→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۲۰۷۶
حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کِتَابُ الدُّعَاء کِتَابُ فَضْلِ الْقُرْآن بَابٌ فِي کَمْ يُقْرَأُ الْقُرْآنُ وَ يُخْتَمُ
کتاب الدعاء · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن علي بن الحكم عن علي بن ابي حمزه قال :
سَأَلَ أَبُو بَصِيرٍ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع وَ أَنَا حَاضِرٌ فَقَالَ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَقْرَأُ اَلْقُرْآنَ فِي لَيْلَةٍ فَقَالَ لاَ فَقَالَ فِي لَيْلَتَيْنِ فَقَالَ لاَ حَتَّى بَلَغَ سِتَّ لَيَالٍ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَقَالَ هَا ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع يَا أَبَا مُحَمَّدٍ إِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ ص كَانَ يَقْرَأُ اَلْقُرْآنَ فِي شَهْرٍ وَ أَقَلَّ إِنَ اَلْقُرْآنَ لاَ يُقْرَأُ هَذْرَمَةً وَ لَكِنْ يُرَتَّلُ تَرْتِيلاً إِذَا مَرَرْتَ بِآيَةٍ فِيهَا ذِكْرُ اَلنَّارِ وَقَفْتَ عِنْدَهَا وَ تَعَوَّذْتَ بِاللَّهِ مِنَ اَلنَّارِ فَقَالَ أَبُو بَصِيرٍ أَقْرَأُ اَلْقُرْآنَ فِي رَمَضَانَ فِي لَيْلَةٍ فَقَالَ لاَ فَقَالَ فِي لَيْلَتَيْنِ فَقَالَ لاَ فَقَالَ فِي ثَلاَثٍ فَقَالَ هَا وَ أَوْمَأَ بِيَدِهِ نَعَمْ شَهْرُ رَمَضَانَ لاَ يُشْبِهُهُ شَيْءٌ مِنَ اَلشُّهُورِ لَهُ حَقٌّ وَ حُرْمَةٌ أَكْثِرْ مِنَ اَلصَّلاَةِ مَا اِسْتَطَعْتَ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۴۳۹
از علی بن ابی حمزه گوید: من حاضر بودم که ابو بصیر از امام صادق (ع) پرسید، به او گفت: قربانت، من قرآن را در یک شب بخوانم؟ فرمود: نه، گفت: در دو شب بخوانم؟ فرمود: نه، تا رسید به شش شب و امام با دستِ خود اشاره کرد: ها (یعنی بخوان)، سپس امام صادق (ع) فرمود: ای ابا محمد راستی آنها که از اصحاب محمد (ص) پیش از شماها بودند قرآن را در یک ماه و کمتر میخواندند، راستی قرآن را به شتاب و سرسری نباید خواند ولی باید به آرامی خوانده شود و چون به آیه رسی که در آن ذکرِ دوزخ است، در سرِ آن بایستی و از دوزخ به خدا پناه بری. پس ابو بصیر گفت: در ماه رمضان همه قرآن را در یک شب بخوانم؟ فرمود: نه، گفت: در دو شب؟ فرمود: نه، گفت: در سه شب؟ فرمود: ها- و با دستِ خود اشاره کرد- آری ماه رمضان است که هیچ کدام از ماهها بدان نمانند برای آن حق و حرمتی است، نماز را هر چه توانی بخوان (یعنی در ماه رمضان).
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۴۲۳
علی بن أبی حمزه گوید: ابو بصیر از امام صادق علیه السّلام پرسید- و من نیز در خدمتش بودم- و عرضکرد:
قربانت شوم! من قرآن را در یک شب بخوانم؟ فرمود: نه، عرضکرد: در دو شب؟ فرمود: نه، تا رسید بشش شب با دست اشاره کرده فرمود: ها (یعنی آری بخوان) سپس حضرت صادق علیه السلام فرمود: ای ابا محمد آنان که پیش از شماها بودند از اصحاب حضرت محمد (ص) قرآن را در یکماه و کمتر میخواندند، قرآن را بشتاب و سرعت نباید خواند بلکه باید هموار و شمرده خوانده شود، و هر گاه بآیهای برخورد کردی که در آن ذکر دوزخ است نزد آن بایستی و از دوزخ بخدا پناه بری، پس أبو بصیر عرضکرد: در ماه رمضان قرآن را در یک شب بخوانم؟ فرمود: نه، عرضکرد: در دو شب بخوانم؟ فرمود: نه، عرضکرد: در سه شب بخوانم؟ فرمود: آری بخوان- و با دست خود اشاره کرد- آری ماه رمضان (ما هی) است که هیچ کدامیک از ماهها بدو نمانند برای آن ماه حق و حرمتی است، (و در آن ماه) نماز هر چه توانی بخوان.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۶۴۹
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از علی بن حکم، از علی بن ابی حمزه روایت کرده است که گفت: ابو بصیر از امام جعفر صادق علیه السلام سؤال نمود و من حاضر بودم.
پس به آن حضرت عرض کرد که: فدای تو گردم! آیا قرآن را در یک شب بخوانم؟ فرمود: «نه». عرض کرد: در دو شب؟ فرمود: «نه». تا آنکه به شش شب رسید. پس حضرت به دست خویش اشاره فرمود، و فرمود: «بلی».
بعد از آن، حضرت صادق علیه السلام فرمود که: «ای ابامحمد! به درستی که آنکه پیش از شما بوده از اصحاب محمد صلی الله علیه و آله، چنان بوده که در یک ماه یا کمتر قرآن را میخواند. به درستی که قرآن نباید به شتاب خوانده شود، ولیکن باید به ترتیل خوانده شود، ترتیلی درست، و چون به آیهای بگذری که ذکر آتش در آن باشد، در نزد آن میایستی، و از آتش به خدا پناه میبری».
پس ابوبصیر عرض کرد که: در ماه مبارک رمضان قرآن را در یک شب بخوانم؟ فرمود:
«نه». عرض کرد: در دو شب؟ فرمود: «نه». عرض کرد: در سه شب؟ فرمود که: «ها» و به دست خویش اشاره فرمود، و فرمود: «آری، ماه مبارک رمضان، چیزی از ماهها به آن شباهت ندارد. آن را حقّ و حرمتی عظیم است. در آن نماز بسیار بکن، آنچه توانی» (یا مادامی که استطاعت داشته باشی) «۱».
(۱). مترجم گوید که: حق، در این مقام این است که قاری را جایز است که هر قدر از قرآن را که خواهد، بخواند، و یک روز و دو روز بیشتر، کمتر، در ختم آن معتبر نیست، و به شرطی که آن قدر تند نخواند که حروفش در یکدیگر گم شود. و ماه مبارک رمضان و غیر آن، در باب جواز بسیاری و کمی خواندن آن فرقی ندارد، ولیکن چون تفکّر و تدبّر در آن در وقت خواندن مستحبّ است، و انسان در اکثر اوقات، اوقاتش مستغرق مشاغل دنیوی است، و حواس ظاهر و باطنش مصروف آن است، لهذا او را میسّر نمیشود که کلام اللَّه را با آداب مقرّره بسیار تلاوت نماید، ولیکن در ماه مبارک رمضان، فیالجمله فراغبالی دارد، و هر کسی درخور خویش، حالی دارد، و علّت منع خواندن آن در یک شب در غیر ماه مبارک، و جواز این امر در آن، همین است. (مترجم)
راویان