الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۰۰۹

عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن عبد العظيم بن عبد الله الحسني قال حدثني ابو جعفر ص قال سمعت ابي يقول سمعت ابي موسي بن جعفر ع يقول :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۱۵۵ از امام محمد تقی (ع)، که شنیدم پدرم می‏فرمود که: شنیدم پدرم موسی بن جعفر می‏فرمود که: عمرو بن عبید خدمت امام صادق (ع) رسید، و چون سلام کرد و نشست، این آیه را خواند (۳۲ سوره نجم): «آن کسانی که کناره می‏کنند از گناهان کبیره و از هرزگیها» سپس دم بست، پس امام صادق (ع) به او فرمود: چه تو را خاموش کرد؟ گفت: من می‏خواهم گناهان کبیره را از روی قرآنِ خدا عز و جل بشناسم، امام فرمود: آری، ای عمرو. ۱- بزرگ‏ترین گناهان کبیره: شرک به خدا است، خدا می‏فرماید (۷۲ سوره مائده): «هر که به خدا شرک آورد خدا بهشت را بر او حرام کرده است». ۲- و پس از آن نومیدی از رحمت خدا است، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۷۸ سوره یوسف): «به راستی که نومید نشود از رحمت خدا جز مردمی که کافر باشند». ۳- و سپس ایمنی از مکر و عقوبت خداوند، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۹۹ سوره اعراف): «ایمن نشود از مکر خدا جز مردمی زیانکار». ۴- و از آنها است عقوق و ناسپاسی حق پدر و مادر، زیرا خدا سبحانه، عاقّ را جبّار و شقی مقرر ساخته است (اشاره است به قول خدا تعالی در حکایت از عیسی ع (۳۲ سوره مریم): «و نیکی به مادرم و خدا مرا جبّار و شقی نساخته است». ۵- و قتل نفسی که خدا او را محترم ساخته، جز به قانونِ حق الهی، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۹۳ سوره نساء): « [هر کس بکشد مؤمنی را عمداً] سزای او دوزخ است و در آن جاوید بماند [و خدا بر او خشم کند و او را لعنت کند و برای او عذابی بزرگ فراهم سازد و ظاهر آیه این است که تعمّد در برابر خطا است که در آیه قبل حکم آن را بیان کرده است‏]». ۶- و متّهم کردن زنِ پارسا به زنا، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۲۳ سوره نور): « [به راستی آنها که نسبت دهند زنانِ عفیف مؤمنه را به زنا] لعنت شوند در دنیا و آخرت و برای آنها است عذاب بزرگی». ۷- و خوردن مال یتیم، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۱۰ سوره نساء): «آن کسانی که مال یتیمان را به ناحق و از ستم می‏خورند (مقصود: هر گونه تصرّف ناروا است) همانا شکمهای خود را پر از آتش می‏کنند و محققاً به دوزخ آتش می‏گیرند و شعله‏ور می‏شوند». ۸- و فرار از جبهه جهاد، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۱۶ سوره انفال): «هر که در روز نبرد، پشت بدانها (یعنی دشمنان اسلام) دهد جز برای اینکه به قصد تغییر وضع جنگ باشد یا برای پیوستن به دسته دیگر از جنگجویان اسلامی و کمک به آنها باشد محققاً به خشم خدا گرفتار شده و جای او دوزخ است و چه بد سرانجامی است». ۹- و خوردن ربا، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۲۷۷ سوره بقره): «آن کسانی که می‏خورند ربا را بر نمی‏خیزند جز چنانچه از جا برخیزد آن کسی که شیطان او را با مس خود مخبط و دیوانه کرده است». ۱۰- و سحر و جادو، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۱۰۲ سوره بقره): « [و پیروی