→

الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۳۶

حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر‏‏ بَابُ الْإِخْلَاص‏

کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام

سند
علي بن ابراهيم عن ابيه عن القاسم بن محمد عن المنقري عن سفيان بن عيينه عن ابي عبد الله ع :

فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِيَبْلُوَكُمْ‏ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً قَالَ لَيْسَ يَعْنِي أَكْثَرَ عَمَلاً وَ لَكِنْ أَصْوَبَكُمْ عَمَلاً وَ إِنَّمَا اَلْإِصَابَةُ خَشْيَةُ اَللَّهِ وَ اَلنِّيَّةُ اَلصَّادِقَةُ وَ اَلْحَسَنَةُ ثُمَّ قَالَ اَلْإِبْقَاءُ عَلَى اَلْعَمَلِ حَتَّى يَخْلُصَ أَشَدُّ مِنَ اَلْعَمَلِ‏ وَ اَلْعَمَلُ اَلْخَالِصُ اَلَّذِي لاَ تُرِيدُ أَنْ يَحْمَدَكَ عَلَيْهِ أَحَدٌ إِلاَّ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ‏ وَ اَلنِّيَّةُ أَفْضَلُ مِنَ اَلْعَمَلِ‏ أَلاَ وَ إِنَّ اَلنِّيَّةَ هِيَ اَلْعَمَلُ‏ ثُمَّ تَلاَ قَوْلَهُ عَزَّ وَ جَلَّ قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى‏ََ شََاكِلَتِهِ‏ يَعْنِي عَلَى نِيَّتِهِ‏

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۵۷ امام صادق (ع) در تفسیر قول خدا عز و جل (۲ سوره ملک): «تا بیازماید شما را که کدام کردار بهتری دارید». فرمود: مقصود از کردار بهتر، کردار بیشتر نیست ولی کردار درست‏تر است، درستی کردار ترس از خدا است و به قصد پاک و خوش کرداری، سپس فرمود: کرداری را تا به آخر پاک و بااخلاص نگهداشتن از خود آن کردار سخت‏تر است، کردار پاک آن است که مقصودت از آن ستایش احدی جز خدا عز و جل نباشد، نیّت بهتر است از کردار، هلا خود نیّت هم کرداری است. سپس خواند قول خدا عز و جل را (۸۴ سوره اسراء): «بگو هر کس عمل کند بر آهنگ خود» یعنی بر نیّت خود. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۲۶ سفیان بن عیینه گوید: امام صادق علیه السّلام راجع بقول خدای عز و جل: «تا بیازماید شما را که کدامیک نیکو کردارترید، ۲- سوره ۶۷-» فرمود: مقصود پرکردارتر نیست، بلکه مقصود درست کردارتر است، و درستی همانا ترس از خدا و نیت صادق و کار نیک است. سپس فرمود: پایداری بر عمل تا خالص ماند، سخت‏تر از خود عمل است و عمل خالص آنست که: نخواهی هیچ کس جز خدای عز و جل ترا بر آن بستاید، همانا نیت همان عمل است، سپس این قول خدای عز و جل را تلاوت فرمود: «بگو همگی طبق روش خود عمل میکنند،- ۸۴ سوره ۱۷-» یعنی طبق نیت خود. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۴۳ علی بن ابراهیم، از پدرش، از قاسم بن محمد، از منقری، از سفیان بن عینیه، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده است در قول خدای عز و جل «لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا» «۴»؛ یعنی: «حق تعالی مرگ و زندگانی را آفرید تا بیازماید شما را؛ یعنی با شما معامله آزمایندگان کند، تا ظاهر شود که در اهل تکلیف، کدام یک از شما نیکوترید از روی عمل و کردار». راوی می‏گوید: حضرت فرمود: «چنان نیست که مقصود خدا این باشد که عمل کدام یک بیشتر است، ولیکن مراد این است که کردار کدام یک از شما صواب‏تر و درست‏تر است، و جز این نیست که صواب گفتن و صواب یافتن، ترس خداست، و نیّت درست با ترس». بعد از آن فرمود: «باقی گذاشتن عمل و بر هم نزدن آن، تا آنکه خالص باشد (و چهره زیبایش به غبار ناملایمی تیره نشود)، از خود عمل سخت‏تر است. و عمل خالص آن است که نخواسته باشی که کسی غیر از خدای عز و جل تو را بر آن ستایش کند. و نیّت، از خود عمل بهتر است. و بدان و آگاه باش! که نیّت، عمل است»؛ پس قول خدای عز و جل را تلاوت فرمود: « «قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلی‏ شاکِلَتِهِ» «۱»؛ یعنی: «بگو که هر یک از مؤمن و کافر کار می‏کند بر طریقه‏ای که مشاکل [و شبیه‏] حال و اعتقاد او باشد». و حضرت فرمود: «یعنی کار می‏کند بر نیّت خویش». __________________________________________________ (۴). هود، ۷؛ ملک، ۲.

راویان