الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۴۵۹

محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن علي بن الحكم عن موسي بن بكر عن زراره عن ابي جعفر ع قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۴۷۱ از زراره، گوید: از امام باقر (ع) پرسیدم از تفسیر قول خدا عز و جل (۱۱ سوره حج): «و برخی مردمند که خدا را به حرف می‏پرستند» فرمود: آنان مردمی بودند که خدا را یگانه می‏دانستند و از پرستش معبودان دیگر دست برداشتند و از شرک بدر آمدند و نفهمیدند که محمد (ص) رسول خدا است و آنها خدا را می‏پرستیدند با شک در باره نبوّت محمد (ص) و آنچه آورده بود و نزد رسول خدا (ص) آمدند و گفتند که: ما ملاحظه می‏کنیم، اگر اموال ما بسیار شد و تن ما سالم ماند و فرزندان ما سالم ماندند، می‏دانیم که او راست می‏گوید و راستی که رسول خدا است و اگر جز این باشد تأمل می‏کنیم. خدا عز و جل فرمود: «اگر به او خوبی رسد بدان مطمئن شود» یعنی عافیت در دنیا «و اگر به او فتنه‏ای رسد» یعنی بلائی در جان و مالش «رو بر گرداند» یعنی به شک و شرک برگردد «زیان کار باشد در دنیا و آخرت و این خود زیان آشکاری است** در برابر خدا بخواند کسی را که زیان و سودی به او ندارد» فرموده که: به شرک بر گردد و جز خدا را بخواند و جز خدا را بپرستد، پس برخی از آنهایند که بفهمند و ایمان در دل آنها نشیند و بگروند و باور کنند و از مقام شک برآیند و به ایمان گرایند و برخی به حال شک بپایند و برخی هم به شرک برگردند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۴۰ و نیز زراره از آن حضرت حدیث کند که در تفسیر این آیه فرمود: ایشان مردمی بودند که خدا را یگانه دانستند، و از پرستش آنچه جز خداوند پرستش شود دست برداشتند، پس (بدین جهت) از شرک بیرون جستند، ولی ندانستند که محمد (ص) رسول خداست، و اینها خدا را پرستیدند با شک در باره محمد (ص) و آنچه آورده است، پس اینان نزد رسول خدا (ص) آمدند و گفتند: ما نظر میکنیم اگر دیدیم اموال ما بسیار شد و از جهت تن خودمان و فرزندانمان بعافیت و صحت ماندیم میدانیم که او راستگو است و پیامبر خدا است، و اگر جز این شد تأمل میکنیم، خدای عز و جل فرمود: «پس اگر باو خوبی رسد بدان آسوده خاطر گردد» یعنی عافیت در دنیا «و اگر فتنه‏ای باو رسد» یعنی بلائی در جان و مالش «روباز گرداند» (یعنی) بشک خود بسوی شرک باز گردد «زیانکار است در دنیا و آخرت اینست آن زیان آشکار، میخواند جز خدا آنچه را نه زیانش رساند و نه سودش دهد» (سوره حج آیه ۱۲) فرمود: بشرک برگردد و جز خدا را بخواند و جز او را پرستش کند، پس برخی از آنها کسانی هستند که میفهمند و ایمان در دلشان وارد گردد، پس ایمان آورد و باور کند و از سر منزل شک بمقام ایمان در آید، (دسته دیگر) آنهایند که بر شک خود پابرجایند و (دسته سوم) آنهایند که بشرک برگردند. و علی بن ابراهیم نیز مانند این خبر را از زراره حدیث کرده است. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۱۸۹ محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از علی بن حکم، از موسی بن بکر، از زراره، از امام محمد باقر علیه السلام روایت کرده است که گفت: آن حضرت را سؤال کردم از قول خدای عز و جل: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَعْبُدُ اللَّهَ عَلی‏ حَرْفٍ». فرمود که: «ایشان، گروهی‏اند که به یگانگی خدای عز و جل اقرار کردند، و از عبادت هر که پرستیده می‏شود از غیر خدا، دوری نمودند؛ پس از شرک بیرون رفتند، ولیکن نشناختند که محمد، رسول خدا صلی الله علیه و آله است؛ پس ایشان، خدا را می‏پرستیدند، با شک در باب محمد و آنچه آن حضرت، آن را آورده بود. بعد از آن، به خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله آمدند و گفتند: نظر می‏کنیم؛ پس اگر مال‏های ما بسیار شود، و در نفس‏های خویش عافیت یابیم، و فرزندان ما نیز سالم باشند، بدانیم که آن حضرت راستگو است، و یقین کنیم که او رسول خدا صلی الله علیه و آله است، و اگر غیر از این باشد، فکر کنیم. خدای عز و جل فرمود که: «فَإِنْ أَصابَهُ خَیْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ»؛ یعنی: عافیتی در دنیا به او برسد، «وَ إِنْ أَصابَتْهُ فِتْنَةٌ»؛ یعنی: بلاء و زحمتی در جان و مالش به او برسد، «انْقَلَبَ عَلی‏ وَجْهِهِ»؛ یعنی: برگردد بر شک خود، به سوی شرک، «خَسِرَ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةَ ذلِکَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِینُ* یَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا یَضُرُّهُ وَ ما لا یَنْفَعُهُ» «۱»؛ یعنی: می‏خواند و می‏پرستد از غیر خدا، آن چیزی را که زیان نرساند او را، و آنچه را که سود ندهد او را» (یعنی چیزی را عبادت می‏کند که قادر بر نفع و ضرر او، هیچ‏یک، نیست). و حضرت فرمود که: «مشرک می‏گردد، که غیر خدا را می‏خواند، و غیر او را می‏پرستد. پس از جمله ایشان، کسی است که عارف می‏شود؛ پس ایمان در دلش داخل می‏شود، و ایمان می‏آورد و تصدیق می‏کند، و منزله‏اش از او برطرف می‏شود «۲» (و از شک به سوی ایمان می‏رود)، و از جمله ایشان، کسی است که بر شکّ خود ثابت می‏باشد، و از ایشان، کسی است که به سوی شرک برمی‏گردد». علی بن ابراهیم، از محمد بن عیسی، از یونس، از مردی، از زراره، مثل این را روایت کرده است. __________________________________________________ (۱). حج، ۱۱ و ۱۲. (۲). یعنی از پله شک به درجه ایمان می‏رود.