کردند آنچه شیاطین در ملک سلیمان تلاوت می‏کردند سلیمان کفر نورزید ولی شیاطین کفر ورزیدند و به مردم سحر و جادو را آموختند و آنچه را که بر آن دو فرشته به نام هاروت و ماروت نازل شد و به کسی نیاموختند تا به او گفتند همانا ما آزمایش هستیم مبادا کافر شوی و از آنها آموختند آنچه را که به وسیله آن میان مرد و همسرش جدائی می‏انداختند و آنها به احدی زیان رسان نبودند به وسیله آن جز به اذن خدا و می‏آموختند آنچه را بدانها زیان می‏زد و سودشان نمی‏داد] و به حقیقت دانستند هر آن کس که خریدار سحر و جادو است در آخرت بهره‏ای ندارد». ۱۱- زنا کردن است، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۶۹ سوره فرقان): « [و آن کسانی که نمی‏خوانند با خدا معبود دیگری را و نمی‏کشند کسی را که خدا حرام کرده جز به حق و زنا نمی‏کنند] و هر که این کار کند سزای گناهِ خود بیند (۷۰) عذابش در قیامت دو چندان باشد و به خواری در آن عذاب جاویدان بماند». ۱۲- سوگندِ دروغ در راه نابکاری و تبهکاری، زیرا خدا عز و جل فرماید (۷۷ سوره آل عمران): «آنها که بفروشند پیمان با خدا و سوگندهای خود را به بهای اندکی آنان را در سرای دیگر بهره‏ای نیست». ۱۳- غلول، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۱۶۱ سوره آل عمران): «هر که از غنیمت دزدی کند روز قیامت او را با آنچه دزدیده به عرصه محشر آورند». ۱۴- منع زکاةِ واجب، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۳۵ سوره توبه): « [آیا کسانی که گرویدید به راستی بسیاری از احبار (یهود) و رهبانان (نصاری) هر آینه می‏خورند مال مردم را به مفت و باز می‏دارند از راه خدا و آن کسانی که گنج می‏کنند طلا و نقره را و در راه خدا آن را خرج نمی‏کنند به آنها مژده عذابی دردناک بده (۳۶) روزی باشد که آنها را در آتشِ دوزخ تافته کنند] و به آنها پیشانی و پهلو و پشت آنان را داغ کنند [و به آنها گویند این است که برای خود گنج کردید پس بچشید عذابی را که خود برای خود گنج و آماده ساختید». ۱۵ و ۱۶- گواهی به ناحق و کتمانِ گواهی به حق، زیرا خدا می‏فرماید (۲۸۳ سوره بقره): «هر که کتمان کند آن گواهی را راستش این است که دلش گنهکار است». ۱۷- شرب خمر، زیرا خداوند از آن نهی کرده چنانچه از پرستش بتها نهی کرده. ۱۸ و ۱۹- ترک نماز عمداً یا ترک آنچه خدا فرض کرده است (برای نماز) زیرا رسول خدا (ص) فرمود: هر که عمداً نماز را ترک کند، از تعهّد خدا و تعهّد رسول خدا (ص) بی‏زار است. ۲۰ و ۲۱- عهدشکنی و قطع رحم، زیرا خدا عز و جل می‏فرماید (۲۵ سوره رعد): « [آن کسانی که پیمانِ خدا را پس از بستن آن می‏شکنند و قطع رحم می‏کنند آنچه خدا به وصل آن فرمان داده است و در زمین فساد می‏کنند] آنانند که برای آنها است لعنت و برای آنها است بدی خانه آخرت». گوید: عمرو از خانه امام (ع) بیرون آمد و شیون به گریه بلند داشت و می‏گفت: هلاک است هر که به رأی خود فتوی دهد و با شما در علم و فضل منازعه کند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۳۸۹ عبد العظیم بن عبد اللَّه حسنی گوید: امام جواد صلوات اللَّه علیه فرمود: از پدرم شنیدم که فرمود. از پدرم موسی بن جعفر علیهما السّلام شنیدم میفرمود: عمرو بن عبید نزد امام صادق علیه السّلام آمد چون سلام کرد و نشست این آیه را خواند: «کسانی که از گناهان کبیره و زشتکاریها دوری گزینند ۳۲ سوره ۵۳» سپس از سخن باز ایستاد. امام صادق علیه السّلام باو فرمود: چرا سکوت کردی؟ گفت: دوست دارم گناهان کبیره را از کتاب خدای عز و جل بدانم. فرمود: آری، ای عمرو. (۱) بزرگترین گناهان کبیره شرک بخداست که خدا میفرماید: «کسی که شرک بخدا آورد، خدا بهشت را بر او حرام کرده است، ۷۲ سوره ۵». (۲) و بعد از آن نومیدی از رحمت خداست، زیرا خدای عز و جل میفرماید: «کسی جز مردم کافر از رحمت خدا نومید نشود ۷۸ سوره ۱۲». (۳) و پس از آن ایمنی از مکر (عذاب و مهلت) خداست، زیرا خدای عز و جل میفرماید: «کسی از مکر خدا ایمن نشود مگر مردم زیانکار ۹۹ سوره ۷». (۴) و از گناهان کبیره است. عقوق والدین، زیرا خدای سبحان عاق والدین را زور گوی با شقاوت مقرر فرموده (در آیه ۳۲ سوره ۱۹). (۵) قتل نفسی که خدا آن را محترم دانسته مگر بحق (در مورد قصاص) زیرا خدای عز و جل میفرماید «کیفر او دوزخست و در آن جاودان باشد ... تا آخر آیه ۹۳ سوره ۴». (۶) متهم ساختن زن پاکدامن بزنا، زیرا خدای عز و جل میفرماید: «آنها در دنیا و آخرت لعنت شده و عذاب بزرگی دارند ۲۳ سوره ۲۴». (۷) خوردن مال یتیم، زیرا خدای عز و جل (در باره کیفر آنها) میفرماید: «آنها در شکمهای خویش آتش فرو میبرند و بآتشی افروخته درون میشوند ۱۰ سوره ۴». (۸) فرار از جهاد، زیرا خدای عز و جل میفرماید: «و هر که در آن روز از آنها پشت کند جز کسی که برای جنگیدن منحرف شود یا سوی گروهی دیگر جای گیرد، بغضب خدا برگشته و جایش جهنم است که سرانجامی است بد، ۱۶ سوره ۸». (۹) ربا خواری زیرا خدای عز و جل میفرماید: «کسانی که ربا میخورند مانند کسی که شیطان بجنون آشفته‏اش میکند برخیزند (یعنی مانند دیوانگان و مستان از گور برخیزند) ۲۷۷ سوره ۲». (۱۰) سحر (جادو و چشم‏بندی) زیرا خدای عز و جل میفرماید: «محققا دانستند که هر کس خریدار جادو شود، از آخرت بهره‏ئی نخواهد داشت، ۱۰۲ سوره ۲» (۱۱) زناکاری، زیرا خدای عز و جل میفرماید: «و هر که چنین کند کیفر گناه خود بیند و در قیامت عذابش دو برابر شود و با خواری در آنجا جاودان باشد، ۶۹ سوره ۲۵» (۱۲) سوگند دروغ برای تبهکاری (چون خوردن مال مردم) زیرا خدای عز و جل میفرماید: «کسانی که پیمان با خدا و سوگندهای خود را ببهائی اندک میفروشند، در آخرت بهره‏ئی ندارند، ۷۷ سوره ۳» (۱۳) خیانت در غنیمت جنگی، زیرا خدای عز و جل میفرماید: «و هر که در غنیمت خیانت کند روز قیامت با آنچه خیانت کرده بیاید ۱۶۱ سوره ۳». (۱۴) باز داشتن زکاة واجب، زیرا خدای عز و جل میفرماید: «با آنها (مال زکاة بازداشت شده) پیشانی و پشت و پهلوی آنها را داغ کنند ۳۶ سوره ۹». (۱۵) شهادت دروغ و نهان کردن شهادت، زیرا خدای عز و جل فرماید: «هر که شهادت را نهان کند، دلش گنهکار است ۲۸۳ سوره ۲» (نهان کردن شهادت عمل دلست و حرمت شهادت دروغ از اولویت‏ استفاده می‏شود). (۱۶) شرابخواری، زیرا خدای عز و جل از آن نهی فرموده، مثل آنکه از پرستش بتها نهی فرموده است (در آیه شریفه إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَیْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ ... هر دو را بیک روش پلید و شیطانی معرفی کرده است). (۱۷) نماز یا واجب دیگر خدا را عمدا ترک کردن، زیرا رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله