغمبری است که خبر داده می‏شود در باب احکام و بر نفس خویش، بر سبیل الهام و پیغمبر خود است (که در او انحصار دارد)، و از خود به غیر تجاوز نمی‏کند. دوم، پیغمبری است که اوامر و نواهی، در عالم خواب به او می‏رسد (یا فرشته را در خواب می‏بیند)، و او از او در بیداری می‏شنود، ولیکن او را معاینه نمی‏بیند (که با یکدیگر روبه‏رو شوند و هر یک به چشم خود دیگری را ببیند)، و به سوی کسی مبعوث نشده و بر او امامی گماشته که پیشوای اوست که در تمام امور، به او اقتدا می‏کند، «۱» چون امامت ابراهیم علیه السلام بر لوط. و سوم، پیغمبری است که در خواب می‏بیند آنچه را که مذکور شد، و در بیداری آواز __________________________________________________ (۱). چه امام، در اصل، رشته، یا چوبکی است که بنّایان با آن بنا را راست دارند. (مترجم) را می‏شنود، و فرشته را معاینه می‏بیند، و خدا او را به سوی گروهی فرستاده؛ خواه آن گروه کم باشند و خواه بسیار، چون یونس و خدا در باب یونس فرموده: «وَ أَرْسَلْناهُ إِلی‏ مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ یَزِیدُونَ» «۱»، یعنی: فرستادیم او را- یعنی یونس را- دیگر باره، بعد از بیرون آمدن از شکم ماهی به سوی صد هزار کس، یا زیاده از آن بودند». و حضرت علیه السلام فرمود که: «سی هزار از صد هزار زیاده بودند (و آن‏که گفته که، یعنی گفتیم به یونس که: مخیّری در رفتن به سوی گروهی که صد هزار نفرند، یا به سوی جمعی که از آن بیشترند، خلاف ظاهری را مرتکب شده، و در باب تردیدی که مفاد لفظ اوست، که در آیه وقوع یافته، وجوه بسیار گفته‏اند، و اقوی و اظهر آنها، این است که از برای ابهام باشد. و این کلام، اشاره است به کثرت عدد ایشان در رأی العین)، و بر آن حضرت امامی گماشته بود که به او اقتدا می‏نمود. و چهارم، آن است که در خواب می‏بیند، و در بیداری آواز را می‏شنود، و فرشته را معاینه می‏بیند، و حال آن‏که او امام است، چون پیغمبران اولوالعزم (که به معنی صاحبان صبر و ثبات و جدّ و جهد است و ایشان، اصحاب شریعت‏های تازه‏اند که در تأسیس و تقریر آنها سعی تمام نموده‏اند، و بر تحمل مشقت‏ها و جهاد و مقاتله و آزار کشیدن از سفیهان امت، مراسم صبر و شکیبایی به تقدیم رسانیده‏اند. و آنها پنج‏اند: نوح و ابراهیم و موسی و عیسی و محمد- صلوات اللَّه علیه و علیهم- چنانچه بیاید). و حضرت ابراهیم علیه السلام پیغمبر بود و امام نبود، تا آن‏که خدا به او فرمود که: «إِنِّی جاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِماماً»، یعنی: «به درستی که من گرداننده‏ام تو را از برای مردمان پیشوایی در دین» (که همه به تو اقتدا نمایند). «قالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی»، یعنی: «ابراهیم به خدا عرض کرد که: و بعضی از فرزندان و نبیرگان مرا نیز امام گردان». «قالَ لا یَنالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ» «۲»، یعنی: حق تعالی در جواب ابراهیم فرمود که: نمی‏رسد عهد من (که امامت است) به ستم‏کاران». و حضرت صادق علیه السلام فرمود: «یعنی هر که صنم و وثنی را پرستش نمود، امام نمی‏باشد». «۳» __________________________________________________ (۱). صافات، ۱۴۷. (۲). بقره، ۱۲۴. (۳). و صنم و وَثَن- به تحریک- هر دو، بت است و فرق میان آن دو، آن است که صنم، آن است که صورتی داشته باشد و وثن، آن است که او را جثّه‏ای باشد؛ خواه آن جثّه از چوب باشد و خواه از سنگ و خواه از مس باشد و خواه از طلا و نقره یا جوهر. (مترجم)