الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۳۷۹

عده من اصحابنا عن سهل بن زياد عن علي بن اسباط عن سليم مولي طربال قال حدثني هشام عن حمزه بن الطيار قال قال لي ابو عبد الله ع :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۳۸۹ از حمزة بن طیّار، گوید: امام صادق (ع) به من فرمود: مردم بر شش صنف باشند، گوید: گفتم: به من اجازه می‏دهید که بنویسم؟ فرمود: آری، گفتم: چه بنویسم؟ فرمود: بنویس: ۱- اهل و عید (یعنی مکلفان مسئول) از اهل بهشت و دوزخ- بنویس (۱۰۲ سوره توبه): ۲- «دیگرانی که به گناهانشان اعتراف دارند، کردار خوب را با کردار بد در آمیخته‏اند» گوید: گفتم: اینان کیانند؟ فرمود: وحشی از اینها است- گوید: فرمود: بنویس (۱۰۶ سوره توبه): ۳- «و دیگرانی که در عاقبت خود به امر خدایند یا آنها را عذاب کند و یا آنکه از آنها درگذرد و به آنها ببخشد»، گوید: فرمود: بنویس (۹۸ سوره نساء): ۴- «جز مستضعفان از مردان و زنان و کودکان که نه چاره‏ای توانند و نه به راهی پی برند، چاره‏ای ندارند که به کفر گرایند و راهی هم به ایمان ندارند» (۹۹ سوره نساء): ۵- «آنهایند که بسا باشد خدا ازشان درگذرد» فرمود: بنویس: ۶- اصحاب اعراف را، گوید: گفتم: اصحاب اعراف چیستند؟ فرمود: مردمی که حسنات و سیئات آنها برابر باشد، و اگر آنها را به دوزخ برد، به کیفر گناهان آنها است و اگر آنها را به بهشت برد از رحمت و مهربانی او است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۹۰ حمزة بن طیار گوید: حضرت صادق علیه السلام بمن فرمود: مردم بر شش گونه هستند، گوید: عرضکردم: اجازه میفرمائید آن را بنویسم؟ فرمود: آری، عرضکردم: چه بنویسم؟ فرمود: بنویس اهل وعید از اهل بهشت و دوزخ. و بنویس: «و دیگران که اعتراف کردند بگناهان خویش و بیامیختند کردار خوب را با کردار بد» (سوره توبه آیه ۱۰۲) گوید: عرض کردم: اینها کیانند؟ فرمود: وحشی (کشنده حضرت حمزه بن عبد المطلب سید الشهداء عموی پیغمبر اکرم «ص») از اینهاست، فرمود: و بنویس «و دیگران که بامید خدایند یا عذابشان کند یا توبه‏شان بپذیرد» (سوره توبه آیه ۱۰۶). و بنویس «مگر ناتوانان از مردان و زنان و کودکان که نه چاره‏ای توانند و نه راه بجائی برند» که نه چاره‏ای بسوی کفر دارند و نه راهی بایمان دارند «اینها را امید است خداوند درگذرد از ایشان» (سوره نساء آیه ۹۸- ۹۹). فرمود: و بنویس اصحاب اعراف، گوید: عرضکردم: اصحاب اعراف کیانند؟ فرمود: مردمی که کارهای نیک و کارهای بد آنها برابر باشد، پس اگر آنها را بدوزخ برد بسبب گناهانشان است، و اگر ببهشت برد رحمت اوست. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۱۱۷ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از سهل بن زیاد، از علی بن اسباط، از سلیم، مولای طربال، که گفت: حدیث کرد مرا هشام، از حمزة بن طیّار که گفت: امام جعفر صادق علیه السلام به من فرمود که: «مردمان بر شش قسم‏اند». حمزه می‏گوید که: عرض کردم که: آیا مرا دستوری می‏دهی که آن اقسام را بنویسم؟ فرمود: «آری». عرض کردم که: چه بنویسم؟ فرمود: «بنویس که اهل وعید، از اهل بهشت و اهل دوزخ‏اند، و بنویس که: «وَ آخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صالِحاً وَ آخَرَ سَیِّئاً» «۴»»- که ترجمه آن مذکور خواهد شد-. حمزه می‏گوید که: عرض کردم که: این گروه کیستند؟ فرمود که: «وحشی (یعنی کشنده حمزه سیّدالشّهدا)، از جمله ایشان است». و فرمود که: «بنویس «وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ إِمَّا یُعَذِّبُهُمْ وَ إِمَّا یَتُوبُ عَلَیْهِمْ» «۵»»- که ترجمه آن می‏آید- «۶». و فرمود که: «بنویس‏ __________________________________________________ (۴). توبه، ۱۰۲. (۵). توبه، ۱۰۶. (۶). در بابی که به همین منظور و با نام «بیان طائفه مرجون لامر اللَّه» در باب ۱۷۲ می‏آید. «إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا یَسْتَطِیعُونَ حِیلَةً وَ لا یَهْتَدُونَ سَبِیلًا» «۱»؛ یعنی: لیکن کسانی که به حسب واقع ناتوان و عاجزند، از مردان و زنان و کودکان که توانایی ندارند چاره‏ای را به سوی مهاجرت، و نمی‏شناسند راه مدینه را، و طریق بیرون آمدن را نمی‏دانند». و حضرت فرمود که: «توانایی ندارند چاره‏ای را به سوی کفر، و نمی‏شناسند راهی را به سوی ایمان. «فَأُولئِکَ عَسَی اللَّهُ أَنْ یَعْفُوَ عَنْهُمْ» «۲»؛ یعنی: پس آن گروه بیچارگان، شاید آنکه خدا عفو کند از ایشان». و فرمود که: «بنویس و اصحاب اعراف». راوی می‏گوید که: عرض کردم که: اصحاب اعراف چیستند و چه صفت دارند؟ فرمود که: «ایشان، گروهی هستند که ثواب‏ها و گناهان ایشان برابر است؛ پس اگر خدا ایشان را داخل جهنّم گرداند، به سبب گناهان ایشان است، و اگر ایشان را داخل بهشت گرداند، به واسطه رحمت او است». __________________________________________________ (۱). نساء، ۹۸. (۲). نساء، ۹۹.