→

الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۷۱۰

حدیث در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر‏‏ بَابُ السَّعْيِ فِي حَاجَةِ الْمُؤْمِن‏

کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام حسن مجتبى عليه السلام

سند
عنه عن احمد بن محمد عن بعض اصحابنا عن صفوان الجمال قال :

كُنْتُ جَالِساً مَعَ‏ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ إِذْ دَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ‏ مَكَّةَ يُقَالُ لَهُ‏ مَيْمُونٌ‏ فَشَكَا إِلَيْهِ تَعَذُّرَ اَلْكِرَاءِ عَلَيْهِ فَقَالَ لِي قُمْ فَأَعِنْ أَخَاكَ فَقُمْتُ مَعَهُ فَيَسَّرَ اَللَّهُ كِرَاهُ فَرَجَعْتُ إِلَى مَجْلِسِي فَقَالَ‏ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ مَا صَنَعْتَ فِي حَاجَةِ أَخِيكَ فَقُلْتُ قَضَاهَا اَللَّهُ بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي فَقَالَ أَمَا إِنَّكَ أَنْ تُعِينَ أَخَاكَ‏ اَلْمُسْلِمَ‏ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ طَوَافِ أُسْبُوعٍ‏ بِالْبَيْتِ‏ مُبْتَدِئاً ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَجُلاً أَتَى‏ اَلْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ ع‏ فَقَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي أَعِنِّي عَلَى قَضَاءِ حَاجَةٍ فَانْتَعَلَ وَ قَامَ مَعَهُ فَمَرَّ عَلَى‏ اَلْحُسَيْنِ ص‏ وَ هُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي فَقَالَ لَهُ أَيْنَ كُنْتَ عَنْ‏ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ‏ تَسْتَعِينُهُ عَلَى حَاجَتِكَ قَالَ قَدْ فَعَلْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي فَذُكِرَ أَنَّهُ مُعْتَكِفٌ فَقَالَ لَهُ أَمَا إِنَّهُ لَوْ أَعَانَكَ كَانَ خَيْراً لَهُ مِنِ اِعْتِكَافِهِ شَهْراً

