حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابٌ فِي إِحْيَاءِ الْمُؤْمِن
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن عثمان بن عيسي عن سماعه عن ابي عبد الله ع قال :
قُلْتُ لَهُ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ فَكَأَنَّمََا قَتَلَ اَلنََّاسَ جَمِيعاً وَ مَنْ أَحْيََاهََا فَكَأَنَّمََا أَحْيَا اَلنََّاسَ جَمِيعاً قَالَ مَنْ أَخْرَجَهَا مِنْ ضَلاَلٍ إِلَى هُدًى فَكَأَنَّمَا أَحْيَاهَا وَ مَنْ أَخْرَجَهَا مِنْ هُدًى إِلَى ضَلاَلٍ فَقَدْ قَتَلَهَا
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۶۲۵
از سماعه، گوید: به امام صادق (ع) گفتم: قول خدا عز و جل (۳۲ سوره مائده): «هر که بکشد نفسی را به جز نفس دیگری پس گویا مردم همه را کشته و هر که آن را احیاء کند گویا همه مردم را احیاء کرده»؟ در پاسخ فرمود: هر که آن را از گمراهی به راه هدایت برآورد چنان است که او را زنده کرده و هر که او را از راه حق به گمراهی برد، هر آینه او را کشته باشد.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۲۹۹
سماعه گوید: از امام صادق علیه السّلام این قول خدای عز و جل را پرسیدم: (هر که انسانی را بجز برای قصاص انسانی بکشد، گویا همه مردم را کشته، و هر که او را زنده کند گویا همه مردم را زنده کرده، ۳۲ سوره ۵» فرمود: هر که او را از گمراهی بسوی هدایت برد گویا او را زنده کرده و هر که او را از هدایت بسوی گمراهی برد، گویا او را کشته است.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۵۲۷
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند، از احمد بن محمد بن خالد، از عثمان بن عیسی، از سماعه، از امام جعفر صادق علیه السلام که گفت: به آن حضرت عرض کردم که: چیست معنی قول خدای عز و جل: «مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَیْرِ نَفْسٍ ... «۱» فَکَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعاً وَ مَنْ أَحْیاها فَکَأَنَّما أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعاً» «۲».
و ترجمه آن، چنان که در قرآن است، این است که: «هر که بکشد تنی را بیآنکه تنی را کشته باشد (که قصاص بر او لازم آمده باشد، یا بیآنکه فسادی کرده باشد در زمین، از شرک و راهزنی و زنا در بعضی از صور و لواطه و غیر آن از اسباب کشتن)، پس گویا که همه مردمان را کشته است. و هر که تنی را زنده گرداند (یعنی سبب بقای حیات آن شود، به عفو از قصاص یا رهانیدن از مهلکان)، پس گویا که همه مردمان را زنده گردانیده و سبب زندگی ایشان شده».
و حضرت فرمود که: «هر که نفْسی را از ضلالت بیرون آورد به سوی هدایت، گویا که آن را زنده ساخته، و هر که آن را بیرون برد از هدایت به سوی ضلالت، گویا که آن را کشته است».
__________________________________________________
(۱). و در قرآن بعد از لفظ «نَفْسٍ»، «أَوْ فَسادٍ فِی الْأَرْضِ» مذکور است. و در بعضی از نسخ کافی نیز موجود است، ولیکن در اکثر نسخ مفقود است. (مترجم)
(۲). مائده، ۳۲.