الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۶۳۴

حدیث در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة‏ بَابٌ فِيهِ ذِکْرُ الصَّحِيفَةِ وَ الْجَفْرِ وَ الْجَامِعَةِ وَ مُصْحَفِ فَاطِمَةَ ع‏

کتاب الحجة · روایت شده از امام على عليه السلام

سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن ابن محبوب عن ابن رياب عن ابي عبيده قال :

سَأَلَ‏ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنِ‏ اَلْجَفْرِ فَقَالَ هُوَ جِلْدُ ثَوْرٍ مَمْلُوءٌ عِلْماً قَالَ لَهُ‏ فَالْجَامِعَةُ قَالَ تِلْكَ صَحِيفَةٌ طُولُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعاً فِي عَرْضِ اَلْأَدِيمِ مِثْلُ فَخِذِ اَلْفَالِجِ فِيهَا كُلُّ مَا يَحْتَاجُ اَلنَّاسُ إِلَيْهِ وَ لَيْسَ مِنْ قَضِيَّةٍ إِلاَّ وَ هِيَ فِيهَا حَتَّى أَرْشُ اَلْخَدْشِ قَالَ‏ فَمُصْحَفُ‏ فَاطِمَةَ ع‏ قَالَ فَسَكَتَ طَوِيلاً ثُمَّ قَالَ إِنَّكُمْ لَتَبْحَثُونَ عَمَّا تُرِيدُونَ وَ عَمَّا لاَ تُرِيدُونَ‏ إِنَ‏ فَاطِمَةَ مَكَثَتْ بَعْدَ رَسُولِ اَللَّهِ ص‏ خَمْسَةً وَ سَبْعِينَ يَوْماً وَ كَانَ دَخَلَهَا حُزْنٌ شَدِيدٌ عَلَى‏ أَبِيهَا وَ كَانَ‏ جَبْرَئِيلُ ع‏ يَأْتِيهَا فَيُحْسِنُ عَزَاءَهَا عَلَى‏ أَبِيهَا وَ يُطَيِّبُ نَفْسَهَا وَ يُخْبِرُهَا عَنْ‏ أَبِيهَا وَ مَكَانِهِ وَ يُخْبِرُهَا بِمَا يَكُونُ بَعْدَهَا فِي ذُرِّيَّتِهَا وَ كَانَ‏ عَلِيٌّ ع‏ يَكْتُبُ ذَلِكَ فَهَذَا مُصْحَفُ‏ فَاطِمَةَ ع‏

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۲۴۱ ابو عبیده گوید: برخی از اصحاب از امام صادق (ع) از جفر پرسید، در پاسخ فرمود: آن پوست گاوی است که پر است از علم و دانش، به آن حضرت عرض کرد: پس جامعه چیست؟ فرمود: آن یک طوماری است که هفتاد ذراع درازا دارد در پهنای یک پوست ساخته شده مانند ران یک شتر تنومند دو کوهان که هر چه مردم نیاز دارند در آن است و هیچ قضیه‏ای نیست مگر اینکه در آن است تا برسد به غرامت خراش در تن. عرض کرد: پس مصحف فاطمه (ع) چیست؟ راوی گوید: مدتی دراز دم فرو بست و سپس فرمود: شما از آنچه می‏خواهید یا نمی‏خواهید کاوش می کنید و پژوهش می‏نمائید، حق این است که فاطمه (ع) پس از رسول خدا (ص) هفتاد و پنج روز زنده بود و اندوه فراوانی از مرگ پدرش در دل داشت و جبرئیل می‏آمد و او را سر سلامتی می‏داد و در مرگ پدر تسلیت می‏گفت و او را خوشدل می‏داشت و از پدرش و جایگاهوی به او گزارش می‏داد و از آنچه پس از وی برای ذریه‏اش پیش آید به او خبر می‏داد و علی (ع) آنها را می‏ نوشت، این موضوع مصحف فاطمه (ع) است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۳۴۸ ابو عبیده گوید: یکی از شیعیان از حضرت صادق علیه السلام راجع بجفر پرسید، حضرت فرمود: جفر پوست گاویست پر از علم، عرضکرد: جامعه چیست؟ فرمود: طوماریست بطول هفتاد ذراع و عرض‏ یک پوست مانند ران شتر فربه که تمام احتیاجات مردم در آن نوشته است، (یعنی نوشته‏ها در آنست نه آنکه روی خود آن پوست نوشته باشد- مرآت) همه قضایا حتی جریمه خراش در آنجا هست، عرضکرد: مصحف فاطمه چیست؟ حضرت مدتی سکوت کرد و سپس فرمود: شما از آنچه میخواهید و نمیخواهید بحث میکنید (یعنی بعضی از پرسشهایت بقصد فهمیدن نیست یا بدردت نمیخورد) همانا فاطمه بعد از پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله هفتاد و پنج روز در دنیا بود و از فراق پدر اندوه بسیاری داشت و جبرئیل علیه السلام می‏آمد و او را در مرگ پدر تسلیت میداد و خوشدل میساخت و از احوال و مقام پدرش خبر میداد و سرگذشت اولادش را پس از او برایش میگفت و علی علیه السلام اینها را مینوشت و آن نوشته‏ها مصحف فاطمه علیها السلام است. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۷۶۵ محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از ابن رئاب، از ابو عُبیده روایت کرده است که گفت: بعضی از اصحاب ما امام جعفر صادق علیه السلام را سؤال کرد از جفر. حضرت فرمود که: «جفر، پوست گاوی است که پر است از علم». سائل عرض کرد که: جامعه را نیز بیان فرما که چیست؟ فرمود که: «جامعه صحیفه‏ای است که طول آن، هفتاد ذراع است و عرضش به قدر عرض پوست گاو است، و مانند ران شتر تنومند دو کوهانی است (یعنی: چون پیچیده شود ضخامت آن به قدر ضخامت این می‏شود). و در آن است هر چه مردمان به آن احتیاج داشته باشند. و هیچ حکمی نیست مگر آن‏که در آن مذکور است؛ حتّی دیه خراش». سائل عرض کرد که: مصحف فاطمه را نیز تفسیر فرما. حضرت مدّتی طولانی سکوت نمود، بعد از آن فرمود که: «شما تفحّص و کاوش می‏کنید از آنچه می‏خواهید و از آنچه نمی‏خواهید (یعنی: بحث می‏کنید از آنچه دانستن آن ضرور باشد و به کار شما آید، و از آنچه دانستن آن ضرور نیست و به کار شما نیاید). به درستی که فاطمه علیها السلام، بعد از وفات رسول خدا صلی الله علیه و آله، هفتاد و پنج روز در دنیا ماند، و آن حضرت را اندوه سختی بر وفات پدر بزرگوارش رخ نموده بود، و جبرئیل علیه السلام به نزد او می‏آمد و او را بر مصیبت پدرش تسلّی می‏داد، به وضع خوبی و دل او را خوش می‏داشت، و او را خبر می‏داد از پدرش و از قرب و منزلت و جاه و مرتبت آن حضرت در نزد حضرت عزت، و خبر می‏داد او را به آنچه بعد از او و ذریّه آن حضرت خواهد بود، و علی علیه السلام آن را می‏نوشت و مصحف فاطمه علیها السلام این است».

راویان