→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۴۶۵
حدیث در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ الْمُعَارِين
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
علي بن ابراهيم عن ابيه عن ابن ابي عمير عن حفص بن البختري و غيره عن عيسي شلقان قال :
كُنْتُ قَاعِداً فَمَرَّ أَبُو اَلْحَسَنِ مُوسَى ع وَ مَعَهُ بَهْمَةٌ قَالَ قُلْتُ يَا غُلاَمُ مَا تَرَى مَا يَصْنَعُ أَبُوكَ يَأْمُرُنَا بِالشَّيْءِ ثُمَّ يَنْهَانَا عَنْهُ أَمَرَنَا أَنْ نَتَوَلَّى أَبَا اَلْخَطَّابِ ثُمَّ أَمَرَنَا أَنْ نَلْعَنَهُ وَ نَتَبَرَّأَ مِنْهُ فَقَالَ أَبُو اَلْحَسَنِ ع وَ هُوَ غُلاَمٌ إِنَّ اَللَّهَ خَلَقَ خَلْقاً لِلْإِيمَانِ لاَ زَوَالَ لَهُ وَ خَلَقَ خَلْقاً لِلْكُفْرِ لاَ زَوَالَ لَهُ وَ خَلَقَ خَلْقاً بَيْنَ ذَلِكَ أَعَارَهُ اَلْإِيمَانَ يُسَمَّوْنَ اَلْمُعَارِينَ إِذَا شَاءَ سَلَبَهُمْ وَ كَانَ أَبُو اَلْخَطَّابِ مِمَّنْ أُعِيرَ اَلْإِيمَانَ قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَأَخْبَرْتُهُ مَا قُلْتُ لِأَبِي اَلْحَسَنِ ع وَ مَا قَالَ لِي فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع إِنَّهُ نَبْعَةُ نُبُوَّةٍ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۴۷۹
از عیسی شلقان گوید: من نشسته بودم و امام کاظم (ع) گذر کرد و با او برهای بود. گوید: گفتم: ای پسر! میبینی پدرت چه میکند؟ ما را به چیزی فرمان میدهد و سپس از آن نهی میکند، به ما فرمان داد با ابی الخطاب دوستی کنیم و سپس به ما دستور داد او را لعن کنیم و از او بیزاری جوئیم.
امام کاظم (ع) که پسر بچهای بود فرمود: راستی خدا خلقی را برای ایمانی آفرید که زوال ندارد و خلقی را برای کفری آفرید که زوال ندارد و خلقی را هم میان این دو دسته آفرید و ایمان را بدانها عاریت داد و آنان را «مُعارین» نامند و هر گاه خواهد، ایمان آنها را بازستاند، أبو الخطاب از آنها بود که ایمانی به عاریت داشت.
گوید: سپس خدمت امام صادق (ع) رسیدم آنچه را به أبو الحسن (ع) گفته بودم و آنچه را به من گفته بود به آن حضرت گزارش دادم و امام صادق (ع) فرمود که: او جوشش نبوّت است (یعنی از سرچشمه نبوّت جوشیده است).
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۴۶
عیسی شلقان گوید: (روزی) نشسته بودم و حضرت موسی بن جعفر علیهما السّلام (که در آن زمان کودکی بود بر من) گذر کرد و برهای با او بود، گوید: من عرضکردم: ای پسر من میبینی پدر شما چه میکند؟ ما را بچیزی فرمان دهد سپس از همان چیز نهی (و جلوگیری) کند، بما دستور داده که ابو الخطاب را دوست بداریم سپس دستور داد که او را لعن کنیم و از او بیزاری جوئیم؟ پس آن حضرت علیه السّلام در حالی که پسر بچهای بود فرمود: همانا خداوند خلقی را برای ایمان آفرید که (آن ایمان) زوال ندارد، و خلقی را آفرید برای کفر که زوال ندارد، و در این میان هم خلقی آفرید و ایمان را بعاریت بآنها داد و اینها را معارین نامند، که هر گاه (خداوند) بخواهد ایمان را از ایشان برگیرد و ابو الخطاب از کسانی است که ایمان را بعاریت بدو داده بودند. گوید: پس از آن من خدمت حضرت صادق علیه السّلام شرفیاب شدم و آنچه (بفرزندش) أبو الحسن (موسی) گفته بودم و پاسخی که بمن داده بود همه را بعرض امام صادق علیه السّلام رساندم، حضرت فرمود: این کلام از جوشش نبوت است (یعنی از سرچشمه نبوت جوشیده است. از فیض- ره.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۱۹۹
علی بن ابراهیم، از پدرش، از ابن ابی عمیر، از حفص بن بختری و غیر او، از عیسی شلقان روایت کرده است که گفت: نشسته بودم که ابو الحسن، حضرت امام موسیکاظم علیه السلام گذشت، و برهگوسفندی همراه او بود. عیسی میگوید که: گفتم: ای پسر! نمیبینی که پدرت چه میکند؟ ما را به چیزی امر میکند، بعد از آن، ما را از آن نهی میکند. ما را امر کرد که ابو الخطّاب را دوست داریم، بعد از آن، ما را امر کرد که او را لعنت کنیم و از او بیزاری جوییم.
پس حضرت کاظم علیه السلام فرمود- و آن حضرت، در آن حال، کودکی بود- که: «خدا خلقی را از برای ایمان آفریده، که آن را زوالی نیست، و خلقی را از برای کفر آفریده، که آن را زوالی نیست، و خلقی را در میان این و آن آفریده، که ایمان را به عاریه به ایشان داده، و ایشان، معارین نامیده میشوند. چون خواهد، آن را از ایشان میرباید. و ابو الخطّاب، از آنها بود که ایمان به عاریه به او داده شده بود».
عیسی میگوید که: پس بر امام جعفر صادق علیه السلام داخل شدم، و آن حضرت را خبر دادم به آنچه به حضرت کاظم علیه السلام گفته بودم، و آنچه به من گفته بود. حضرت صادق علیه السلام فرمود: «به درستی که او نَبْعَهی «۱» پیغمبری است». __________________________________________________
(۱). و نبعه- به فتح نون کلمن و سکون باء ابجد-، درختی است که از آن چوب کمان گیرند، و از شاخههای آن تیر سازند. و مراد حضرت صادق علیه السلام این است که: آن حضرت، درختی است روینده در کوهسار نبوّت، و از آن، تیرهای حجّت، و کمانهای محجّت، که سواران ابحاث و شبهات خصم را که بر مرکب خیالات و وهم سوارند، از پا به در میآورد، میتوان گرفت. (مترجم)
راویان