الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۴۶۴

محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن الحسن بن محبوب عن هشام بن سالم عن زراره قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۶۱ زرارة گوید: به امام باقر (ع) گفتم: به من خبر بده که آیا شناختن امام از شما بر همه خلق واجب است؟ فرمود: به راستی خدای عز و جل محمد (ص) را به همه مردم رسول فرستاده و او حجت خدا است بر همه خلق روی زمین، هر که ایمان به خدا دارد و به محمد رسول خدا (ص)، و پیروی از او کند و او را تصدیق نماید معرفت امام از ما هم بر او واجب است، و هر که ایمان به خدا و رسولش ندارد و پیرو او نیست و او را باور ندارد و حق خدا و پیغمبر را نشناسد چطور معرفت امام بر او واجب باشد با اینکه او ایمان به خدا و رسول او ندارد، و حق آنها را نمی‏شناسد. گوید: گفتم: پس چه می‏فرمائید در باره کسی که ایمان به خدا و رسولش دارد و رسول خدا (ص) را در همه آنچه خدا بدو فرستاده تصدیق کند، بر اینان حق شما واجب است؟ فرمود: آری، مگر اینان نیستند که فلان و فلان را می‏شناسند؟ گفتم: چرا، فرمود: نظرت این است که خدا همان کسی است که معرفت اینان را در دلشان انداخته به خدا معرفت آنها را در دلشان نیانداخته مگر شیطان، نه بخدا حق ما را خدای عز و جل به مؤمنان الهام کرده است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۲۵۶ زرارة گوید: بامام باقر (ع) عرض کردم: بمن بفرمائید که آیا معرفت امام از شما خانواده بر تمام خلق واجبست؟ فرمود: خدای عز و جل محمد (ص) را بر تمام مردم بعنوان رسول و حجت خدا بر همه خلقش در روی زمین مبعوث فرمود، پس هر که بخدا ایمان آورد و بمحمد رسول خدا (ص) ایمان آورد و پیرویش کند و تصدیقش نماید معرفت امام از ما خانواده بر او واجبست و کسی که بخدا و رسولش ایمان نیاورد و از او پیروی نکند و تصدیقش ننماید و حق خدا و رسولش را نشناسد، چگونه معرفت امام بر او واجب باشد در صورتی که بخدا و رسولش ایمان نیاورده و حق آنها را نشناخته است (بلکه بر او واجبست اولا خدا و رسولش را بشناسد و از رسول پیروی کند) عرض کردم: پس چه میفرمائید در باره کسی که بخدا و رسولش ایمان آورده و پیغمبر را نسبت بآنچه خدا بر او نازل کرده باور دارد، بر چنین اشخاص حق معرفت شما لازمست؟ فرمود: آری مگر اینان (عامه و اهل سنت) بفلان و فلان (ابو بکر و عمر) معرفت ندارند؟ عرض کردم: چرا (از سؤال حضرت استفاده می‏شود که هر کس بخدا و رسولش ایمان آورد لازمست برای جانشینی پیغمبر و حفظ و ترویج شریعت به پیشوائی معتقد شود، چنانچه اهل سنت هم این قاعده را قبول دارند ولی آنها در تعیین امام و خلیفه باشتباه‏ رفته‏اند) امام فرمود: مگر عقیده داری که خدا معرفت فلان و فلان را در دل ایشان انداخته است؟ بخدا آن را کسی جز شیطان در دل ایشان نینداخته است، نه بخدا، حق ما را کسی جز خدا بمؤمنین الهام نکند (یعنی ای زرارة این را هم بدان که معرفت ما گوهریست ربانی و توفیقی است الهی که جز بمردم سالم و پاک فطرت نرسد، چنانچه پیروی از پیشوایان ناحق عقیده‏ایست شیطانی که در اثر خبث باطن نصیب افراد دیگری گردد). محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۵۶۹ محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از حسن بن محبوب، از هشام بن سالم، از زراره روایت کرده است که گفت: به خدمت امام محمد باقر علیه السلام عرض کردم که: مرا خبر ده که آیا شناختن امامی که از شما اهل بیت باشد، بر همه خلائق واجب است؟ حضرت فرمود که: «خدای عزّوجلّ محمد صلی الله علیه و آله را به سوی همه مردمان مبعوث فرمود، تا آن‏که رسول و حجتی باشد از برای خدا بر تمام خلق در زمین، که سکنی دارند. پس هر که به خدا ایمان آورد و به محمد (که رسول خداست صلی الله علیه و آله) ایمان آورد، و او را پیروی کند و تصدیق نماید، معرفت امامی که از ما باشد، بر او واجب است. و هر که به خدا ایمان نیاورده، و بر رسول خدا نگرویده، و او را پیروی ننموده و تصدیق نکرده، و حق خدا و رسول را نشناخته، چگونه معرفت امام بر او واجب است؟ با آن‏که به خدا و رسول خدا ایمان ندارد، و حق ایشان را نمی‏شناسد» (چه معرفت امام، فرع معرفت ایشان است و آنچه اوّلًا و بالذات واجب است، معرفت خدا و رسول و ایمان به ایشان است، و بعد از آن، معرفت امام علیه السلام واجب می‏شود). زراره می‏گوید که عرض کردم: پس چه می‏فرمایی در باب کسی که به خدا و رسول خدا ایمان می‏آورد، و رسول خدا را تصدیق می‏کند در تمام آنچه خدا بر او فرو فرستاده، آیا بر این گروه واجب است که شما را چنانچه باید بشناسد؟ (یعنی با این حال به سوی امام چه حاجت است؟ و گویا زراره قول امام علیه السلام را که پیغمبر را تصدیق کند، حمل نموده بر تصدیق اجمالی به آنچه آن حضرت آورده، و لهذا تصدیق تفصیلی را مورد سؤال کرده از احتیاج به امام، با این حال سؤال کرد). و حضرت اشاره به جهت احتیاج فرمود و فرمود که: «آری. آیا چنین نیست که این گروه مخالفان فلان و فلان را بشناسد و اعتقاد به خلافت و امامت اینها داشته باشند؟» عرض کردم: بلی. فرمود که: «آیا گمان داری که خدا کسی است که معرفت این خلفای جور را در دل‏های ایشان افکنده باشد؟ به خدا سوگند، که این را در دل‏های ایشان نینداخته، مگر شیطان؛ چه این عارفان تصدیق را داشتند و شیطان ایشان را گمراه گردانید تا آن‏که کردند آنچه کردند (پس صاحب تصدیق از اضلال شیطان، ایمن نیست و باید که امامی باشد که در مقابل ضلالت آن ملعون، مردم را هدایت فرماید. و می‏تواند که سؤال زراره در مرتبه دوم از وجود امام و وجوب معرفت او باشد، بر هر که ایمان به خدا و رسول آورد تا روز قیامت. و سؤال اول از حال گذشتگان باشد و جواب حضرت محمول باشد بر این‏که همه امت اتفاق دارند بر وجوب وجود امام، مگر آن‏که مخالفان در تعیین آن خطا و غلط کرده‏اند به علت اغوای شیطان. و مؤید این وجه است آنچه حضرت در آخر حدیث فرمود که:) به خدا سوگند که به مؤمنین حق ما را کسی الهام نکرده، مگر خدای عزّوجلّ».