فرمود: کسی که نماز را عمدا ترک کند. از پیمان و تعهد خدا و رسولش بیزاری جسته است «۱» (۱۸) و (۱۹) پیمان‏شکنی و قطع رحم، زیرا خدای عز و جل فرماید: (کسانی که پیمان خدا را پس از استوار کردنش میشکنند و آنچه را خدا بوصلش فرمان داده قطع میکنند ...) ایشانند که لعنت دارند تو خانه بد (در آخرت) ۲۵ سوره ۱۳» راوی گوید: عمرو از خدمت امام علیه السّلام بیرون رفت، در حالی که شیون گریه‏اش بلند بود و میگفت: هلاک شد کسی که برای خود فتوی داد و در علم و فضل با شما مبارزه کرد. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۶۸۳ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از احمد بن محمد بن خالد، از عبد العظیم بن عبداللَّه حسنی که گفت: حدیث کرد مرا امام محمد تقی علیه السلام و فرمود که: «شنیدم از پدرم امام رضا علیه السلام که می‏فرمود: شنیدم از پدرم حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام که می‏فرمود: عمرو بن عبید بر حضرت امام جعفر صادق علیه السلام داخل شد و چون سلام کرد و نشست، این آیه را تلاوت کرد که: «الَّذِینَ یَجْتَنِبُونَ کَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ» «۱». بعد از آن باز ایستاد و سکوت‏ __________________________________________________ (۱). شورا، ۳۷. کرد. حضرت صادق علیه السلام به او فرمود که: چه چیز تو را ساکت کرد و باعث خاموشی تو شد؟ عرض کرد: دوست می‏دارم که گناهان کبیره را از کتاب خدای عز و جل بشناسم. فرمود: آری، ای عمرو! بزرگ‏ترین گناهان کبیره، شرک آوردن به خدا است. خدای عز و جل می‏فرماید که: «مَنْ یُشْرِکْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِ الْجَنَّةَ» «۱»؛ یعنی: «و هر که به خدا شرک آورد، پس به حقیقت که خدا بهشت را بر او حرام گردانیده». و بعد از آن، نومید شدن است از رحمت خدا؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «إِنَّهُ لا یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْکافِرُونَ» «۲»؛ یعنی: «به درستی که نومید نمی‏شوند از رحمت و فضل خدا که موجب راحت بنده است، مگر گروه کافران و ناگرویدگان به خدا». بعد از آن، ایمن بودن از مکر خدا؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید: «فَلا یَأْمَنُ مَکْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ» «۳»؛ یعنی: «پس ایمن نمی‏شوند از مکر خدا (یعنی جزائی که در خصوص مکر می‏دهد)، مگر گروه زیان‏کاران». و از جمله آنها، عقوق پدر و مادر است: زیرا که خدای- سبحانه و تعالی- عاق را (که فرمان پدر یا مادر نمی‏برد) گردنکش و بدبخت قرار داده «۴». و قتل نفسی است که خدا کشتن آن را حرام گردانیده است، مگر به حق (که تفسیر آن مذکور شد)؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید: «فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِیها» «۵»، (تا آخر آیه که با ترجمه مذکور شد). و فحش گفتن به زن عفیفه؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید: «لُعِنُوا فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَةِ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِیمٌ» «۶» (و تمام آیه با ترجمه گذشت). و خوردن مال یتیم؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «إِنَّما یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَیَصْلَوْنَ سَعِیراً» «۷». __________________________________________________ (۱). مائده، ۷۲. (۲). یوسف، ۸۷. (۳). اعراف، ۹۹. (۴). چنان که در سوره مریم [آیه ۳۲: «وَ بَرًّا بِوالِدَتِی وَ لَمْ أَکُنْ بِدُعائِکَ رَبِّ شَقِیًّا» از حضرت عیسی علیه السلام حکایت نموده، و قرار داد آن جناب [/ عقوق والدین را از کبائر]، به واسطه آن [چه از آیه‏] است که تقریر [واشاره‏] فرموده [زیرا در آیه، برّ به والدین را با شقاوت در مقابل هم قرار داده است‏]. (مترجم) (۵). نساء، ۹۳. (۶). نور، ۲۳. (۷). نساء، ۱۰. آنان تنها آتش می‏خورند و به دل فرو می‏برند و بزودی به دوزخ می‏رسند. و گریختن از میان لشکر در جنگ جهاد؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «وَ مَنْ یُوَلِّهِمْ یَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ أَوْ مُتَحَیِّزاً إِلی‏ فِئَةٍ فَقَدْ باءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِیرُ» «۱»؛ یعنی: «و هر که بگرداند از ایشان در آن روز پشت خود را، مگر در حالی که میل‏کننده و برگردنده باشد از هر طرفی به طرفی دیگر، به جهت اصلاح صلاح برای کارزار، یا پناه‏جوینده باشد به سوی گروهی که از مسلمانان باشند، مانند آنکه از میمنه به میسره رود یا به عکس، به حقیقت که به آن، گردیده به خشمی بزرگ از خدا، و بازگشت او دوزخ است، و بد جای بازگشتی است دوزخ». و خوردن ربا و سود؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «الَّذِینَ یَأْکُلُونَ الرِّبا لا یَقُومُونَ إِلَّا کَما یَقُومُ الَّذِی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطانُ مِنَ الْمَسِّ» «۲»؛ یعنی: «آنان که می‏خورند ربا را، برنمی‏خیزند از قبرهای خود در وقت بعث و نشور، مگر چنان که برمی‏خیزند آنکه تباه کند او را دیو فریبنده سرکش، از جهت سودن». «۳» و سحر و جادو کردن؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «وَ لَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَراهُ ما لَهُ فِی الْآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ» «۴»؛ یعنی: «و هر آینه نیک دانسته‏اند- یعنی یهود- که هر که بخرد سحر را و بدل کند آن را به دین حق، بدین وجه که آن را بیاموزد و به آن عمل کند، نباشد او را در آخرت هیچ بهره‏ای» «۵». و زنا کردن؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ یَلْقَ أَثاماً* یُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَ یَخْلُدْ فِیهِ مُهاناً» «۶»؛ یعنی: «و هر که بکند آن‏چه را که مذکور شد؛ یعنی زنا، (و بیشتر مفسّران به همه آن‏چه پیش گذشته، از شرک و قتل نفس و زنا تفسیر کرده‏اند)؛ یعنی هر که‏ __________________________________________________ (۱). انفال، ۱۶. (۲). بقره، ۲۷۵. (۳). و مراد دیوانگی و صرع است، و زعم عرب این بود که چون جنّی مسّ آدمی نماید، عقل او را زایل گرداند و دماغش را پریشان کند و او را صرع و دیوانگی پیدا شود، و حق- سبحانه و تعالی- بر وجهی که متعارف ایشان باشد، اجرای کلام می‏فرماید. و ملخصّ سخن آن است که خورندگان و گیرندگان ربا، در روز قیامت به شکل دیوانگان از قبور برخیزند، و اهل عرصات، ایشان را به آن نشان بشناسند. (مترجم) (۴). بقره، ۱۰۲. (۵). و