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۵۸۹ از صفوان جمال، گوید: من با امام صادق (ع) نشسته بودم، به ناگاه مردی از اهل مکه به او وارد شد به نام میمون و به آن حضرت از نداشتن کرایه بدهکاری خود شکوه کرد، آن حضرت به من فرمود: برخیز، به برادر خود کمک کن، من با او برخاستم و خدا کرایه بدهی او را فراهم کرد و من به مجلس خود برگشتم. امام صادق (ع) فرمود: با حاجت برادرت چه کردی؟ گفتم: خدا آن را بر آورد، پدر و مادرم قربانت، پس فرمود: هلا به راستی که کمکت به برادر مسلمانت دوست‏تر است نزد من از اینکه یک هفته به خانه کعبه طواف آغاز کنی. سپس فرمود: مردی نزد حسن بن علی (ع) آمد و عرض کرد: پدر و مادرم قربانت، مرا به برآوردن حاجتی کمک کن، آن حضرت نعلین به پا کرد و با او برخاست و بر حسین (ع) گذر کرد که ایستاده بود و نماز می‏خواند، به آن مرد فرمود: کجا بودی که ابی عبد اللَّه الحسین (ع) را برای حاجت خود به یاری‏طلبی؟ گفت: همین کار را کردم- پدر و مادرم به قربانت- در پاسخ فرمود که: معتکف است، به آن مرد فرمود: هلا راستش این است که اگر به تو کمک کرده بود برای او بهتر بود از اعتکاف یک ماه. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۲۸۴ صفوان جمال گوید: خدمت امام صادق علیه السّلام نشسته بودم که مردی از اهل مکه بنام میمون در آمد و از نداشتن کرایه شکایت کرد، حضرت بمن فرمود: برخیز و برادرت را یاری کن، من برخاستم و همراه او شدم تا خدا کرایه او را فراهم ساخت، سپس بمکان خود برگشتم. امام صادق علیه السّلام فرمود: برای حاجت برادرت چه کردی؟ عرضکردم: پدر و مادر بقربانت، خدا آن را روا کرد، حضرت ابتداء فرمود: همانا اگر برادر مسلمانت را یاری کنی، نزد من از طواف یک هفته هفت شوط بهتر است، سپس فرمود. مردی نزد حسن بن علی علیهما السّلام آمد و عرضکرد: پدر و مادرم بقربانت، مرا بقضاء حاجتی یاری کن، حضرت نعلین پوشید و همراه او شد، در بیان راه حسین صلوات اللَّه علیه را دید که بنماز ایستاده است، امام حسن علیه السّلام بآن مرد فرمود: چرا از ابی عبد اللَّه (حسین بن علی علیه السّلام) برای قضاء حاجتت کمک نخواستی؟ عرضکرد: پدر و مادرم بقربانت این کار را کردم، اعتکافش را یادآور شد، امام حسن علیه السّلام فرمود: همانا اگر او ترا یاری میکرد از اعتکاف یک ماهش بهتر بود. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۴۹۹ از او، از احمد بن محمد، از بعضی از اصحاب ما، از صفوان جمّال روایت است که گفت: با امام جعفر صادق علیه السلام نشسته بودم که ناگاه مردی از اهل مکّه که او را میمون می‏گفتند بر آن حضرت داخل شد، و به سوی آن حضرت شکایت نمود که کرایه دادن خویش بر او دشوار شده، کسی را نمی‏یابد که خویش را کرایه دهد؛ پس حضرت به من فرمود که: «برخیز و برادر خود را یاری کن». پس من برخاستم و با آن مرد همراه شدم و رفتم و خدا کرایه دادن او را میسّر و آسان گردانید. بعد از آن به جای خود برگشتم. حضرت صادق علیه السلام فرمود که: «در باب حاجت برادرت چه کردی؟» عرض کردم که: پدر و مادرم فدای تو باد! خدا آن را روا کرد. فرمود که: «بدان و آگاه باش! که یاری کردن تو برادر مسلمان خود را، دوست‏تر است در نزد من از هفت شوط طواف خانه کعبه، در حالتی که ابتداکننده باشی». بعد از آن فرمود که: «مردی به خدمت حضرت حسن بن علی علیهما السلام آمد و عرض کرد که: پدر و مادرم فدای تو باد! مرا بر قضای حاجتی اعانت کن. حضرت نعلین خویش را پوشید و برخاست و با آن مرد همراه شد؛ پس در عرض راه به حضرت امام حسین علیه السلام گذشت و آن حضرت ایستاده بود و نماز می‏کرد. حضرت امام حسن علیه السلام فرمود: چرا به نزد حضرت ابی‏عبداللَّه الحسین علیه السلام نرفتی که بر حاجت خویش از او استعانت و یاری جویی؟ عرض کرد: پدر و مادرم فدای تو باد! چنین کردم و به خدمتش رفتم و ذکر فرمود که معتکف است. حضرت به آن مرد فرمود: بدان که اگر آن حضرت تو را اعانت می‏کرد، از برایش بهتر بود از آنکه یک ماه معتکف باشد». «۱» __________________________________________________ (۱). و ظاهر این است که ترک اعانت از حضرت امام حسین- صلوات اللَّه علیه-، مبنی بر مصلحت بیان خاصیت سعی در حاجت مؤمن باشد؛ چه به علم لدنّی می‏دانست که آن‏چه اتّفاق افتاد، اتّفاق خواهد افتاد. یا عذری داشت که نمی‏توانست در حاجت سائل سعی کند و همان عذر با سعی معارضه نمود و بر آن راجح آمد؛ زیرا که هرگز خلاف اولی از آن حضرت و غیر او از ائمه- صلوات اللَّه علیهم- سر نزد، و کلام حضرت امام حسن علیه السلام با این منافاتی ندارد؛ چه بنای آن بر معارضه سعی و اعتکاف است، بلکه بنابر وجه اوّل مبیّن مطلب است؛ چه مجالس و افعال و اقوال ایشان در حکم یک مجلس و یک فعل و یک قول است. (مترجم)

راویان