حدیث امام سجّاد (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ صِفَةِ النِّفَاقِ وَ الْمُنَافِق
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام سجّاد عليه السلام
سند
الحسين بن محمد عن محمد بن جمهور عن عبد الله بن عبد الرحمن الاصم عن الهيثم بن واقد عن محمد بن سليمان عن ابن مسكان عن ابي حمزه عن علي بن الحسين ص قال قال :
إِنَّ اَلْمُنَافِقَ يَنْهَى وَ لاَ يَنْتَهِي وَ يَأْمُرُ بِمَا لاَ يَأْتِي وَ إِذَا قَامَ إِلَى اَلصَّلاَةِ اِعْتَرَضَ قُلْتُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ وَ مَا اَلاِعْتِرَاضُ قَالَ اَلاِلْتِفَاتُ وَ إِذَا رَكَعَ رَبَضَ يُمْسِي وَ هَمُّهُ اَلْعَشَاءُ وَ هُوَ مُفْطِرٌ وَ يُصْبِحُ وَ هَمُّهُ اَلنَّوْمُ وَ لَمْ يَسْهَرْ إِنْ حَدَّثَكَ كَذَبَكَ وَ إِنِ اِئْتَمَنْتَهُ خَانَكَ وَ إِنْ غِبْتَ اِغْتَابَكَ وَ إِنْ وَعَدَكَ أَخْلَفَكَ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۴۲۳
از ابی حمزه، از علی بن الحسین (ع)، فرمود: منافق غدقن میکند و خود دست نمیکشد و فرمان میدهد بدان چه خودش نمیکند، و هر گاه به نماز ایستد اعتراض کند، گفتم: یا ابن رسول اللَّه! اعتراض چیست؟ فرمود: روی برگردانیدن، و هر گاه به رکوع رود، چون گوسفند خود را به زمین اندازد (یعنی قیام بعد از رکوع را نکند)، چون شب کند همّی جز صرف شام ندارد با اینکه روزه هم نبوده است، و چون بامداد کند همّتش این است که با اینکه شب را بیدار نمانده، اگر به تو حدیثی گوید، دروغ گوید، و اگر به تو چیزی بسپارد به تو خیانت ورزد و اگر از او نهان شوی، تو را بد گوئی کند و اگر به تو وعدهای دهد، تخلّف نماید.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۱۲
ابو حمزه از حضرت علی بن الحسین علیهما السلام حدیث کند که فرمود: همانا منافق (آن کس است) که (از کاری) نهی کند ولی خود او (از آن کار) دست نمیکشد، و فرمان میدهد بدان چه خود نمیکند، و چون بنماز ایستد اعتراض کند، عرضکردم: ای فرزند رسول خدا اعتراض چیست؟ فرمود: رو براست و چپ گردانیدن، و چون رکوع کند خود را (مانند گوسفند) بزمین اندازد (یعنی بعد از رکوع نایستد و بهمان حال بسجده رود) روزش را شب کند و اندوهی جز خوردن شام ندارد با اینکه روزه هم نبوده است، و چون بامداد کند اندوهی جز خوابیدن ندارد با اینکه شب را بیدار نبوده، اگر برای تو حدیثی گوید دروغ گوید، و اگر نزدش چیزی بامانت گذاری بتو خیانت کند، اگر از او پنهان باشی تو را غیبت کند (و بدگوئی کند) و اگر بتو وعده بدهد وفا نکند.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۱۵۱
حسین بن محمد، از محمد بن جمهور، از عبد اللَّه بن عبد الرحمان اصم، از هیثم بن واقد، از محمد بن سلیمان، از ابن مسکان، از ابو حمزه، از حضرت علی بن الحسین علیهما السلام روایت کرده است که فرمود: «به درستی که منافق نهی میکند و خود باز نمیایستد، و امر میکند به آنچه خود آن را نمیآورد، و چون به سوی نماز برخیزد، اعتراض میکند». عرض کردم: یابنرسول اللَّه! اعتراض چیست؟ فرمود: «التفات «۱». پس چون رکوع کند، مانند گوسفند فرو خوابد. شام میکند و مقصودش، خوردنیِشام است (که چه چیز بخورد)، و حال آنکه او روزهدار نبوده، و صبح میکند و همّتش خوابیدن است، با آنکه بیدار خوابی نکشیده. اگر تو را خبری دهد، دروغ گوید، و اگر او را امین داری، با تو خیانت ورزد، و اگر غائب شوی، تو را غیبت نماید، و اگر تو را وعده دهد، با تو خلف وعده کند». __________________________________________________
(۱). یعنی به این طرف و آن طرف نگریستن، یا التفات، خصوص پشت سر نگریستن است.