→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۴۲۳
حدیث امام موسى کاظم (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ التَّوَاضُع
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام موسى کاظم عليه السلام
سند
عنه عن ابيه عن علي بن الحكم رفعه الي ابي بصير قال :
دَخَلْتُ عَلَى أَبِي اَلْحَسَنِ مُوسَى ع فِي اَلسَّنَةِ اَلَّتِي قُبِضَ فِيهَا أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا لَكَ ذَبَحْتَ كَبْشاً وَ نَحَرَ فُلاَنٌ بَدَنَةً فَقَالَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ إِنَ نُوحاً ع كَانَ فِي اَلسَّفِينَةِ وَ كَانَ فِيهَا مَا شَاءَ اَللَّهُ وَ كَانَتِ اَلسَّفِينَةُ مَأْمُورَةً فَطَافَتْ بِالْبَيْتِ وَ هُوَ طَوَافُ اَلنِّسَاءِ وَ خَلَّى سَبِيلَهَا نُوحٌ ع فَأَوْحَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى اَلْجِبَالِ أَنِّي وَاضِعٌ سَفِينَةَ نُوحٍ عَبْدِي عَلَى جَبَلٍ مِنْكُنَّ فَتَطَاوَلَتْ وَ شَمَخَتْ وَ تَوَاضَعَ اَلْجُودِيُ وَ هُوَ جَبَلٌ عِنْدَكُمْ فَضَرَبَتِ اَلسَّفِينَةُ بِجُؤْجُؤِهَا اَلْجَبَلَ قَالَ فَقَالَ نُوحٌ ع عِنْدَ ذَلِكَ يَا مَارِي أَتْقِنْ وَ هُوَ بِالسُّرْيَانِيَّةِ يَا رَبِّ أَصْلِحْ قَالَ فَظَنَنْتُ أَنَ أَبَا اَلْحَسَنِ ع عَرَّضَ بِنَفْسِهِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۳۷۳
از ابی بصیر، گوید: وارد شدم به امام کاظم (ع) در سالی که وفات کرده بود در آن امام صادق (ع) و گفتم: قربانت، شما را چه چیشی کشتید و فلانی شتری کشته؟
در پاسخ فرمود: ای ابا محمد، به راستی نوح در کشتی بود و در آن بود آنچه خدا خواسته بود و آن کشتی زیر فرمان بود و گرد خانه کعبه گردید و آن طواف نساء بود و نوح جلو آن را رها کرد و خدا عز و جل به کوهها وحی کرد که من کشتی نوح بنده خود را بر یکی از شماها مینهم، آنها سرفرازی کردند و خود را بالا گرفتند، کوه جودی تواضع و فروتنی کرد و آن کوهی است در نزد شما و کشتی سینه خود را بدان زد و در این هنگام نوح (ع) به او فرمود:
ای ماری، استحکام بخش و آن به لفظ سریانی است یعنی پروردگارا اصلاح کن، گوید: من پنداشتم که امام کاظم (ع) به خود اشاره کرد (یعنی بیان کرد که منظورش از کشتن چپشی تواضع بوده است).
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۱۸۸
ابو بصیر گوید: در سال وفات امام صادق علیه السلام خدمت موسی بن جعفر علیه السلام رسیدم و عرضکردم قربانت، چرا شما گوسفندی کشتید، در صورتی که فلانی شتر کشت؟ فرمود: ای ابا محمد؟ همانا نوح علیه السلام در کشتی نشست و هر چه خدا خواهد در کشتی بود (انسان و حیوان و متاع بسیاری بود) و کشتی مأموریت داشت و گرد خانه کعبه طواف کرد و همان طواف نساء بود و نوح علیه السلام کشتی را بخود واگذاشته بود خدای عز و جل بکوهها وحی فرمود: که من کشتی بندهام نوح را روی یکی از شما مینهم، کوهها گردن کشیدند و سرافرازی کردند، ولی کوه جودی فروتنی کرد، و آن کوهی است نزد شما، پس کشتی سینه بر آن کوه گذاشت.
آن هنگام نوح علیه السلام بلغت سریانی فرمود:
یا ماری اتقن
یعنی پروردگارا اصلاح کن.
راوی گوید: من گمان کردم که موسی بن جعفر علیه السلام بخود کنایه زد (یعنی مقصودش این بود که من هم از کشتن گوسفند قصدم تواضع برای خدا بود. چنانچه پیغمبر صلی اللَّه علیه و آله هم دوغ مخلوط بعسل را برای تواضع نیاشامید، بحدیث ۱۸۵۷ رجوع شود).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۳۲۳
از او، از پدرش، از علی بن حکم روایت است که آن را مرفوع ساخته به سوی ابوبصیر که گفت: بر ابوالحسن حضرت امام موسی کاظم علیه السلام داخل شدم در سالی که روح مطهّر امام جعفر صادق علیه السلام در آن قبض شد. و عرض کردم که: فدای تو گردم! تو را چه میشود که گوسفندی را سر بریدی و فلان کس شتری را به جهت قربانی نحر کرد. فرمود:
«ای ابامحمد! نوح علیه السلام در کشتی بود، و در آن بود، آنچه خدا میخواست. و آن کشتی پر بود یا مأمور بود به طواف؛ پس در خانه کعبه طواف نمود، و آن طواف نساء است؛ پس نوح علیه السلام آن را وا گذاشت و افسار آن را رها کرد. بعد از آن، خدای عز و جل به کوهها وحی فرمود که: من کشتی بنده خود، نوح را بر کوهی از شما میگذارم؛ پس آنها گردنکشی کردند و بلند شدند. و جودی فروتنی نمود، و جودی کوهی است در نزد شما؛ پس کشتی سینه خود را به آن کوه زد». حضرت فرمود که: «نوح علیه السلام در آن هنگام گفت: یا ماری اتقن! و آن به لغت سریانی به این معنی است که: ای پروردگار من! امور مرا به اصلاح آور».
ابوبصیر میگوید که: گمان کردم که حضرت امام موسی کاظم علیه السلام به خویش کنایه فرمود. (و مراد این است که اشاره کرد به تواضع جودی، و به آن تواضع، نفس مقدّس خویش را اراده نمود).
راویان