حدیث امام على (ع) درباره مردم , دانش و دانايى , نادانى در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم باب أَصْنَافِ النَّاس
کتاب فضل العلم · روایت شده از امام على عليه السلام
سند
علي بن محمد عن سهل بن زياد و محمد بن يحيي عن احمد بن محمد بن عيسي جميعا عن ابن محبوب عن ابي اسامه عن هشام بن سالم عن ابي حمزه عن ابي اسحاق السبيعي عمن حدثه ممن يوثق به قال سمعت امير المومنين ع يقول :
إِنَّ اَلنَّاسَ آلُوا بَعْدَ رَسُولِ اَللَّهِ ص إِلَى ثَلاَثَةٍ آلُوا إِلَى عَالِمٍ عَلَى هُدًى مِنَ اَللَّهِ قَدْ أَغْنَاهُ اَللَّهُ بِمَا عَلِمَ عَنْ عِلْمِ غَيْرِهِ وَ جَاهِلٍ مُدَّعٍ لِلْعِلْمِ لاَ عِلْمَ لَهُ مُعْجَبٍ بِمَا عِنْدَهُ قَدْ فَتَنَتْهُ اَلدُّنْيَا وَ فَتَنَ غَيْرَهُ وَ مُتَعَلِّمٍ مِنْ عَالِمٍ عَلَى سَبِيلِ هُدًى مِنَ اَللَّهِ وَ نَجَاةٍ ثُمَّ هَلَكَ مَنِ اِدَّعَى وَ خََابَ مَنِ اِفْتَرىََ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۹۳
امیر المؤمنین (ع) میفرمود: مردم پس از رسول خدا به سه مرجع رو کردند:
۱- به عالمی که از طرف خدا رهبری شده و خدا بدان چه دانسته او را از دانش دیگران بینیاز ساخته.
۲- به نادانی که مدعی دانش است و علمی ندارد بدان چه در دست دارد خودبین است و دنیا او را فریفته و او دیگران را فریفته.
۳- به کسی که علم از عالم راه حق و هدایت شده از خدا آموخته و ناجی است، سپس مدعی ناحق هلاک است و هر کس
افتراء بندد نومید است.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۴۱
امیر مؤمنان علیه السلام میفرمود: پس از رسول خدا (ص) مردم بسه جانب روی آوردند:
۱- بعالمی که رهبری خدائی داشت و خدا او را بآنچه میدانست از علم دیگران بینیاز ساخته بود (قطعا این عالم خود آن حضرت بود و آن مردم سلمان و مقداد و ابو ذر و امثال آنها) ۲- بنادانی که مدعی علم بود و علم نداشت، بآنچه در دست داشت مغرور بود، دنیا او را فریفته بود و او دیگران را ۳- بدانش آموزی که دانش خود را از عالمی که در راه هدایت خدا و نجاة گام برداشته پس آنکه ادعا کرد هلاک شد و آنکه دروغ بست نومید گشت.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۱۴۵
علی بن محمد، از سهل بن زیاد و محمد بن یحیی، از احمد بن محمد بن عیسی، همه از ابن محبوب، از ابی اسامه، از هشام بن سالم، از ابوحمزه، از ابو اسحاق سبیعی، از آنکه او را حدیث کرده، از کسانی که اعتماد بر ایشان میباشد، روایت کردهاند که گفت: شنیدم از امیر المؤمنین علیه السلام که میفرمود: «مردم بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله بازگشتند به سوی سه کس: یکی عالمی که بر هدایت است از جانب خدا، که خدا او را غنی و بینیاز گردانیده به آنچه دانسته از علم غیر خویش، و دیگر، جاهلی که ادعای علم میکند و او را هیچ علمی نیست و به آنچه در نزد اوست او را خوش میآید. به حقیقت که دنیا او را فریفته و او غیر خویش را فریفته است، و دیگری، متعلمی که تعلیم گرفته از عالمی که بر راه راست است، از جانب خدا و بر نجات از عذاب آخرت بعد از آنکه ادعای باطل نمود به هلاکت رسید و آنکه دروغ به هم بافت، نا امید گردید».
راویان
علي بن محمدسهل بن زيادمحمد بن يحيياحمد بن محمد بن عيسيابن محبوبابي اسامههشام بن سالمابي حمزهابي اسحاق السبيعيممن يوثقامير المومنين