الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۶۶۷

عده من اصحابنا عن سهل بن زياد عن الوشا عن منصور بن يونس عن عباد بن كثير قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۵۵۳ از عباد بن کثیر، گوید: به امام صادق (ع) گفتم: من به یک قصه گو گذر کردم که قصه می‏گفت: و او می‏گفت که: این مجلسی است که هر که آن نشیند شقی نگردد، گوید: امام صادق (ع) فرمود: هیهات هیهات پر خطا رفتند، به راستی برای خدا فرشته‏هائی است گشتی جز کرام الکاتبین و چون به مردی رسند که ذکر محمد و آل محمد کنند، گویند: بایستید، به تحقیق که به حاجت خود رسیدید و به نشینند و با آنها فقه آموزند و چون برخیزند بیماران آنان را عیادت کنند و سر مرده آنها حاضر شوند و از غائبین آنها بازرسی و احوال پرسی کنند، این است آن مجلسی که هر که در آن نشیند شقی نگردد. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۲۶۸ عباد بن کثیر گوید: بامام صادق علیه السلام عرضکردم: داستان‏سرائی را دیدم که داستان میسرود و می‏گفت: این است آن مجلسی که هر که در آن نشیند شقی نگردد، امام صادق علیه السلام فرمود: هیهات هیهات‏ ، بخطا رفتی‏ استاههم الحفرة «۱» همانا برای خدا جز کرام کاتبین «۲» فرشتگانی است سیاح‏ __________________________________________________ (۱) در لغت عربی این جمله در موردی گفته می‏شود که سخن یاوه و نامربوطی از دهن شخصی در آید. (۲) فرشتگان بزرگواری که کار آنها نوشتن است. که چون بمردمی برخورند که از محمد و آل محمد یاد کنند، گویند: بایستید که بحاجت خود رسیدید، سپس می‏نشینند و با آنها دانش آموزند، و چون برخیزند از بیمارانشان عبادت کنند و بر سر مرده‏هایشان حاضر شوند و از غائبشان خبرگیری کنند. اینست مجلسی که هر که در آن نشیند شقی نگردد محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۴۷۱ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از سهل بن زیاد، از وشّاء، از منصور بن یونس، از عبّاد بن کثیر که گفت: به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم که: من به یکی از قاضیان گذشتم که حکم می‏کرد و می‏گفت: این مجلسی است که هیچ همنشینی به واسطه آن بدبخت نمی‏شود. راوی می‏گوید که: حضرت صادق علیه السلام فرمود: «بسیار دور است آن‏چه گفته، و مقعدهای ایشان گودال را غلط کرده است» (یعنی سخن ایشان از موضع خود تجاوز کرده و سوراخ دعا را گم کرده‏اند). «۱» تتمّه حدیث آنکه حضرت فرمود: «به درستی که خدا را فرشتگانی چندند که در زمین می‏گردند، غیر از کرام‏الکاتبین که حافظان اعمال‏اند؛ پس چون به گروهی بگذرند که محمد و آل‏محمد را یاد می‏کند، می‏گویند که: بدانید و آگاه باشید! (یا بایستید) که به حاجت خود رسیدید؛ پس می‏نشینند و دانشمند می‏شوند، و چون برخاستند، بیماران ایشان را عیادت می‏کنند، و در جنازه‏های مردگان ایشان حاضر می‏شوند، و غائب ایشان را جستجو و یادآوری می‏نمایند؛ پس این مجلس، مجلسی است که هیچ همنشینی به واسطه آن‏بدبخت نمی‏شود». __________________________________________________ (۱). در این کلام، تعبیر شده از دهان ایشان به مقعد، و از آن‏چه از آن بیرون می‏آید، به آن‏چه از این بیرون می‏آید، به علاقه مشابهت در قباحت و پلیدی و قذارت. و در مستقصی‏الأمثال زمخشری مذکور است که: أَخْطَأَتْ اسْتُکَ الْحُفْرَةَ؛ یعنی: مقعدت گودال را غلط کرده است. و گفته است که این مثلی است که زده می‏شود از برای کسی که به موضع حاجت نرسیده و آن را درست نیافته است؛ پس آن‏چه حضرت فرموده است که: أَخْطَأَتْ أَسْتاهُهُمْ الْحُفْرَةَ، به آن معنی که مذکور شد، مضمون این مثل است که در آن به جهت غرضی که معلوم است تغییری واقع شده است، ولیکن مقصود از آن، همان مقصود از مثل است. (مترجم)