→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۵۰۴
حدیث امام محمّد باقر (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ التَّوْبَة
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام
سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن ابن محبوب عن العلا عن محمد بن مسلم عن ابي جعفر ع قال :
يَا مُحَمَّدَ بْنَ مُسْلِمٍ ذُنُوبُ اَلْمُؤْمِنِ إِذَا تَابَ مِنْهَا مَغْفُورَةٌ لَهُ فَلْيَعْمَلِ اَلْمُؤْمِنُ لِمَا يَسْتَأْنِفُ بَعْدَ اَلتَّوْبَةِ وَ اَلْمَغْفِرَةِ أَمَا وَ اَللَّهِ إِنَّهَا لَيْسَتْ إِلاَّ لِأَهْلِ اَلْإِيمَانِ قُلْتُ فَإِنْ عَادَ بَعْدَ اَلتَّوْبَةِ وَ اَلاِسْتِغْفَارِ مِنَ اَلذُّنُوبِ وَ عَادَ فِي اَلتَّوْبَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدَ بْنَ مُسْلِمٍ أَ تَرَى اَلْعَبْدَ اَلْمُؤْمِنَ يَنْدَمُ عَلَى ذَنْبِهِ وَ يَسْتَغْفِرُ مِنْهُ وَ يَتُوبُ ثُمَّ لاَ يَقْبَلُ اَللَّهُ تَوْبَتَهُ قُلْتُ فَإِنَّهُ فَعَلَ ذَلِكَ مِرَاراً يُذْنِبُ ثُمَّ يَتُوبُ وَ يَسْتَغْفِرُ اَللَّهَ فَقَالَ كُلَّمَا عَادَ اَلْمُؤْمِنُ بِالاِسْتِغْفَارِ وَ اَلتَّوْبَةِ عَادَ اَللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَغْفِرَةِ وَ إِنَّ اَللََّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ يَقْبَلُ اَلتَّوْبَةَ وَ يَعْفُوا عَنِ اَلسَّيِّئََاتِ فَإِيَّاكَ أَنْ تُقَنِّطَ اَلْمُؤْمِنِينَ مِنْ رَحْمَةِ اَللَّهِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۵۱۳
محمد بن مسلم، از امام باقر (ع) که فرمود: ای محمد بن مسلم! گناهان مؤمن که از آن توبه کرده آمرزیده است و باید برای آینده پس از توبه و آمرزش کار خوب کند، هلا به خدا این فضیلت نیست مگر برای آنها که ایمان دارند، من گفتم: اگر بعد از توبه و استغفار از گناهان باز گناه کرد و باز توبه کرد؟ در پاسخ فرمود: ای محمد بن مسلم! تو پنداری که بنده مؤمن از گناه خود پشیمان گردد و از آن آمرزش خواهد و توبه کند سپس خدا از او توبهاش را نپذیرد؟ گفتم: راستش این است که چند بار این کار کرده است، گناه میکند و باز هم توبه میکند و آمرزشجو است [از خدا]، فرمود: هر آنچه که مؤمن به آمرزش خواهی و توبه باز گردد، خدا به آمرزش او بر میگردد و به راستی که خدا پر آمرزنده و مهربان است، توبه را میپذیرد و از بدکرداریها در میگذرد، مبادا تو مؤمنان را از رحمت خدا نومید سازی.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۶۶
محمد بن مسلم گوید: حضرت باقر علیه السّلام فرمود: ای محمد بن مسلم گناهان مؤمن که از آن توبه کند برای او آمرزیده است، و باید برای آینده پس از توبه و آمرزش کار (نیک) کند، هر آینه بخدا سوگند این فضیلت نیست مگر برای أهل ایمان، عرضکردم: پس اگر بعد از توبه و استغفار از گناهان باز گناه کند و دوباره توبه کند (چگونه است)؟ فرمود: ای محمد بن مسلم آیا باور داری که بنده مؤمن از گناه خود پشیمان شود و از آن آمرزش خواهد و توبه کند و خداوند توبهاش را نپذیرد؟
عرضکردم: (اگر) چند بار این کار را کرده، گناه میکند پس توبه کند و از خدا آمرزش خواهد (این چگونه است)؟ فرمود: هر آنگاه که مؤمن باستغفار و توبه بازگردد خداوند نیز بآمرزش او بر میگردد (و گناهانش را بیامرزد) و بدرستی که خداوند آمرزنده و مهربان است، توبه را میپذیرد، و از کردارهای بد درگذرد، پس مبادا تو مؤمنان را از رحمت خدا دور سازی.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۲۲۷
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از علاء، از محمد بن مسلم، از امام محمد باقر علیه السلام روایت کرده است که فرمود: «ای محمد، پسر مسلم! گناهان، مؤمن چون از آنها توبه کند، از برایش آمرزیده میشود؛ پس باید که مؤمن عمل کند، آنچه را که از سر میگیرد، بعد از توبه و آمرزش. بدان و آگاه باش! به خدا سوگند که این مغفرت نیست، مگر از برای اهل ایمان». عرض کردم: پس اگر برگردد، بعد از توبه و استغفار از گناهان، و دوباره گناه کند، و باز در توبه عود نماید، چه حال دارد؟ فرمود که: «ای محمد، پسر مسلم! آیا چنان میپنداری که بنده مؤمن، بر گناه خود پشیمان میشود، و از خدای عز و جل طلب آمرزش از آن میکند و توبه میکند، و خدای عز و جل با وجود اینها، توبه او را قبول نمیفرماید؟» عرض کردم: پس اگر چندین مرتبه چنین کند که مرتکب گناه شود، بعد از آن، توبه کند و آمرزش طلبد؟ فرمود: «در هر زمان که مؤمن به استغفار و توبه باز گردد، خدای عز و جل از او بپذیرد، و به آمرزش بر او بازگردد و تفضّل فرماید. و به درستی که خدای عز و جل آمرزندهای است مهربان، که توبه را قبول میکند، و از گناهان در میگذرد؛ پس بپرهیز از آنکه مؤمنان را از رحمت خدای عز و جل نومید گردانی» «۱». __________________________________________________
(۱). و شاعر چه خوش گفته که: این درگه ما درگه نومیدی نیست صدبار اگر توبه شکستی بازآ (مترجم)
راویان