گویند که: مراد به خلاق، خلاص است؛ یعنی او را در آخرت خلاصی نباشد. (مترجم) (۶). بقره، ۶۸ و ۶۹. این کبائر را به عمل آورد، برسد و ببیند جزای بدکاری را «۱» و دو چندان کرده شود از برای او عذاب در روز قیامت و جاوید باشد در آن عذاب، در حالتی که خوار و بی‏مقدار و ذلیل و بی‏اعتبار باشد». و سوگند دروغ نابکار، که صاحب خود را در گناه فرو برد و در آن آثم و عاصی باشد؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «الَّذِینَ یَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ أَیْمانِهِمْ ثَمَناً قَلِیلًا أُولئِکَ لا خَلاقَ لَهُمْ فِی الْآخِرَةِ» «۲»- که ترجمه آن گذشت-. و خیانت کردن در غنیمت و دزدی از آن؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «وَ مَنْ یَغْلُلْ یَأْتِ بِما غَلَّ یَوْمَ الْقِیامَةِ» «۳»؛ یعنی: «و هر که خیانت کند در غنائم، بیاید با آن‏چه خیانت کرده، و آن را که دزدیده بیاورد» «۴». و ندادن زکات واجب؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «فَتُکْوی‏ بِها جِباهُهُمْ وَ جُنُوبُهُمْ وَ ظُهُورُهُمْ» «۵»؛ یعنی: «پس داغ‏کرده می‏شود به آن گنج‏ها که گذاشته‏اند و زکات آنها را نداده‏اند، پیشانی‏های ایشان و پهلوهای ایشان و پشت‏های ایشان» (بعد از آنکه آتش دوزخ را بر آنها افروخته و به غایت گرم کرده باشند). و شهادت دادن دروغ و ناحق، و پوشیدن شهادت حق؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «وَ مَنْ یَکْتُمْها فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ» «۶»؛ یعنی: «و هر که بپوشد شهادت خود را، پس به درستی که گناهکار است دل او» «۷». و خوردن شراب؛ زیرا که خدای عز و جل از آن نهی فرموده، چنان که از پرستش بتان نهی نموده. و نماز نکردن از روی عمد، یا ترک چیزی از آن‏چه خدا واجب گردانیده، زیرا که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود که: هر که نماز را ترک کند از روی عمد، از ذمّه و زنهاری خدا و زنهاری‏ __________________________________________________ (۱). و بعضی گفته‏اند که: اثام، چاهی است در دوزخ، که اگر سنگی در آن اندازند، بعد از هفتاد سال به قعر آن‏رسد. (مترجم) (۲). آل عمران، ۷۷. (۳). آل عمران، ۱۶۱. (۴). یعنی همراه او باشد، که قادر نباشد بر آنکه حاشا کند، یا بیاید با گناه آن‏چه خیانت کرده است در آن. (مترجم) (۵). توبه، ۳۵. (۶). بقره، ۲۸۳. (۷). چه، محلّ اراده پوشیدن آن، دل است، لهذا گناه را نسبت به آن داده. و در تفسیر حضرت امام حسن عسکری- صلوات اللَّه علیه- مذکور است که: یعنی دلش کافر است. (مترجم) رسول خدا صلی الله علیه و آله بیزار گردیده است. و شکستن عهد و پیمان (یعنی عهد با خدا و خلفای او یا مطلقا). و قطع کردن رحم؛ زیرا که خدای عز و جل می‏فرماید که: «لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ» «۱»؛ یعنی: از برای ایشان است لعنت و دوری از رحمت، و از برای ایشان است بدی خانه» (که عبارت است از دوزخ، یا بدی عاقبت در دنیا و آخرت). راوی می‏گوید که: پس عمرو بن عبید بیرون رفت و او را فریاد عظیمی بود از گریه‏ای که می‏کرد و می‏گفت: هلاک شد، هر که برای خویش سخن گفت و با شما در فضل و علم، منازعه و گفتگو کرد. __________________________________________________ (۱). رعد، ۲۵.