حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ الشِّرْک
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
علي بن ابراهيم عن محمد بن عيسي عن يونس عن ابن بكير عن ضريس عن ابي عبد الله ع :
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مََا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللََّهِ إِلاََّ وَ هُمْ مُشْرِكُونَ قَالَ شِرْكُ طَاعَةٍ وَ لَيْسَ شِرْكَ عِبَادَةٍ وَ عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مِنَ اَلنََّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اَللََّهَ عَلىََ حَرْفٍ قَالَ إِنَّ اَلْآيَةَ تَنْزِلُ فِي اَلرَّجُلِ ثُمَّ تَكُونُ فِي أَتْبَاعِهِ ثُمَّ قُلْتُ كُلُّ مَنْ نَصَبَ دُونَكُمْ شَيْئاً فَهُوَ مِمَّنْ يَعْبُدُ اَللََّهَ عَلىََ حَرْفٍ فَقَالَ نَعَمْ وَ قَدْ يَكُونُ مَحْضاً
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۴۲۷
از ضریس، از امام صادق (ع) در قول خدا عز و جل: «ایمان نیاورد بیشتر آنان به خدا جز اینکه هم آنها مشرک باشند» فرمود:
شرک در اطاعت است نه شرک در عبادت، و از قول خدا عزّ و جلّ (۱۱ سوره حج): «و برخی مردمند که خدا بر حرف میپرستند» (پرسش شد) و فرمود: راستی آیهای در باره مردی نازل شود و سپس در باره پیروان او هم باشد، سپس من گفتم: هر که در برابر شما چیزی بر پا دارد، او از کسانی است که خدا بر حرف میپرستد؟ در پاسخ فرمود: آری، و بسا که شرک محض باشد.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۱۴
ضریس از آن حضرت علیه السّلام حدیث کند که در گفتار خدای عز و جل (در همین آیه) فرمود: شرک در طاعت است نه شرک در عبادت، و از گفتار خدای عز و جل «و برخی از مردمند که خدا را بر حرف پرستش کنند» (سوره حج آیه ۱۱ پرسیدم؟) فرمود: آیه در باره مردی نازل شده و سپس در باره پیروان او هم باشد، پس من عرضکردم: هر که در برابر شما چیزی برپا دارد او از کسانی است که خدا را بر حرف پرستیده؟ فرمود: آری و گاهی مشرک محض باشد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۱۵۳
علی بن ابراهیم، از محمد بن عیسی، از یونس، از ابن بکیر، از ضریس، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده است در قول خدای عز و جل: «وَ ما یُؤْمِنُ أَکْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِکُونَ» «۱»، که آن حضرت فرمود: «مراد شرک طاعت است، نه شرک عبادت» (یعنی غیر خدا را فرمانبرداری کردند، نه پرستش).
و ضریس میگوید که: نیز از آن حضرت سؤال کردم از قول خدای عز و جل: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَعْبُدُ اللَّهَ عَلی حَرْفٍ» «۲» (تا آخر آیه، که بعد از این با ترجمه مذکور خواهد شد). فرمود: «به درستی که آیه فرود میآید در باب مردی [که] بعد از آن در پیروان او میباشند». پس عرض کردم که: هر که غیر از شما چیزی را برپا کند، و امامی را نصب نماید، پس او از جمله کسانی است که خدا را به یگانگی پرستش میکند بر طرف و کنارهای (یعنی نه در وسط حقیقی؟). فرمود: «آری، و گاه است که کافر محض میباشد». __________________________________________________
(۱). یوسف، ۱۰۶.
(۲). حج، ۱۱.