حدیث امام محمّد باقر (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابٌ فِي ظُلْمَةِ قَلْبِ الْمُنَافِقِ وَ إِنْ أُعْطِيَ اللِّسَانَ وَ نُورِ قَلْبِ الْمُؤْمِنِ وَ إِنْ قَصَرَ بِهِ لِسَانُه
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن سهل بن زياد عن ابن محبوب عن ابي حمزه الثمالي عن ابي جعفر ع قال :
اَلْقُلُوبُ ثَلاَثَةٌ قَلْبٌ مَنْكُوسٌ لاَ يَعِي شَيْئاً مِنَ اَلْخَيْرِ وَ هُوَ قَلْبُ اَلْكَافِرِ وَ قَلْبٌ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ فَالْخَيْرُ وَ اَلشَّرُّ فِيهِ يَعْتَلِجَانِ فَأَيُّهُمَا كَانَتْ مِنْهُ غَلَبَ عَلَيْهِ وَ قَلْبٌ مَفْتُوحٌ فِيهِ مَصَابِيحُ تَزْهَرُ وَ لاَ يُطْفَأُ نُورُهُ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ وَ هُوَ قَلْبُ اَلْمُؤْمِنِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۴۹۱
از ابی حمزه ثمالی، از امام باقر (ع) فرمود: دلها سهاند: دلی وارونه که هیچ عقیده خوبی در آن جا نکند و این دل کافر است و دلی که در آن نکته سیاهی است و خیر و شرّ در آن با هم در کشمکش باشند و هر کدام از آنِ آن دل و موافق او باشند، بر دیگری چیره گردد (و هر کدام بر دل برآیند بر دیگری چیره گردد خ ل) و دلی باز و گشاده که در آن چراغها فروزانند و تا رستاخیز روشنی آن خاموشی نگردد و آن دل مؤمن است.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۵۲
ابو حمزه ثمالی از حضرت باقر علیه السّلام حدیث کند که فرمود: دلها سه (گونه) اند: دل وارونه که هیچ خیر و خوبی در آن جا نکند و آن دل کافر است، و دلی که در آن نقطه سیاهی است، و خوبی و بدی در آن با هم در کشمکش باشند، پس هر کدام از آن دل باشد بر آن دیگری چیره گردد، و دلی است باز و گشاده که در آن چراغهائی است تابناک، و نورش تا روز رستاخیز خاموش نگردد و آن دل مؤمن است.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۲۰۹
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند، از سهل بن زیاد، از ابن محبوب، از ابو حمزه ثمالی، از امام محمد باقر علیه السلام که فرمود: «دلها بر سه قسم است: یکی دل سرنگون، که چیزی از خیر و خوبی در آن جا نگیرد، و آن دل کافر است. و دیگری دلی است که در آن نقطه و نشانهای است سیاه. پس خوبی و بدی در آن بر همدیگر میزنند، چنان که موجهای دریا بر همدیگر میزنند. پس هر یک از این دو که از آن باشد، بر آن غالب شود. و سیم دلی است گشوده، که چراغها در آن میدرخشد و روشنی میدهد، و نور آن فرو نشانیده نمیشود تا روز قیامت، و آن دل مؤمن است».